Majątek Wittenfelde swoją nazwę przyjął od pierwszego zarządcy, Clasa Witte (Wittenfelde = Pole Wittego), który w roku 1417 wymieniany jest jako rajca elbląski. Do roku 1721 folwark miał dwóch zarządców, a po śmierci jednego z nich (burmistrza Christiana Treschenberg, zmarłego w 1715 r.) jeden z majątków podzielono jeszcze między 3 spadkobierców.
W ten sposób zaczęła funkcjonować nazwa "PindelHöfe" / "Pündelhöfe" (pisownia różna, inne spotykane nazwy to "Vier Höfe" albo "Bündelhöfe"), będącego zespołem jednego folwarku mieszczańskiego, składającego się z 4 sąsiadujących ze sobą patrycjuszowskich majątków - ogrodów letnich. Swoje dobra posiadał w tej okolicy także przytułek dla zadżumionych (Pestbude). Na późniejszych mapach (z połowy XIX w.) wymieniana jest już nazwa Wittenfelde.
Na pierwszym majątku w końcu XVIII w. powstała gospoda, zwana "Unruhe" (później przemianowana na "Erholung"), którą na przełomie XVIII-XIX w. wynajmował karczmarz spod "Złotych Lwów" przy ul. Mostowej 26, niejaki Jakob Heinrich Burhard. Drugi, zwany "Marquardshof" składał się z pola, łąki i lasu, który dzielił z pozostałymi. Trzeci, zwany "Duboishof" należał do zacnej rodziny du Bois, a wcześniej do zasłużonych Ramsayów, którzy osiedli w Elblągu w czasach Angielskiej Kompanii Wschodniej. Czwarty zwał się "Hornshof". Już od XIX wieku licznie odwiedzana przez elblążan okolica, znajdująca się na trakcie do Bażantarni (gospoda Thumberg i Unter-Thumberg, a po drodze ogród Georga Landa przy obecnej ul. Chrobrego). W 1905 roku Witoszewo liczyło 49 mieszkańców. Zostało włączone w administracyjne granice miasta dnia 1 października 1912 r.
Przy ul. Chrobrego zachował się najstarszy elbląski "Lusthaus" (dom letni) z 1687 roku, należący do jednego z elbląskich patrycjuszy, niesłusznie jednak zwany dziś dworkiem, gdyż powstał jako parterowy dom letni, a nie całoroczna rezydencja. Piętro z dachem mansardowym dobudowano w XVIII w. przy okazji przebudowy na gospodę zwaną "Unruhe" (Niepokój), o czym świadczy data 1795 przy wejściu. W gospodzie tej odbywały się często koncerty wokalne i instrumentalne. Archiwista i autor trzytomowego dzieła o historii miasta, Michael Gottlieb Fuchs (1758-1835) podaje jako ciekawostkę historię powstania nazwy przybytku - bardzo niestosowna jak dla karczmy, powstała bardzo przypadkowo. Otóż wspomniany Jakob Burhard zakupił obiekt w 1790 roku z myślą o urządzeniu tu dla swych gości alternatywnej gospody na czas letni, by uciec od miejskiego zgiełku. Pewnego razu opowiedział swym gościom, jak jego żona, dowiedziawszy się o tym, że wynajął drugą karczmę, rzekła: "Da hast du mir eine rechte Unruhe aufgebürdet!" ("No to niezły zrzuciłeś na mnie niepokój!") - przez co miała zapewne na myśli obowiązki, jakie na nią spadną. Podchwycili to goście, i ochrzcili gospodę nazwą "Niepokój". Później przemianowano ją na bardziej adekwatny "Erholung" ("Wypoczynek"), ale nazwa "Niepokój" funkcjonowała potocznie nadal. Miejsce to już w I ćwierci XIX w. zaczęło wychodzić z mody i w 1830 r. gospodę odwiedzała znikoma liczba gości. W latach 1837-1875 budynek był siedzibą tzw. drugiego Bractwa Strzeleckiego, które prowadziło tu też swoje treningi strzeleckie, a od pocz. lat 20-tych XX w. należał do Carla Leux, kolejnego dyrektora stoczni Schichau (który pracował jako inżynier przy budowie m.in. "Columbusa"). Z jego inicjatywy doszło do następnej przebudowy w roku 1932 (kolejna stiukowa data przy drzwiach), kiedy przenosił się na emeryturę i przeprowadził tu z pałacyku dyrektora stoczni przy ul. Stoczniowej.
Fot1. Lusthaus przy ul. Chrobrego 10 z 1687 roku, dawna gospoda Unruhe / Erholung, stan przed przebudową z 1932 r.
W miejscu, gdzie dziś jest sala świadków Jehowy znajdowała się restauracja Sanssouci, założona jeszcze na długo przed I W.Ś., w 1928 roku połączona linią tramwajową nr 3 z miastem. W pobliżu przy ul. Agrykola były dwa cmentarze: należący do parafii św. Mikołaja i mennonicki.
Żródła:
- M. G. Fuchs, Beschreibung der Stadt Elbing und ihres Gebietes t. III, Elbing 1826 - M. Satori-Neumann, Elbing im Biedermeier, Elbing 1933 - Praca zbiorowa, Historia Elbląga t. III**-IV, Gdańsk 2001-2002 - Renowacje i zabytki nr 3 (51), Kraków 2014
