Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego w Głuchowie Górnym

Usytuowany pierwotnie na zachodnim skraju wsi zespół budynków kościelnych składa się z kościoła poewangelickiego, obecnie rzymsko-katolickiego p.w. Podwyższenia Krzyża Świętego, otoczonego nieużytkowanym cmentarzem z 2 poł. XIV wieku z nagrobkami z tego okresu, założonym na planie owalu, oraz z domu parafialnego (obecnie szkoła) wzniesionego na działce sąsiadującej od wschodu. Cmentarz na obrzeżach obsadzono lipami, klonami i robiniami akacjowymi.

Już w roku 1376 wzmiankowano plebana kościoła w Głuchowie. W latach 1540-1546 kościół został przejęty przez protestantów, którzy w roku 1568 erygowali przy nim parafię. Stary, zapewne drewniany kościół zastąpiono w roku 1569 nowym, chyba też z niezbyt trwałego materiału, gdyż dwukrotnie niszczał w czasie wojny trzydziestoletniej. Kościół ten został rozbudowany w roku 1706. Był budynkiem o konstrukcji szkieletowej, z podobnie zbudowaną wieżą. Poddawany był renowacji w roku 1768 i 1845. Spłonął w pożarze w roku 1853 i został zastąpiony w roku 1857 przez obecny, murowany kościół wybudowany w stylu neogotyckim, który odnowiono w roku 1913. W tym też rok wybudowano obok kościoła kaplicę przedpogrzebową. Dom parafialny wzniesiono w roku 1856 i również odnowiono w 1913r. Nowy cmentarz parafialny funkcjonował już przed rokiem 1848.

Do kościoła należał też założony w latach 1718 – 22 z inicjatywy pastora Nietschkego, absolwenta uczelni w Halle, sierociniec i dom dla wdów połączony ze szkołą mającą przygotowywać do studiów uniwersyteckich. Było to wówczas na Śląsku jedyne tego rodzaju przedsięwzięcie. Na skutek skarg trzebnickiego konwentu obawiającego się szerzenia wyznania protestanckiego cesarz Karol VI nakazał zamknięcie sierocińca i szkoły. Zespół sierocińca składał się z trzech budynków o konstrukcji szkieletowej: dwukondygnacyjnego domu mieszkalnego, trzykondygnacyjnej szkoły oraz jednokondygnacyjnego budynku gospodarczego mieszczącego jadalnię. Tylko ten ostatni funkcjonował jeszcze do 1727 roku jako schronisko dla przyjezdnych. Później włączony do gospodarstwa zagrodniczego istniał jeszcze w 1827 r. W 1853 r. pozostałości starego założenia strawił ogień. Tradycja sierocińca zachowana w XIX w. przez mieszkańców wsi zaowocowała wzniesieniem nowego, pozostającego pod patronatem kościoła, "Zakładu opieki dla chłopców" ( Knaben–Retungshausw). Główny budynek mieszkalno – szkolny powstał w 1870 r.

Artykuł za: www.trzebnica.pl