Śląska Biblioteka Cyfrowa

Skała - Pałac, Zamek Skała, w którym 100 lat temu przebywał Theodor Körner. Cztery łukowate otwory po lewej stronie prowadzą w głąb (wydrążenie) skały (pod arkadami), o którym mowa w tekście. Wspomnienie o Körnerze Tego lata minęło 100 lat, odkąd Theodor Körner, poeta i bojownik (Streiter), wyruszył ze swoim przyjacielem Henochem w podróż edukacyjną w nasze Karkonosze jako student górnictwa. Na pamiątkę tej śląskiej podróży R.-G.-V. postawiło mu dwa kamienie pamiątkowe, jeden przez stowarzyszenie główne w ruinach zamku Chojnik, drugi przez grupę lokalną Görlitz na Landeskrone. Celem kolejnych wierszy jest zapoznanie czytelnika z miejscem, w którym czuł się szczególnie dobrze. W dniu 10 sierpnia 1809 r. Körner udał się z Drezna przez Budziszyn do Görlitz, gdzie złożył wizytę na Landeskrone. Z Görlitz podróż prowadziła dalej przez Lubań do Lwówka. Tutaj spędził czwartą noc, a następnego dnia rano udał się do kopalni węgla koło Rakowic Małych, którą chciał zwiedzić. Tak się jednak nie stało, ponieważ sztygar był nieobecny, a pozostali górnicy nie wpuścili go do środka. W południe tego samego dnia, 14 sierpnia 1809 r., przybył do pięknej posiadłości Hohlstein (Skała), tej samej Skały, w której 50 lat później książę Fryderyk Wilhelm Konstantin von Hohenzollern-Hechingen, ówczesny właściciel tamtejszego zamku, aktywnie wspierał i sprowadzał nowych mistrzów muzyki, tak zwana „Muzyka Przyszłości”, znalazła aktywne wsparcie. Tam Körner złożył wizytę dziedzicznej księżniczce Paulinie von Hohenzollern-Hechingen, która była bliską przyjaciółką jego ciotki Doroty Stock. W drugim ze swoich listów z podróży z 19 sierpnia pisze o przyjaznym przyjęciu, jakie go tu spotkało: *) "Zrobiłam toaletę w gospodzie, a potem udałam się do zamku, gdzie dostarczyłam Twój list księżniczce Hohenzollern, droga ciociu. Była tam również jej siostra, księżniczka Accerenza. Przyjęli mnie z wielką życzliwością, oprowadzili po ogrodzie i kazali mojego przyjaciela Henocha, który został z tyłu, szukać wszędzie, aż go znaleziono; potem zjedliśmy obiad, a księżniczka Paulina śpiewała mi swoje piękne kompozycje. Były to rozkoszne godziny; z pewnością zostalibyśmy, ale chcieliśmy dotrzeć aż do Gryfowa i wędrowaliśmy dalej." Zamek Skała, który został zbudowany w 1513 roku przez Adama von Lest na górze o tej samej nazwie i na potężnym wydrążonym kamieniu [pod arkadami, u stup budynku] - od którego być może pochodzi nazwa zamku i miejscowości - zamieszkiwany był wówczas przez Friedricha Hermanna Otto, dziedzicznego księcia Hohenzollern-Hechingen i jego żonę, wspomnianą księżniczkę. Była córką księcia Piotra i księżnej Doroty z Kurlandii. Dobre przyjęcie z jednej strony, a z drugiej strony relacje sercowe, które łączyły go z młodszą siostrą Dorotą, często wspominanej księżniczki, zdają się skłaniać Körnera do napisania opublikowanej w jego dziełach szarady, której rozwiązaniem jest "Hohlstein". Zapisał to w swoim notatniku, który nosił ze sobą w podróży, a w którym notował wszystkie swoje przeżycia, wrażenia i poetyckie wynurzenia oraz kreślił przelotne szkice z podróży. Przez "dwie istoty wyższej natury", jak nazwano je w szaradzie, należy rozumieć dwie siostry księżniczki, jak wynika z sonetu, który znajduje się również w notatniku pod tytułem "Epistel an D. v. K." (Epistoła do Doroty od Körnera). Z wejścia na Śnieżkę ułożył jeszcze kilka sonetów do księżniczki Doroty Kurlandzkiej i przesłał je rodzicom, którzy mogli je przesłać księżniczce, jeśli im się spodobają. Ze Skały Körner udał się przez Niwnice, Gryfów do Świeradowa, Szklarskiej Poręby, a stamtąd w Karkonosze, dalej do Wałbrzycha, Złotego Stoku i w Góry Sowie, aby z Dzierżoniowa powrócić w Karkonosze i do swojej saksońskiej ojczyzny. Johannes Sorge-Freystadt. Przekład z pomocą www.deepl. ---------- *) Źródła: Peschel i Wildenow, "Theodor Körner und die Seinen, .." oraz wydanie Hempela biografii Körnera pióra Förstera, za uprzejmą zgodą Hofrata Dr Peschel, Dresden. ------------ Foto i tekst z pisma - Schlesien. Illustrierte Zeitschrift für die Pflege heimatlicher Kultur. Zeitschrift des Kunstg. ..

Skała - Skała z Medalionem, Pomnik przyrody „Schottenstein" koło Skały. Około godziny drogi od Lwówka, w bocznej dolinie, która przylega do rzeki Bóbr w pobliżu Żerkowic, leży w pięknym otoczeniu na słonecznym zboczu góry, dawny zamek Hohenzollernów z wioską o tej samej nazwie. Najlepiej dojechać do niego drogą na Żerkowice, a następnie skręcić w drogę prowadzącą do Skały. Przy tej drodze natrafiamy na osobliwy pomnik przyrody, wysoką skałę wznoszącą się pionowo ze wszystkich stron, tzw. "Schottenstein". Aby można było dotrzeć do jej spłaszczonego szczytu, z pobliskiej stromo opadającej góry przerzucono do niej drewniany pomost. Z platformy, wyposażonej w maszt i zabezpieczonej barierką, rozciąga się wspaniały widok na dolinę Bobru i przedgórze, a za nimi na wał Karkonoszy i grzbiet Gór Izerskich. Pierwotnie skała ta nazywana była "Schattenstein" (kamień rzucający cień), ponieważ w pewnych porach dnia ludziom wydawało się, że w jej cieniu można dostrzec ludzkie oblicze. Z czasem jednak mieszkańcy zmienili nazwę na "Schottenstein" (Poprawniej - Szattenstein. Szotten - prześmiewczo - serwatka, żętyca). Poniżej spłaszczenia na boku w kierunku doliny, Związek Kombatantów umieścił w 1897 r. płaskorzeźbę przedstawiającą cesarza Wilhelma I z okazji obchodów stulecia jego urodzin. Autor Liebelt. Foto i opis z pisma: Schlesien. Illustrierte Zeitschrift für die Pflege heimatlicher Kultur.