Kolorujstarsze
nowsze
oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 7 głosów | średnia głosów: 6
 | Polska › woj. kujawsko-pomorskie › Bydgoszcz › Śródmieście-Bocianowo › ul. Focha Ferdynanda, marsz. › Mosty Solidarności |
Lata 1970-1972 , Prace przy zasypywaniu starego kanału. Na pierwszym planie budowa nowej nitki mostu po północnej stronie. Widok w kierunku zachodnim. Zastanawiałem się skąd wykonano zdjęcie. Myślałem, że w lewym dolnym rogu zdjęcie jest uszkodzone a to chyba barierka mostu.
Skomentuj zdjęcie
Maciej W.
 Na pierwszym planie widać budowę jednego z pasma mostów. 2017-01-16 21:00:19 (9 lat temu)
do Maciej W.: Myślałem, że to wyburzany dom śluzowego a nie filar nowego mostu. 2017-01-16 21:09:45 (9 lat temu)
Zastanawia mnie który to most ? ...południowy ? 2017-01-17 13:15:49 (9 lat temu)
do Maciej W.: Stare mosty znajdowały się w miejscu gdzie teraz jest południowa jezdnia mostu Solidarności, więc jeśli na tym zdjęciu widoczny jest filar to od mostu po stronie północnej. 2017-01-17 23:14:06 (9 lat temu)
|
|
Na stronie od 2010 maj
15 lat 11 miesięcy 6 dni |
15 pobrań 1880 odsłon 6 średnia ocen
Poprzednie i następne zdjęcia labeo7
Obiekty widoczne na zdjęciu
 |
mosty
|
Mosty Solidarności
więcej zdjęć (26)
Zbudowano: 1977-1982
Dawniej: Wilhelmsbrücke i Hafenbrücke
Mosty Solidarności – sześć mostów, w tym cztery drogowe i dwa tramwajowe, żelbetowe, sprężone na rzece Brdzie i Młynówce, powyżej Starego Miasta w Bydgoszczy. Mają trzy pasma ruchu: dwa drogowe i tramwajowe, obsługując komunikację na kierunku wschód-zachód w ciągu ulicy Ferdynanda Focha.
Lokalizacja
Mosty Solidarności spinają brzegi dwóch rzek: Brdy oraz Młynówki, powyżej Starego Miasta. Przechodząca tędy ruchliwa ulica Focha stanowi jedną z najważniejszych arterii miejskich w ciągu wschód-zachód. Mostami przebiega również torowisko tramwajowe, użytkowane przez linie nr 1, 3, 5 i 8.
Nazwy
1840-1920 – Wilhelmsbrücke (króla Wilhelma) i Hafenbrücke (Portowy)
1920-1931 – Jagielloński (nad Brdą) i Portowy (nad Młynówką)
1931-1939 – marszałka Ferdinanda Focha (Jagielloński)
1939-1945 – Hermann Göring Brücke
1945-1949 – Ferdinanda Focha
1950-1990 – Czerwonej Armii
1990-2005 – Ferdinanda Focha
od 2005 – „Solidarności”
Zarówno mosty, jak i ulica przezeń wiodąca często zmieniały nazwy, w rytmie zmieniających się koniunktur historii politycznej. Pierwotna nazwa obiektu nawiązuje do władców Prus (króla Wilhelma IV, od 1871 r. cesarza Wilhelma I, od 1888 r. Wilhelma II) oraz portu bydgoskiego, gdzie statki oczekiwały na śluzowanie w Śluzie Miejskiej i następnie odbywały żeglugę Kanałem Bydgoskim do Berlina.
Historia
Mosty zbudowano przed 1840 r. Stanowiły one ważny element drogi wiodącej z Bydgoszczy na zachód, przez Nakło i Piłę[1].
W II połowie XIX wieku rozpoczęto modernizację i budowę kilku nowych przepraw mostowych w Bydgoszczy, co było związane z rozwojem gospodarczym miasta i wzrostem jego znaczenia komunikacyjnego. Po budowie: mostów Pruskiej Kolei Wschodniej (1851 – na Okolu, 1861 – w Czersku Polskim), Victoriabrücke (1865 r., ob. Królowej Jadwigi), Kaiserbrücke (1872 r., ob. Bernardyński), przystąpiono do modernizacji mostów w ciągu trasy wiodącej do Berlina. Poza poprawą komfortu podróżnych przebudowę podjęto z myślą o poprawie warunków nawigacyjnych na drodze wodnej Wisła-Odra, której elementem był skanalizowany w 1879 r. miejski odcinek Brdy.
W latach 1885-1890 mosty wzniesiono na nowo w linii prostej. Pierwszy od strony wschodniej był most Wilhelmsbrücke (po 1920 r. zwany Jagiellońskim), a za nim Hafenbrücke (Portowy) spinający brzegi Młynówki. Pierwszy most posiadał kratowe dźwigary stalowe w formie belek posadowionych na fundamencie z pali drewnianych, drugi dźwigary łukowe oparte na kamiennych podporach. Oba mosty posiadały nawierzchnię drewnianą oraz podwójne chodniki dla pieszych. Mosty posiadały ozdobne, żeliwne poręcze i po dwie latarnie gazowe na każdym z przyczółków. W takim stanie obiekty przetrwały do czasu wybuchu II wojny światowej.
Mosty zostały wysadzone 4 września 1939 r. przez wycofujące się wojsko polskie. Odbudowane prowizorycznie jesienią 1939 r., zostały ponownie zniszczone przez wycofujących się Niemców 22 stycznia 1945 r.
Po ustaniu działań wojennych resztki mostu zostały wydobyte z koryta Brdy. 22 października 1946 r. przekazano do użytku prowizoryczną przeprawę. Do odbudowy obiektów przystąpiono z początkiem lat 50. XX w. Most ten przeznaczono do odbudowy jako jeden z pierwszych w mieście.
W latach 1953-1955 oddano do użytku dwa mosty południowe. Wykonano je w konstrukcji żelbetowej, sprężonej z użyciem po raz pierwszy w Polsce kablobetonu. Projektantami byli: M. Bieniek, M. Wolf i H. Żółtowski, zaś firmą wdrażającą było Przedsiębiorstwo Robót Kolejowych PRK12 z Bydgoszczy[1].
W latach 70. XX w. pogorszył się stan techniczny mostów, wobec czego ograniczono prędkość taboru tramwajowego do 15 km/h oraz podjęto decyzję o budowie nowych nitek mostów stosownie do potrzeb rozbudowanej ulicy marszałka Focha (wówczas Czerwonej Armii).
W latach 1977-1982 zbudowano mosty pasma środkowego (tramwajowego) oraz północnego wg projektu inż. Antoniego Malczewskiego z Biura Projektów Budownictwa Komunalnego w Bydgoszczy. Wykonawcą było Płockie Przedsiębiorstwo Robót Mostowych Oddział w Tczewie. Mają one formę typowej dla lat 70. XX w. konstrukcji prefabrykowanej zespolonej stalowo-żelbetowej (stalowe dźwigary ze współpracującą płytą żelbetową). W związku z tym różnią się od mostów jezdni południowej. Podpory wybudowano w roku 1978, a gotowe obiekty przekazano do użytkowania w listopadzie 1981 r. Termin zakończenia inwestycji przesuwano z uwagi na opóźnienia dostaw cementu oraz stali przez huty dla wytwórcy konstrukcji stalowej. W 1980 r. w ramach tej inwestycji dokonano rozbiórki mostu w ul. Grottgera, zasypując odcinek starego Kanału Bydgoskiego pod mostem[1].
W tym samym czasie w 1981 r. wyłączono z eksploatacji mosty południowe, przekładając torowisko tramwajowe na nowo wzniesione mosty tramwajowe. W latach 1980-1991 opracowywano dokumentację oraz rozpoczęto remont mostu, który z powodu trudności finansowych przerwano w 1991 r. po wykonaniu częściowej rozbiórki płyty obiektu. Do remontu i wzmocnienia mostów południowych przystąpiono dopiero w 1994 roku według projektu opracowanego przez firmę „Rawex” z Bydgoszczy, przy współpracy Instytutu Badawczego Dróg i Mostów i Kieleckiego Przedsiębiorstwa Robót Mostowych. Remont i wzmocnienie polegały na zastosowaniu nowego układu kabli sprężających, pogrubieniu żelbetowej płyty pomostu oraz zmianie ustroju konstrukcyjnego z belkowego dwuwspornikowego na ciągły dwuprzęsłowy[1].
Roboty były wykonywane przez firmę „Rawex” przy współudziale KPRM Kielce. W listopadzie 1996 r. obydwa obiekty zostały oddane do ruchu wzmocnione do nośności 40 ton każdy[1]. W 1997 i 2001 roku dokonano również wymian dylatacji na mostach północnych[1].
Obecnie mosty składają się z trzech pasm: dwu drogowych i tramwajowego przerzuconych przez Brdę i Młynówkę. W 2005 r. Rada Miasta Bydgoszczy nadała im nazwę Mostów „Solidarności”. Funkcję zarządcy mostów sprawuje Zarząd Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej w Bydgoszczy.
Dane techniczne
Mosty im. Solidarności stanowią zespół sześciu mostów. Nad Brdą usytuowano mosty Portowe, a nad Młynówką – Młyńskie. Południowe mosty drogowe są najstarsze historycznie, północne mosty drogowe oraz biegnące pośrodku mosty tramwajowe wybudowano na początku lat 80. XX wieku.
Most Portowy południowy
Most zbudowano w 1955 roku jako trójprzęsłowy, żelbetowy, sprężony, o długości 69,06 m. Poszczególne przęsła mają rozpiętość: 15,6 + 38,0 + 15,5 m. Konstrukcję nośną stanowi żelbetowa dwudźwigarowa belka ciągła, na zewnątrz sprężona kablami. Żelbetowe, monolityczne dźwigary belkowe rozmieszczono w rozstawie 5,44 m. Szerokość obiektu wynosi 18,9 m, w tym jezdnia 11,50 m oraz chodnik 5,5 m. Podpory stanowią dwa żelbetowe przyczółki i dwa filary pośrednie posadowione na palach. Przestrzeń żeglowna pod obiektem wynosi: 6 × 35 m. Nośność mostu wynosi 40 ton[1].
Most Młyński południowy
Most zbudowano w 1955 roku jako trójprzęsłowy, żelbetowy, sprężony, o długości 45,36 m. Poszczególne przęsła mają rozpiętość: 8,55 + 27,97 + 8,84 m. Żelbetowe, monolityczne dźwigary belkowe rozmieszczono w rozstawie 5,6 m. Szerokość obiektu wynosi 18,82 m, w tym jezdnia 11,50 m oraz chodnik 5,75 m. Przestrzeń żeglowna pod obiektem wynosi: 3,1 × 25 m. Nośność mostu wynosi 40 ton[1].
Most Portowy tramwajowy
Most oddano do użytku w 1981 roku jako czteroprzęsłowy, stalowo-żelbetowy, o długości 70,78 m. Konstrukcję nośną stanowi pięć dźwigarów blachownicowych połączonych w przęsłach skrajnych ze stalowymi wspornikami, na których ułożono żelbetową płytę pomostu. W przęśle nad groblą wykonano płytę monolityczną. Szerokość mostu wynosi 8,3 m i mieści 2 tory tramwajowe[1].
Most Młyński tramwajowy
Most oddano do użytku w 1981 roku jako trójprzęsłowy, stalowy, o długości 48 m. Konstrukcję nośną przęseł stanowi pięć dźwigarów blachownicowych połączonych w przęsłach skrajnych ze stalowymi wspornikami, na których opiera się żelbetowa płyta pomostu o szerokości 8,3 m[1].
Most Portowy północny
Most oddano do użytku w 1981 roku jako czteroprzęsłowy, stalowo-żelbetowy, o długości 70,78 m. Poszczególne przęsła mają rozpiętość: 11 + 38 + 11 + 10,6 m. Konstrukcję nośną stanowi siedem dźwigarów blachownicowych połączonych ze stalowymi wspornikami, zaś w przęśle nad groblą – żelbetowa płyta monolityczna. Szerokość mostu wynosi 17,30 m, w tym jezdnia 10,5 m i chodnik 5,4 m. Przestrzeń żeglowna pod obiektem wynosi: 4 × 30 m. Nośność mostu wynosi 30 ton[1].
Most Młyński północny
Most oddano do użytku w 1981 roku jako trójprzęsłowy, stalowy, o długości 48 m. Poszczególne przęsła mają rozpiętość: 10 + 28 + 10 m. Konstrukcję nośną stanowi stalowa belka przewieszona na filarach pośrednich i połączona ze wspornikami w formie stalowego rusztu. Na stalowej konstrukcji nośnej wykonano żelbetową płytę pomostu szerokości 17,3 m, w tym jezdnia: 10,5 m i chodnik 5,4 m. Przestrzeń żeglowna pod obiektem wynosi: 2,7 × 25 m. Nośność mostu wynosi 30 ton[1].
Obciążenie ruchem
Mosty należą do obiektów bardzo obciążonych ruchem drogowym w Bydgoszczy. Pomiar ruchu w 2006 r. wykazał, że w szczycie komunikacyjnym przejeżdża przezeń ok. 2330 pojazdów na godzinę[2].
Inne
Mosty Solidarności są dogodnym punktem widokowym, z którego można obejrzeć sylwetki kilku bydgoskich zabytków i obiektów architektury współczesnej: katedrę, Operę Nova, Wyspę Młyńską, Młyny Rothera, Biały Spichrz oraz Śluzę Miejską. Pod mostem przepływa kilka razy dziennie tramwaj wodny[3].
źródło: wikipedia
Lokalizacja
Mosty Solidarności spinają brzegi dwóch rzek: Brdy oraz Młynówki, powyżej Starego Miasta. Przechodząca tędy ruchliwa ulica Focha stanowi jedną z najważniejszych arterii miejskich w ciągu wschód-zachód. Mostami przebiega również torowisko tramwajowe, użytkowane przez linie nr 1, 3, 5 i 8.
Nazwy
1840-1920 – Wilhelmsbrücke (króla Wilhelma) i Hafenbrücke (Portowy)
1920-1931 – Jagielloński (nad Brdą) i Portowy (nad Młynówką)
1931-1939 – marszałka Ferdinanda Focha (Jagielloński)
1939-1945 – Hermann Göring Brücke
1945-1949 – Ferdinanda Focha
1950-1990 – Czerwonej Armii
1990-2005 – Ferdinanda Focha
od 2005 – „Solidarności”
Zarówno mosty, jak i ulica przezeń wiodąca często zmieniały nazwy, w rytmie zmieniających się koniunktur historii politycznej. Pierwotna nazwa obiektu nawiązuje do władców Prus (króla Wilhelma IV, od 1871 r. cesarza Wilhelma I, od 1888 r. Wilhelma II) oraz portu bydgoskiego, gdzie statki oczekiwały na śluzowanie w Śluzie Miejskiej i następnie odbywały żeglugę Kanałem Bydgoskim do Berlina.
Historia
Mosty zbudowano przed 1840 r. Stanowiły one ważny element drogi wiodącej z Bydgoszczy na zachód, przez Nakło i Piłę[1].
W II połowie XIX wieku rozpoczęto modernizację i budowę kilku nowych przepraw mostowych w Bydgoszczy, co było związane z rozwojem gospodarczym miasta i wzrostem jego znaczenia komunikacyjnego. Po budowie: mostów Pruskiej Kolei Wschodniej (1851 – na Okolu, 1861 – w Czersku Polskim), Victoriabrücke (1865 r., ob. Królowej Jadwigi), Kaiserbrücke (1872 r., ob. Bernardyński), przystąpiono do modernizacji mostów w ciągu trasy wiodącej do Berlina. Poza poprawą komfortu podróżnych przebudowę podjęto z myślą o poprawie warunków nawigacyjnych na drodze wodnej Wisła-Odra, której elementem był skanalizowany w 1879 r. miejski odcinek Brdy.
W latach 1885-1890 mosty wzniesiono na nowo w linii prostej. Pierwszy od strony wschodniej był most Wilhelmsbrücke (po 1920 r. zwany Jagiellońskim), a za nim Hafenbrücke (Portowy) spinający brzegi Młynówki. Pierwszy most posiadał kratowe dźwigary stalowe w formie belek posadowionych na fundamencie z pali drewnianych, drugi dźwigary łukowe oparte na kamiennych podporach. Oba mosty posiadały nawierzchnię drewnianą oraz podwójne chodniki dla pieszych. Mosty posiadały ozdobne, żeliwne poręcze i po dwie latarnie gazowe na każdym z przyczółków. W takim stanie obiekty przetrwały do czasu wybuchu II wojny światowej.
Mosty zostały wysadzone 4 września 1939 r. przez wycofujące się wojsko polskie. Odbudowane prowizorycznie jesienią 1939 r., zostały ponownie zniszczone przez wycofujących się Niemców 22 stycznia 1945 r.
Po ustaniu działań wojennych resztki mostu zostały wydobyte z koryta Brdy. 22 października 1946 r. przekazano do użytku prowizoryczną przeprawę. Do odbudowy obiektów przystąpiono z początkiem lat 50. XX w. Most ten przeznaczono do odbudowy jako jeden z pierwszych w mieście.
W latach 1953-1955 oddano do użytku dwa mosty południowe. Wykonano je w konstrukcji żelbetowej, sprężonej z użyciem po raz pierwszy w Polsce kablobetonu. Projektantami byli: M. Bieniek, M. Wolf i H. Żółtowski, zaś firmą wdrażającą było Przedsiębiorstwo Robót Kolejowych PRK12 z Bydgoszczy[1].
W latach 70. XX w. pogorszył się stan techniczny mostów, wobec czego ograniczono prędkość taboru tramwajowego do 15 km/h oraz podjęto decyzję o budowie nowych nitek mostów stosownie do potrzeb rozbudowanej ulicy marszałka Focha (wówczas Czerwonej Armii).
W latach 1977-1982 zbudowano mosty pasma środkowego (tramwajowego) oraz północnego wg projektu inż. Antoniego Malczewskiego z Biura Projektów Budownictwa Komunalnego w Bydgoszczy. Wykonawcą było Płockie Przedsiębiorstwo Robót Mostowych Oddział w Tczewie. Mają one formę typowej dla lat 70. XX w. konstrukcji prefabrykowanej zespolonej stalowo-żelbetowej (stalowe dźwigary ze współpracującą płytą żelbetową). W związku z tym różnią się od mostów jezdni południowej. Podpory wybudowano w roku 1978, a gotowe obiekty przekazano do użytkowania w listopadzie 1981 r. Termin zakończenia inwestycji przesuwano z uwagi na opóźnienia dostaw cementu oraz stali przez huty dla wytwórcy konstrukcji stalowej. W 1980 r. w ramach tej inwestycji dokonano rozbiórki mostu w ul. Grottgera, zasypując odcinek starego Kanału Bydgoskiego pod mostem[1].
W tym samym czasie w 1981 r. wyłączono z eksploatacji mosty południowe, przekładając torowisko tramwajowe na nowo wzniesione mosty tramwajowe. W latach 1980-1991 opracowywano dokumentację oraz rozpoczęto remont mostu, który z powodu trudności finansowych przerwano w 1991 r. po wykonaniu częściowej rozbiórki płyty obiektu. Do remontu i wzmocnienia mostów południowych przystąpiono dopiero w 1994 roku według projektu opracowanego przez firmę „Rawex” z Bydgoszczy, przy współpracy Instytutu Badawczego Dróg i Mostów i Kieleckiego Przedsiębiorstwa Robót Mostowych. Remont i wzmocnienie polegały na zastosowaniu nowego układu kabli sprężających, pogrubieniu żelbetowej płyty pomostu oraz zmianie ustroju konstrukcyjnego z belkowego dwuwspornikowego na ciągły dwuprzęsłowy[1].
Roboty były wykonywane przez firmę „Rawex” przy współudziale KPRM Kielce. W listopadzie 1996 r. obydwa obiekty zostały oddane do ruchu wzmocnione do nośności 40 ton każdy[1]. W 1997 i 2001 roku dokonano również wymian dylatacji na mostach północnych[1].
Obecnie mosty składają się z trzech pasm: dwu drogowych i tramwajowego przerzuconych przez Brdę i Młynówkę. W 2005 r. Rada Miasta Bydgoszczy nadała im nazwę Mostów „Solidarności”. Funkcję zarządcy mostów sprawuje Zarząd Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej w Bydgoszczy.
Dane techniczne
Mosty im. Solidarności stanowią zespół sześciu mostów. Nad Brdą usytuowano mosty Portowe, a nad Młynówką – Młyńskie. Południowe mosty drogowe są najstarsze historycznie, północne mosty drogowe oraz biegnące pośrodku mosty tramwajowe wybudowano na początku lat 80. XX wieku.
Most Portowy południowy
Most zbudowano w 1955 roku jako trójprzęsłowy, żelbetowy, sprężony, o długości 69,06 m. Poszczególne przęsła mają rozpiętość: 15,6 + 38,0 + 15,5 m. Konstrukcję nośną stanowi żelbetowa dwudźwigarowa belka ciągła, na zewnątrz sprężona kablami. Żelbetowe, monolityczne dźwigary belkowe rozmieszczono w rozstawie 5,44 m. Szerokość obiektu wynosi 18,9 m, w tym jezdnia 11,50 m oraz chodnik 5,5 m. Podpory stanowią dwa żelbetowe przyczółki i dwa filary pośrednie posadowione na palach. Przestrzeń żeglowna pod obiektem wynosi: 6 × 35 m. Nośność mostu wynosi 40 ton[1].
Most Młyński południowy
Most zbudowano w 1955 roku jako trójprzęsłowy, żelbetowy, sprężony, o długości 45,36 m. Poszczególne przęsła mają rozpiętość: 8,55 + 27,97 + 8,84 m. Żelbetowe, monolityczne dźwigary belkowe rozmieszczono w rozstawie 5,6 m. Szerokość obiektu wynosi 18,82 m, w tym jezdnia 11,50 m oraz chodnik 5,75 m. Przestrzeń żeglowna pod obiektem wynosi: 3,1 × 25 m. Nośność mostu wynosi 40 ton[1].
Most Portowy tramwajowy
Most oddano do użytku w 1981 roku jako czteroprzęsłowy, stalowo-żelbetowy, o długości 70,78 m. Konstrukcję nośną stanowi pięć dźwigarów blachownicowych połączonych w przęsłach skrajnych ze stalowymi wspornikami, na których ułożono żelbetową płytę pomostu. W przęśle nad groblą wykonano płytę monolityczną. Szerokość mostu wynosi 8,3 m i mieści 2 tory tramwajowe[1].
Most Młyński tramwajowy
Most oddano do użytku w 1981 roku jako trójprzęsłowy, stalowy, o długości 48 m. Konstrukcję nośną przęseł stanowi pięć dźwigarów blachownicowych połączonych w przęsłach skrajnych ze stalowymi wspornikami, na których opiera się żelbetowa płyta pomostu o szerokości 8,3 m[1].
Most Portowy północny
Most oddano do użytku w 1981 roku jako czteroprzęsłowy, stalowo-żelbetowy, o długości 70,78 m. Poszczególne przęsła mają rozpiętość: 11 + 38 + 11 + 10,6 m. Konstrukcję nośną stanowi siedem dźwigarów blachownicowych połączonych ze stalowymi wspornikami, zaś w przęśle nad groblą – żelbetowa płyta monolityczna. Szerokość mostu wynosi 17,30 m, w tym jezdnia 10,5 m i chodnik 5,4 m. Przestrzeń żeglowna pod obiektem wynosi: 4 × 30 m. Nośność mostu wynosi 30 ton[1].
Most Młyński północny
Most oddano do użytku w 1981 roku jako trójprzęsłowy, stalowy, o długości 48 m. Poszczególne przęsła mają rozpiętość: 10 + 28 + 10 m. Konstrukcję nośną stanowi stalowa belka przewieszona na filarach pośrednich i połączona ze wspornikami w formie stalowego rusztu. Na stalowej konstrukcji nośnej wykonano żelbetową płytę pomostu szerokości 17,3 m, w tym jezdnia: 10,5 m i chodnik 5,4 m. Przestrzeń żeglowna pod obiektem wynosi: 2,7 × 25 m. Nośność mostu wynosi 30 ton[1].
Obciążenie ruchem
Mosty należą do obiektów bardzo obciążonych ruchem drogowym w Bydgoszczy. Pomiar ruchu w 2006 r. wykazał, że w szczycie komunikacyjnym przejeżdża przezeń ok. 2330 pojazdów na godzinę[2].
Inne
Mosty Solidarności są dogodnym punktem widokowym, z którego można obejrzeć sylwetki kilku bydgoskich zabytków i obiektów architektury współczesnej: katedrę, Operę Nova, Wyspę Młyńską, Młyny Rothera, Biały Spichrz oraz Śluzę Miejską. Pod mostem przepływa kilka razy dziennie tramwaj wodny[3].
źródło: wikipedia
Stary Kanał Bydgoski
więcej zdjęć (102)
Zbudowano: 1773
Zabytek: A/900/1- 27 30.XI.200 5
Kanał Bydgoski w Bydgoszczy
więcej zdjęć (14)
Zbudowano: 1774
Zabytek: A/900/1- 27 30.XI.200 5
Kanał Bydgoski – sztuczna droga wodna łącząca Wisłę i Odrę poprzez ich dopływy: Brdę od strony Wisły, oraz Noteć i Wartę od strony Odry.
Kanał Bydgoski jest najstarszym śródlądowym kanałem wodnym na obecnym terytorium Polski, zbudowanym w latach 1773-1774, czynnym do dnia dzisiejszego. To unikalny w skali europejskiej przykład XVIII-wiecznej myśli technicznej oraz rozwoju techniki na przestrzeni XIX i początku XX wieku. W 2005 r. został wpisany w całości do rejestru zabytków[1].
W latach międzywojennych był uważany za najpiękniejszą i najsprawniejszą drogę wodną II Rzeczpospolitej.
Źródło:
ul. Focha Ferdynanda, marsz.
więcej zdjęć (462)
Dawniej: Wilhelmstrasse, Hermann-Göring-Straße, Armii Czerwonej
Położenie
Ulica znajduje się w centrum Bydgoszczy. Rozciąga się na kierunku wschód-zachód, od skrzyżowania z ul. Gdańską do Ronda Grunwaldzkiego. Jej długość wynosi ok. 1,1 km. Stanowi jedną z głównych arterii komunikacyjnych Bydgoszczy w rejonie Starego Miasta i Śródmieścia Bydgoszczy. Począwszy od Mostów Solidarności w kierunku zachodnim ulica przebiega na granicy jednostek urbanistycznych: Śródmieścia, Okola i Wilczaka.
Historia
Dzieje ulicy marszałka Focha jako jednego z kluczowych traktów komunikacyjnych Bydgoszczy rozpoczęły się dopiero w I połowie XIX wieku. Wcześniej - w okresie staropolskim w ciągu ulicy istniała polna droga wiodąca od zespołu klasztornego karmelitów do łąk położonych nad Brdą, które były własnością konwentu. Przebieg tej drogi, pokrywający się z obecną ulicą widoczny jest na najstarszym planie Bydgoszczy, sporządzonym przez szwedzkiego kwatermistrza Erika Dahlbergha w 1657 r.[1]. Z powodu braku mostu przed Brdę, ulica kończyła się na nabrzeżu rzeki, zaś traktem wiodącym do Koronowa i Nakła była dzisiejsza ulica Dworcowa (do 1850 r., kiedy została odcięta przez linię kolejową i nie można już było przemieszczać się nią poza miasto).
Po budowie Kanału Bydgoskiego w 1774 r. i związanej z tym budowie Śluzy Miejskiej oraz grobli wiodącej na Wyspę Młyńską, w ciągu ulicy wybudowano kładki nad Brdą i Młynówką widoczne m.in. na planie Bydgoszczy z 1789 r. Umożliwiało to przekroczenie Brdy i przemieszczanie się w kierunku zachodnim, a droga zyskała na znaczeniu jako trakt serwisowy, którym poruszały się zaprzęgi holujące łodzie na Kanale Bydgoskim. Na planie Lindnera z 1800 r. widoczna jest północna pierzeja ulicy złożona z kamienic, a w zakolu Brdy – kompleks wojskowych spichlerzy. Na planie miasta z lat 30. XIX wieku ulica dochodziła do dzisiejszej ul. Świętej Trójcy, gdzie poprzez most na Kanale Bydgoskim przemieszczano się w kierunku Okola, Czyżkówka i Koronowa (Berlinerstrasse w ciągu dzisiejszej ul. Grunwaldzkiej), zaś przedłużeniem w kierunku zachodnim był trakt w kierunku Wilczaka i Nakła (Nakelerstrasse w ciągu dzisiejszej ul. Nakielskiej).
W II połowie XIX wieku wschodnia część ulicy stała się częścią nowego centrum administracyjnego miasta, powstałego wokół zbudowanej w 1836 r. siedziby władz rejencji bydgoskiej. O ile wzdłuż ul. Jagiellońskiej sytuowano budynki administracyjne, municypalne i oświatowe, to wzdłuż ul. Focha wzniesiono w latach 60. XIX w. budynki użytkowane przez miejscowy garnizon wojskowy[2]. Na podstawie analizy planu katastralnego miasta z 1878 r. można stwierdzić, że wzdłuż ulicy na odcinku pl. Teatralny – Mosty Solidarności (Wilhelmstrasse) istniała w tym czasie zabudowa pierzejowa. Po stronie południowej nad Brdą znajdowało się Kasyno Wojskowe (1869), a przy skrzyżowaniu z ul. Karmelicką – odwach garnizonowy (1867). Przy śluzie nr II znajdowała się Komeda Garnizonu oraz willa prezydenta rejencji bydgoskiej. Tereny w zakolu Brdy zajęte były przez zabudowania wojskowe, m.in. największe w mieście szachulcowe spichlerze. Na zachód od Brdy ulica nosiła nazwę ul. Kanałowej (niem. Canal Strasse), gdyż wiodła wzdłuż Kanału Bydgoskiego. Poprzez mostek na śluzie nr II można było przedostać się na obszar dzisiejszej zajmowany dzisiaj przez Wyższą Szkołę Gospodarki[3].
W latach 1885-1890 w ciągu ulicy wzniesiono na nowo mosty nad Brdą i Młynówką: Wilhelmsbrücke (po 1920 r. zwany Jagiellońskim) oraz Hafenbrücke (portowy). Oba wykonano w konstrukcji stalowej, z szeroką jezdnią, chodnikami i oświetleniem gazowym. Odtąd ulica została wybrukowana i nabrała charakteru arterii miejskiej, łączącej zachodnie przedmieścia miasta (Okole, Wilczak) ze Śródmieściem. W tym czasie ulica była wykorzystywana (obok ul. Gdańskiej i Mostowej) jako trasa przemarszu defilad wojskowych.
W okresie międzywojennym ulica marsz. Focha kończyła się na skrzyżowaniu z ul. Świętej Trójcy. Dalszy odcinek wiodący wzdłuż Kanału Bydgoskiego nosił nazwę ul. Świętej Trójcy. Przez most Władysława IV przemieszczano się na Okole do ul. Grunwaldzkiej i Jackowskiego.
W czasie II wojny światowej ciąg ulicy został przerwany w wyniku zniszczenia Mostów Solidarności. Odbudowywano je kilkakrotnie (1939, 1945), a w latach 50. XX w. wzniesiono w konstrukcji żelbetowej.
Po II wojnie światowej wzrastający ruch samochodowy stworzył konieczność rozbudowy ulicy. W latach 1969-1973 r. trwała budowa trasy W-Z, która miała poprawić warunki ruchu drogowego w Bydgoszczy na kierunku wschód-zachód. Prowadziła ona ul. Fordońską, Toruńską, Wałami Jagiellońskimi, Poznańską i Szubińską. W latach 1972-1974 zmodernizowano również ul. Jagiellońską i Focha (na zachód od Brdy) na arterie dwujezdniowe z usytuowanym pośrodku torowiskiem tramwajowym. W ramach inwestycji wyodrębniono m.in. budowę tzw. węzła grunwaldzkiego. Ulicę Focha przedłużono poza skrzyżowanie z ul. Świętej Trójcy aż do nowo zbudowanego ronda Grunwaldzkiego. Kontrowersyjnym skutkiem tego przedsięwzięcia było zasypanie ok. kilometrowego odcinka starego Kanału Bydgoskiego wraz z dwiema śluzami – II i III oraz rozbiórka kamiennego mostu im. Władysława IV[4][5]. Na zasypanym odcinku, który sygnalizuje obecnie pozostawiony ciąg starodrzewu będącego pozostałością dawnych plant nad Kanałem Bydgoskim, powstała sześciopasmowa ulica z torowiskiem tramwajowym. W otoczeniu ronda Grunwaldzkiego zbudowano od podstaw łącznice z ul. Grunwaldzką, Nakielską oraz Królowej Jadwigi. Nowo powstałą drogą (w latach 80.) była ul. Kruszwicka wiodąca do placu Poznańskiego. Kontynuacją przebudowy ul. Focha na ważną komunikacyjnie arterię miejską było wybudowanie w latach 1977-1982 pasma północnego mostów Solidarności według projektu inż. Antoniego Malczewskiego[6]. Na początku lat 80. w związku z remontem torowiska tramwajowego, pokryto asfaltem kostkę granitową na ul. Focha[7].
Kolejnej przebudowy ulicy, zwłaszcza torowisk tramwajowych i skrzyżowania z ul. Kordeckiego i Królowej Jadwigi dokonano w latach 2010-2012 podczas budowy trasy tramwajowej do dworca PKP Bydgoszcz Główna. Wyremontowano także odcinek wschodni ulicy od pl. Teatralnego do Mostów Solidarności.
Nazwy
Ulica w przekroju historycznym posiadała następujące nazwy[3]:
1840-1920 – Wilhelmstraße
1920-1931 – Jagiellońska
1932-1939 – marszałka Ferdynanda Focha (Ferdynand Foch - marszałek Francji i Polski, naczelny wódz Sił Sprzymierzonych w 1918 r., podpisał w Compiègne rozejm kończący działania wojenne z Niemcami)
1939-1945 – Hermann-Göringstraße
1945-1949 – marszałka Focha
1950-1990 – Armii Czerwonej
1990 - Kazimierza Wielkiego
od 1990 – marszałka Focha
Komunikacja
Ruch tramwajowy
Torowisko na ulicy Focha zostało wybudowane w 1905 r., kiedy wydłużono w kierunku zachodnim (od pl. Teatralnego do skrzyżowania ul. Nakielskiej i Czerwonego Krzyża) trzecią w kolejności linię tramwaju elektrycznego (linia „C” niebieska, zbudowana w 1901 r.), z Wilczaka do Szreterów. W latach 1903-1904 linię wydłużono w kierunku wschodnim do Bartodziejów[8]. W 1948 r. zmieniono oznaczenie linii tramwajowej kursującej ulicą Focha na „3”. W 1957 w ciągu ulicy wybudowano drugi tor tramwajowy, a w latach 1972-1974 w związku z budową węzła grunwaldzkiego, powstała dwutorowa linia tramwajowa w zachodniej części ulicy wiodącej do ronda Grunwaldzkiego. W tym czasie zlikwidowano torowiska w ul. Św. Trójcy i ks. Kordeckiego[9].
Obecnie po ul. Focha przejeżdżają tramwaje linii nr 1, 3, 5 oraz 8.
Obciążenie ruchem
Ulica Ferdynanda Focha należy do najbardziej obciążonych ruchem drogowym arterii komunikacyjnych w Bydgoszczy. Pomiar ruchu w 2006 r. wykazał, że w szczycie komunikacyjnym przejeżdża przezeń ok. 2000 pojazdów na godzinę[10].
Zabudowa
Zabudowa ulicy Focha, zwłaszcza na staromiejskim odcinku od ul. Gdańskiej do Mostów Solidarności ukształtowała się podczas pruskiego okresu historii miasta. Po stronie północnej znajduje się pierzeja kamienic wybudowanych w I i II połowie XIX wieku, w tym kilka przebudowanych w duchu wielkomiejskim na początku XX w. Odmienny los spotkał dawną pierzeję południową. Zespół klasztorny karmelitów z kościołem mariackim rozebrano już w XIX wieku (kościół w 1820 r., budynki klasztorne i wieża kościelna w 1895[11]), Teatr Miejski, kompleks spichrzy szachulcowych i kasyno oficerskie w 1945 r., a budynki dawnego odwachu, piekarni wojskowej, magazynów oraz poszczególne kamienice zostały rozebrane po 1945 r. Począwszy od 1973 r. w zakolu Brdy na miejscu dawnych zabudowań wojskowych rozpoczęto budowę okazałej architektonicznie siedziby Opery bydgoskiej. Budowę ukończono ostatecznie w 2006 r. i odtąd gmach Opery Nova stanowi dominantę nie tylko ulicy Focha, ale także całego otoczenia Starego Miasta w Bydgoszczy. W latach 2001-2002 wybudowano przy ulicy także multipleks kinowy „Multikino”.
źródło: wikipedia
Ulica znajduje się w centrum Bydgoszczy. Rozciąga się na kierunku wschód-zachód, od skrzyżowania z ul. Gdańską do Ronda Grunwaldzkiego. Jej długość wynosi ok. 1,1 km. Stanowi jedną z głównych arterii komunikacyjnych Bydgoszczy w rejonie Starego Miasta i Śródmieścia Bydgoszczy. Począwszy od Mostów Solidarności w kierunku zachodnim ulica przebiega na granicy jednostek urbanistycznych: Śródmieścia, Okola i Wilczaka.
Historia
Dzieje ulicy marszałka Focha jako jednego z kluczowych traktów komunikacyjnych Bydgoszczy rozpoczęły się dopiero w I połowie XIX wieku. Wcześniej - w okresie staropolskim w ciągu ulicy istniała polna droga wiodąca od zespołu klasztornego karmelitów do łąk położonych nad Brdą, które były własnością konwentu. Przebieg tej drogi, pokrywający się z obecną ulicą widoczny jest na najstarszym planie Bydgoszczy, sporządzonym przez szwedzkiego kwatermistrza Erika Dahlbergha w 1657 r.[1]. Z powodu braku mostu przed Brdę, ulica kończyła się na nabrzeżu rzeki, zaś traktem wiodącym do Koronowa i Nakła była dzisiejsza ulica Dworcowa (do 1850 r., kiedy została odcięta przez linię kolejową i nie można już było przemieszczać się nią poza miasto).
Po budowie Kanału Bydgoskiego w 1774 r. i związanej z tym budowie Śluzy Miejskiej oraz grobli wiodącej na Wyspę Młyńską, w ciągu ulicy wybudowano kładki nad Brdą i Młynówką widoczne m.in. na planie Bydgoszczy z 1789 r. Umożliwiało to przekroczenie Brdy i przemieszczanie się w kierunku zachodnim, a droga zyskała na znaczeniu jako trakt serwisowy, którym poruszały się zaprzęgi holujące łodzie na Kanale Bydgoskim. Na planie Lindnera z 1800 r. widoczna jest północna pierzeja ulicy złożona z kamienic, a w zakolu Brdy – kompleks wojskowych spichlerzy. Na planie miasta z lat 30. XIX wieku ulica dochodziła do dzisiejszej ul. Świętej Trójcy, gdzie poprzez most na Kanale Bydgoskim przemieszczano się w kierunku Okola, Czyżkówka i Koronowa (Berlinerstrasse w ciągu dzisiejszej ul. Grunwaldzkiej), zaś przedłużeniem w kierunku zachodnim był trakt w kierunku Wilczaka i Nakła (Nakelerstrasse w ciągu dzisiejszej ul. Nakielskiej).
W II połowie XIX wieku wschodnia część ulicy stała się częścią nowego centrum administracyjnego miasta, powstałego wokół zbudowanej w 1836 r. siedziby władz rejencji bydgoskiej. O ile wzdłuż ul. Jagiellońskiej sytuowano budynki administracyjne, municypalne i oświatowe, to wzdłuż ul. Focha wzniesiono w latach 60. XIX w. budynki użytkowane przez miejscowy garnizon wojskowy[2]. Na podstawie analizy planu katastralnego miasta z 1878 r. można stwierdzić, że wzdłuż ulicy na odcinku pl. Teatralny – Mosty Solidarności (Wilhelmstrasse) istniała w tym czasie zabudowa pierzejowa. Po stronie południowej nad Brdą znajdowało się Kasyno Wojskowe (1869), a przy skrzyżowaniu z ul. Karmelicką – odwach garnizonowy (1867). Przy śluzie nr II znajdowała się Komeda Garnizonu oraz willa prezydenta rejencji bydgoskiej. Tereny w zakolu Brdy zajęte były przez zabudowania wojskowe, m.in. największe w mieście szachulcowe spichlerze. Na zachód od Brdy ulica nosiła nazwę ul. Kanałowej (niem. Canal Strasse), gdyż wiodła wzdłuż Kanału Bydgoskiego. Poprzez mostek na śluzie nr II można było przedostać się na obszar dzisiejszej zajmowany dzisiaj przez Wyższą Szkołę Gospodarki[3].
W latach 1885-1890 w ciągu ulicy wzniesiono na nowo mosty nad Brdą i Młynówką: Wilhelmsbrücke (po 1920 r. zwany Jagiellońskim) oraz Hafenbrücke (portowy). Oba wykonano w konstrukcji stalowej, z szeroką jezdnią, chodnikami i oświetleniem gazowym. Odtąd ulica została wybrukowana i nabrała charakteru arterii miejskiej, łączącej zachodnie przedmieścia miasta (Okole, Wilczak) ze Śródmieściem. W tym czasie ulica była wykorzystywana (obok ul. Gdańskiej i Mostowej) jako trasa przemarszu defilad wojskowych.
W okresie międzywojennym ulica marsz. Focha kończyła się na skrzyżowaniu z ul. Świętej Trójcy. Dalszy odcinek wiodący wzdłuż Kanału Bydgoskiego nosił nazwę ul. Świętej Trójcy. Przez most Władysława IV przemieszczano się na Okole do ul. Grunwaldzkiej i Jackowskiego.
