Lęborski kościół pod wezwaniem św. Jakuba Apostoła należy do budowli obronnych. Sama nazwa kościół, od łacińskiego costellum - gródek, zameczek, wskazuje na pierwotny, jednocześnie sakralny jak i obronny charakter tych budowli.
Kościół św. Jakuba został wzniesiony w 1345 roku, na fundamentach poprzedniej świątyni. Świadczą to o tym, dokumenty z 1341 roku, w których jest mowa o plebanie z Lęborka.
W 1658 miasto zostało podpalone przez Szwedów, którzy byli zmuszeni do opuszczenia miasta. Spaliło się wtedy 70 domów i Kościół, który w wyniku pożaru utracił dach i sklepienie głównego korpusu. W 1678 roku ówczesny proboszcz wydał polecenia, aby wierni sami odbudowali Kościół. Jeszcze nie zakończono odbudowy, a już kolejny pożar miasta w 1682 roku niemal całkowicie strawił Lębork. Ocalało tylko kilka domów i ratusz. Z Kościoła św. Jakuba pozostały tylko wypalone mury. Z biegiem lat Kościół udało się odbudować.
Pod koniec wieku XIX zaistniały dalsze potrzeby remontowe. W latach 1907-1910 w toku przeprowadzonych prac remontowych czterospadowy dach wieży zastąpiono dachem dwuspadowym, siodłowym i dwuskarpowym, z bocznymi szczytami oraz odbudowano ostrołukowe sklepienie. Do tego czasu istniał tylko płaski, prowizoryczny strop.
Ciekawostką są także dwa najstarsze lęborskie zegary słoneczne, które umiejscowione są na murach kościoła św. Jakuba. Pierwszy z nich z początku XVIII wieku wyryty został w cegle na ścianie zachodniej wieży, z lewej strony wejścia głównego, na wysokości ok. 4 metrów. Drugi umiejscowiony jest na wschodniej przyporze prezbiterium. Datowany jest na początek XIX wieku.
W 1945 roku kościół św. Jakuba, jako jedyny katolicki w Lęborku i okolicy, objęli franciszkanie. Pierwszym Franciszkańskim proboszczem był o. Stefan Chodukiewicz. Obsługiwali oni również okoliczne kościoły i kaplice po protestanckie: w Lubowidzu, Brzeźnie, Garczegorzu, Krepkowicach, w Nowej Wsi Lęborskiej, Zwartowie, Chocielewku, Cewicach, Łebuni, Małoszycach, Leśnicach. Ponadto obsługiwali jeszcze w samym Lęborku kościół poprotestancki pw. Królowej Polski i kaplicę cmentarną.
Wiele z tych kościołów z biegiem lat otrzymało diecezjalnych proboszczów. Obecnie do parafii św. Jakuba należy tylko kaplica w Miejskim Szpitalu.

Info za: [ www.lebork.franciszkanie.pl]