Brama Górna zwana też Bramą Wysoką.Jest jedyną zachowaną z trzech bram jakie znajdowały się w murach obronnych otaczających miasto.Zbudowana została w XIV wieku.

Wysoka Brama,

(Brama Górna) i mury obronne (ul. Staromiejska 1). Brama Górna od XIX w. zwana Wysoką Bramą zbudowana została w XIV w. Jest jedyną pozostałą z trzech, które znajdowały się w murach obronnych otaczających miasto. Ze średniowiecznego obwarowania pozostały również duże fragmenty murów przy kościele pw. św. Jakuba, przy ulicach Asnyka, Okopowej i przy zamku. Brama usytuowana jest w północno-wschodniej części zespołu staromiejskiego, na osi wylotu głównego traktu komunikacyjnego.

W 1788 r. Wysoką Bramę wyremontowano i zaadaptowano na zbrojownię szwadronu dragonów, w 1858 r. przebudowano na więzienie, a w 1898 r. przekazano miejskiemu komisariatowi policji. Dokonywano w niej wielu przeróbek (m.in. nadano odmienny kształt otworom okiennym i szczytowi budowli, przebito przejście dla pieszych). W 1863 r. przetrzymywano tu Wojciecha Kętrzyńskiego obwinionego o przemyt broni dla powstańców styczniowych.

Brama jest czterokondygnacyjna, z pięterkiem tworzącym rodzaj piątej kondygnacji w strefie szczytu. Posiada dwuspadowy dach. W 2003 r. Wysoka Brama została odrestaurowana. W niszy od strony Starego Miasta umieszczono wizerunek Matki Bożej Królowej Pokoju, podarowany Olsztynowi przez Jana Pawła II. Dzieło zostało wykonane techniką szklanej mozaiki w jednej z rzymskich pracowni. Na murach Wysokiej Bramy umieszczony jest również spiżowy wizerunek Jana Pawła II poświęcony w I rocznicę śmierci Papieża.

Źródło:

Kościół znajduje się przy ul. Kopernika, natomiast siedziba parafii – przy ul. Mickiewicza 10.



Kościół jest przykładem architektury neogotyckiej. Świątynia orientowana, trójnawowa, wzniesiona na rzucie prostokąta z wysuniętym prezbiterium, zamkniętym trójboczną apsydą, z wysoką wieżą (82,50m) i dwiema mniejszymi wieżami (47m) przy prezbiterium. Do naw bocznych przylegają 2 kaplice: od północy pod wezwaniem Matki Bożej, od południa p.w. św. Józefa. Kościół jest murowany z cegły czerwonej, osadzony na kamiennej podmurówce z elementami zdobiącymi z zielono glazurowanej cegły i płytek. Dach pokrywają holenderskie dachówki, a wieże - łupki. Sklepienia w nawie głównej są gwiaździste, w nawach bocznych trójdzielne, natomiast w prezbiterium kryształowe; oparte na 10 granitowych słupach (10,20m). Długość kościoła wynosi 60m, szerokość 18m, wysokość bez wież 18,20m. Długość prezbiterium 13m, a szerokość 9m.



W 1900 roku nastąpiło podpisanie umowy z F.Heitmanem z Królewca, architektem, który podjął się zbudowania przyszłej świątyni.

Rok później, 11 czerwca, rozpoczęto pierwsze wykopy na wyznaczonym terenie. Prace budowlane prowadziła firma Alberta Szoka z Olsztyna. 3 grudnia tego samego roku, ksiądz biskup A. Thiel poświęcił kamień węgielny. W maju 1902 roku, robotnicy przystąpili do pokrycia dachu i wież. Odsłonięto sklepienia i obmurowano filary. Rozpoczęto malowanie kościoła.

We wrześniu na najwyższej wieży umocowano krzyż, potem kule. W lipcu 1903 r. zaczęły sie prace nad oszkleniem okien, zaś 28 września nastąpiło uroczyste poświęcenie dzwonu i sygnaturki.

19 października odbyła się konsekracja kościoła, której przewodniczył ks. bp. E. Herrmann.

W 1904 r., 13 grudnia poświęcony został boczny ołtarz św. Walentego, natomiast 11 dni później ustawiony został drugi ołtarz boczny - Matki Boskiej Różańcowej.

W 1911 roku wykonano ołtarz główny. Całą jego konstrukcję wykonali bracia Buscher, zaś przepiękne rzeźby były dziełem M. Marrtmanna. Polichromią zajął się J. Grewe w Westfalii. Oni również wykonali ambonę.

W marcu 1912 przeprowadzono pierwsze misje parafialne, w październiku dobiegły końca prace nad instalacją elektryczną. W 1916 pojawiły się organy. 15 maja nastąpiła elekcja samodzielnej parafii. Osiem lat później zawieszono trzeci dzwon na najwyższej wieży. W 1936 r. rozpoczęła się budowa domu parafialnego.



W czasie II wojny światowej spalona została cała plebania i zniszczony dom parafialny. W kościele uszkodzone zostały okna, organy i dach. Skradziono dwa dzwony. W 1945 r. tuż po wojnie, ówczesny proboszcz A. Wardecki, uzupełnił okna, przeprowadził remont domu przy ulicy Mickiewicza i rozpoczął odbudowę plebanii przy ulicy Kopernika. Rok później prace remontowe objęły również organy. W 1949 r. trwało odrestaurowanie wież i zniszczonego dachu. Po dwóch latach zajęto się odmalowywaniem prezbiterium, oczyszczeniem ołtarzy, pozłoceniem drzwiczek tabernakulum i zmiana oświetlenia. W 1957 r. urządzono kaplicę Matki Boskiej Częstochowskiej. Projekt tego ołtarza wykonało Koło Studentów z Gdańska pod kierunkiem profesora Biszewskiego. Rozpoczęło sie malowanie bocznych naw kościoła. W roku 1965 poświęcono 2 nowe dzwony (Matki Boskiej Częstochowskiej i św. Wawrzyńca). 20 sierpnia 1972 administratorem parafii został ks. prałat Julian Żołnierkiewicz i jest nim do dzisiaj. Od 1973 do 76 r. trwały prace nad zabezpieczeniem krzyża na głównej wieży i zmodernizowaniem plebanii. 13 kwietnia 1988r. kościół NSPJ został oficjalnie wpisany do rejestru zabytków województwa olsztyńskiego.