W czasie II wojny światowej ciąg ulicy został przerwany w wyniku zniszczenia Mostów Solidarności. Odbudowywano je kilkakrotnie (1939, 1945), a w latach 50. XX w. wzniesiono w konstrukcji żelbetowej.
Po II wojnie światowej wzrastający ruch samochodowy stworzył konieczność rozbudowy ulicy. W latach 1969-1973 r. trwała budowa trasy W-Z, która miała poprawić warunki ruchu drogowego w Bydgoszczy na kierunku wschód-zachód. Prowadziła ona ul. Fordońską, Toruńską, Wałami Jagiellońskimi, Poznańską i Szubińską. W latach 1972-1974 zmodernizowano również ul. Jagiellońską i Focha (na zachód od Brdy) na arterie dwujezdniowe z usytuowanym pośrodku torowiskiem tramwajowym. W ramach inwestycji wyodrębniono m.in. budowę tzw. węzła grunwaldzkiego. Ulicę Focha przedłużono poza skrzyżowanie z ul. Świętej Trójcy aż do nowo zbudowanego ronda Grunwaldzkiego. Kontrowersyjnym skutkiem tego przedsięwzięcia było zasypanie ok. kilometrowego odcinka starego Kanału Bydgoskiego wraz z dwiema śluzami – II i III oraz rozbiórka kamiennego mostu im. Władysława IV[4][5]. Na zasypanym odcinku, który sygnalizuje obecnie pozostawiony ciąg starodrzewu będącego pozostałością dawnych plant nad Kanałem Bydgoskim, powstała sześciopasmowa ulica z torowiskiem tramwajowym. W otoczeniu ronda Grunwaldzkiego zbudowano od podstaw łącznice z ul. Grunwaldzką, Nakielską oraz Królowej Jadwigi. Nowo powstałą drogą (w latach 80.) była ul. Kruszwicka wiodąca do placu Poznańskiego. Kontynuacją przebudowy ul. Focha na ważną komunikacyjnie arterię miejską było wybudowanie w latach 1977-1982 pasma północnego mostów Solidarności według projektu inż. Antoniego Malczewskiego[6]. Na początku lat 80. w związku z remontem torowiska tramwajowego, pokryto asfaltem kostkę granitową na ul. Focha[7].
Kolejnej przebudowy ulicy, zwłaszcza torowisk tramwajowych i skrzyżowania z ul. Kordeckiego i Królowej Jadwigi dokonano w latach 2010-2012 podczas budowy trasy tramwajowej do dworca PKP Bydgoszcz Główna. Wyremontowano także odcinek wschodni ulicy od pl. Teatralnego do Mostów Solidarności.
Nazwy
Ulica w przekroju historycznym posiadała następujące nazwy[3]:
1840-1920 – Wilhelmstraße
1920-1931 – Jagiellońska
1932-1939 – marszałka Ferdynanda Focha (Ferdynand Foch - marszałek Francji i Polski, naczelny wódz Sił Sprzymierzonych w 1918 r., podpisał w Compiègne rozejm kończący działania wojenne z Niemcami)
1939-1945 – Hermann-Göringstraße
1945-1949 – marszałka Focha
1950-1990 – Armii Czerwonej
1990 - Kazimierza Wielkiego
od 1990 – marszałka Focha
Komunikacja
Ruch tramwajowy
Torowisko na ulicy Focha zostało wybudowane w 1905 r., kiedy wydłużono w kierunku zachodnim (od pl. Teatralnego do skrzyżowania ul. Nakielskiej i Czerwonego Krzyża) trzecią w kolejności linię tramwaju elektrycznego (linia „C” niebieska, zbudowana w 1901 r.), z Wilczaka do Szreterów. W latach 1903-1904 linię wydłużono w kierunku wschodnim do Bartodziejów[8]. W 1948 r. zmieniono oznaczenie linii tramwajowej kursującej ulicą Focha na „3”. W 1957 w ciągu ulicy wybudowano drugi tor tramwajowy, a w latach 1972-1974 w związku z budową węzła grunwaldzkiego, powstała dwutorowa linia tramwajowa w zachodniej części ulicy wiodącej do ronda Grunwaldzkiego. W tym czasie zlikwidowano torowiska w ul. Św. Trójcy i ks. Kordeckiego[9].
Obecnie po ul. Focha przejeżdżają tramwaje linii nr 1, 3, 5 oraz 8.
Obciążenie ruchem
Ulica Ferdynanda Focha należy do najbardziej obciążonych ruchem drogowym arterii komunikacyjnych w Bydgoszczy. Pomiar ruchu w 2006 r. wykazał, że w szczycie komunikacyjnym przejeżdża przezeń ok. 2000 pojazdów na godzinę[10].
Zabudowa
Zabudowa ulicy Focha, zwłaszcza na staromiejskim odcinku od ul. Gdańskiej do Mostów Solidarności ukształtowała się podczas pruskiego okresu historii miasta. Po stronie północnej znajduje się pierzeja kamienic wybudowanych w I i II połowie XIX wieku, w tym kilka przebudowanych w duchu wielkomiejskim na początku XX w. Odmienny los spotkał dawną pierzeję południową. Zespół klasztorny karmelitów z kościołem mariackim rozebrano już w XIX wieku (kościół w 1820 r., budynki klasztorne i wieża kościelna w 1895[11]), Teatr Miejski, kompleks spichrzy szachulcowych i kasyno oficerskie w 1945 r., a budynki dawnego odwachu, piekarni wojskowej, magazynów oraz poszczególne kamienice zostały rozebrane po 1945 r. Począwszy od 1973 r. w zakolu Brdy na miejscu dawnych zabudowań wojskowych rozpoczęto budowę okazałej architektonicznie siedziby Opery bydgoskiej. Budowę ukończono ostatecznie w 2006 r. i odtąd gmach Opery Nova stanowi dominantę nie tylko ulicy Focha, ale także całego otoczenia Starego Miasta w Bydgoszczy. W latach 2001-2002 wybudowano przy ulicy także multipleks kinowy „Multikino”.
źródło: wikipedia