Polska

W 1999 roku na skwerze umieszczono kamień upamiętniający pułkownika Antoniego Władysława Żurowskiego (1898-1988), kawalera Orderu Wojennego Virtuti Militari, ps. „Andrzej”, „Bobek”, ostatniego komendanta 6/XXVI obwodu Armii Krajowej i dowódcę powstania warszawskiego na Pradze.

Dodał: Balbina, 2025-01-17 14:37:11

W pierwszej połowie XVIII wieku szkolną działalność dramatyczną prowadzili uczniowie kolegium jezuickiego w Grudziądzu. W czasach zaboru pruskiego od około 1844 r. w budynku z muru pruskiego przy ul. Solnej mieściła się sala widowiskowa udostępniana wędrownym trupom artystycznym, głównie z Gdańska i z Elbląga, która po gruntowej przebudowie w 1847 r. stała się prawdziwym teatrem. Budynek, potocznie zwany "stodołą" liczył ponad 400 miejsc, w tym 90 stojących. Własnego niemieckiego zespołu miasto doczekało się po 1870 r. W 1902 r. gmach – dotąd dzierżawiony od prywatnych właścicieli – stał się własnością Towarzystwa Teatralnego. W 1916 r. został zamknięty z powodu złego stanu technicznego i odtąd mieścił się tu magazyn, zniszczony podczas wojny w 1945 r. W latach 1873-1920 działał ponadto teatr letni w ogrodzie hotelu "Pod Złotym Lwem" przy Al. 23 Stycznia. Sporadyczne przedstawienia Teatru Polskiego z Poznania i polskich teatrzyków amatorskich odbywały się w wynajętych salach, niekiedy poza miastem.



Po odzyskaniu niepodległości został powołany do życia Teatr Pomorski, przekształcony w Teatr Miejski, który w latach 1921-1931 funkcjonował w budynku strzelnicy rozwiązanego bractwa kurkowego przy ul. Marszałka Focha 19. Gmach spłonął 13 września 1923 r. i po przebudowie według projektu Stanisława Stołowskiego został ponownie oddany do użytku 10 lutego 1925 r. W międzyczasie przedstawienia przeniesiono do sali widowiskowej "Tivoli" przy ul. Legionów. Od 1931 r. w Grudziądzu nie było stałego zespołu dramatycznego. W 1935 r. przed gmachem teatru odsłonięto pomnik Stanisława Moniuszki, autorstwa Ignacego Zelka (zniszczony 1939 przez hitlerowców).



W 1928 r. została zbudowana Opera Leśna, która jednak upadła po zaledwie dwóch sezonach, ponadto w 1930 r. otwarto w sali Domu Żołnierza amatorski teatr garnizonowy. Przez cały czas działała amatorska Scena Niemiecka, dająca spektakle w byłym Domu Ewangelickim.



Podczas II wojny światowej okupacyjne władze niemieckie przystąpiły do budowy nowoczesnego gmachu teatralnego z monumentalnym portykiem w miejscu dotychczasowej siedziby. Jego budowę kontynuowały po wojnie władze polskie i oddanie do użytku (z widownią na 850 miejsc) nastąpiło 5 grudnia 1948 r. 5 kwietnia 1955 r. stał się siedzibą objazdowego Pomorskiego Teatru Młodego Widza z Bydgoszczy, przekształconego w Teatr Popularny, a od 1962 r. w Teatr Ziemi Pomorskiej, zlikwidowany 30 czerwca 1991 r. W latach powojennej działalności zespół grudziądzki dał 300 premier, a spektakle w mieście i poza nim obejrzało łącznie około 4 miliony widzów.



Obecnie budynek jest siedzibą Centrum Kultury Teatr. Od 1998 organizowana jest co roku Grudziądzka Wiosna Teatralna, mająca od 2004 charakter festiwalu, od 11 lat – osobom szczególnie zasłużonym dla Centrum Kultury Teatr – przyznawane są nagrody im. Aleksandra Gąssowskiego. Tu również znajduje się Grudziądzkie Towarzystwo Kultury. Od 2017 Teatr jest w trakcie remontu wnętrz i został przeniesiony m.in. spektakle: do Klubu Garnizonowego, administracja: do gmachu dawnej Wyższej Szkoły Realnej, a koncerty i kasy biletowe: do Klubu Akcent. wikipedia (fantom)

Dodał: fantom, 2025-01-17 13:54:46

więcej

Tramwaje zbudowane przez MPK na bazie wagonów E6 i c6 sprowadzonych z Wiednia.

Dodał: Krzysiek99, 2025-01-17 10:43:44

Wagony sprowadzone z Wiednia, głównie w celu przebudowy na EU8N. W ruchu liniowym wykorzystywano tylko jeden tramwaj E6 o nr 4926.

Dodał: Krzysiek99, 2025-01-17 10:42:09

Pomnik opolskiego architekta i budowniczego Ericha Schmidta, ufundowany przez Towarzystwo Upiększania Opola i odsłonięty 15. maja 1927 roku

Dodał: krzysztal, 2025-01-17 10:10:04

Choć miejsce nosi miano mostu Zeidlera, to najciekawszą rzeczą się tam znajdującą, oprócz pięknego otoczenia, jest kamień z wyrytą niemiecką jego nazwą. Natomiast nie jest to pomnik, tylko drogowskaz, czy może bardziej "miejscowskaz". Taki jak dzisiaj PTTK robi na plastikowych czy drewnianych tabliczkach.

Ciek, nad którym przerzucony jest most, to Czerwona Struga, lewy, ostatni dopływ Bludzi przed jej połączeniem się z Błędzianką.

Dodał: polskup, 2025-01-17 08:10:56

Głaz ten postawiony został na pamiątkę ustrzelenia przez Jego Cesarską Mość dwutysięcznego jelenia.

Dodał: polskup, 2025-01-17 07:41:22

Cmentarz ten bywa nazywany różnie. Z nazwą taką jak w tytule został wpisany na listę zabytków. Przy bramce widzimy napis "Ukraiński cmentarz wojskowy", natomiast miejscowi mówią na niego kurhan kozacki lub kozacka mogiła.

Miejsce po II wojnie było zapomniane. Jedyny chyba opis, lecz nieco zafałszowany, znajdujemy w książce Z. Nienackiego „Sumienie”:

- Jutro zabiorę was na stary kurhan. Na kurhanie rosną brzozy, których liście szeleszczą, jakby zrobione były z cieniutkiej blachy. To kurhan kozacki, ale nikt nie wie, kiedy i w jakiej potyczce polegli. Zobaczycie tam kamienną płytę z na wpół zatartym napisem. Byłem tam wielokrotnie, ale zdołałem odcyfrować tylko jedno zdanie: „Sumienia otwarta rana”...

- „Sumienia otwarta rana”? Co to znaczy? Napis jest zapewne po ukraińsku, pan źle go przetłumaczył - powiedział Anatol.

- Nie, nie. Właśnie tam tak wyryto - upierał się Piotr. - Sumienie może boleć, jakby było otwartą raną. Po jakimś czasie ów ból sumienia przenika do każdej myśli, w ustach nosimy uczucie niesmaku. Nocami budzi dławienie w gardle...

i dalej:

...nad małą, krętą rzeczką Tążyną, biegła ongiś granica miedzy zaborem rosyjskim i pruskim. Stacja graniczna rosyjskiego imperium otrzymała dworzec, wystarczająco reprezentacyjny jak na owe czasy i tak obszerny, aby pomieścić mógł liczne komory celne i sale restauracyjne, gdzie wypocząć mogli podróżujący z dalekiego Sankt Petersburga. Obok granicznego dworca wyrosły domy dla celników i urzędników carskich, którzy nowo powstające miasto nazwali „Aleksandrów” od imienia cara Aleksandra. Obok domów urzędników carskich pobudowali domostwa także i przemytnicy, dostarczający na drugą stronę Tążyny nie oclone towary. Było to więc miasteczko celników i przemytników, urzędników carskich i „żeleznodorożników”; tu mieli także swoje kwatery Kozacy strzegący granicy. Kilkunastu z nich znalazło wieczny odpoczynek pod ogromnym kurhanem w lesie nad Tążyną. Polegli w bitwie lub potyczce, której daty nikt w miasteczku już dziś nie pamiętał.

Prawda jest taka, że leżący tu żołnierze nie polegli, tylko zmarli. Ale od początku:

Podczas wojny polsko-bolszewickiej w 1920 roku wojska Ukraińskiej Republiki Ludowej walczyły z bolszewikami po polskiej stronie. Po zawarciu wstępnego polsko-radzieckiego rozejmu w Rydze, Ukraińcy walczyli jeszcze chwilę za swój kraj, ale zostali pokonani i wycofali sie na polskie terytorium. Tu na mocy wspomnianego rozemu zostali internowani. Czyli nie był to obóz jeniecki. a obóz internowania, wynikajacy z umowy, a nie woli polskich władz. Funkcjonował przez kolejny rok. Przebywało w nim ok. 3000 żołnierzy i oficerów. 17 z nich zmarło... Pewnie z różnych powodów: choroby, rany z bitew.

W trakcie istnienia obozu zdarzały sie ucieczki, ale uciekinierzy nie byli ścigani, a gdy się gdzieś osiedlili, otrzymywali prawo pobytu. Po rozwiązaniu obozu wiekszość zamieszkała w Polsce, część w samym Aleksandrowie.

Cmentarz w latach 1991-93 został odrestaurowany przez państwo ukraińskie i Zwiazek Ukraińców w Polsce.

Dodał: polskup, 2025-01-17 06:14:24

więcej

Linia kolejowa nr 308 została oddana do użytku w maju 1882 roku, na odcinku z Jeleniej Góry do Kowar. Kluczowy odcinek przez Rudawy Janowickie budowano przez kolejne, ponad 20 lat. Pokonanie znacznej różnicy wysokości było wyzwaniem dla projektantów. Zastosowano wiele łuków torów, na których prowadziły one pod górę, a także przekopano tunel pod Przełęczą Kowarską. Pierwsze pociągi na całym odcinku Jelenia Góra - Kamienna Góra ruszyły w czerwcu 1905 roku. Pociągi osobowe jeździły tutaj do 1986 roku. Wówczas wstrzymano ruch między Mysłakowicami i Kamienną Górą. 14 lat później, w 2000 roku, zlikwidowano pociąg do Karpacza, a w związku z tym składy przestały kursować też z Jeleniej Góry do Mysłakowic. Linia z roku na rok niszczała.

W 2023 roku podjęto uchwałę o reaktywacji linii na całej dawnej trasie. Pociągiem do Karpacza, powinniśmy po latach znów pojechać na początku 2025 roku. W dalszej kolejności będzie przywracana trasa z Jeleniej Góry do Kamiennej Góry, przez Mysłakowice i Kowary oraz tunel pod przełęczą Kowarską. Tunel kolejowy Ogorzelec liczy sobie 1025 metrów długości i znajduje się na linii kolejowej 308 Jelenia Góra - Kamienna Góra, a dokładniej na jej fragmencie, pomiędzy Kowarami i Kamienną Górą. W tym miejscu kolej musiała pokonać zbocza góry Rudnik znajdującej się w paśmie Rudaw Janowickich. Tunel okazał się najlepszym rozwiązaniem. W perspektywie 2-3 lat znowu pojedziemy tamtędy pociągiem.

za: