Tatry Zachodnie (514.52; słow. Západné Tatry) – jedno z trzech pasm górskich Łańcucha Tatrzańskiego, będące zachodnią częścią Tatr. Położone w Polsce i na Słowacji. Nazwa rozpowszechniła się w polskiej literaturze dopiero po 1868 roku, dawniej używano także nazw: Hale Liptowskie, Hale Liptowsko-Orawskie, Hale Liptowsko-Nowotarskie.

Główny grzbiet leży między przełęczą Liliowe, która oddziela je od Tatr Wysokich, a Huciańską Przełęczą, oddzielającą je od Pogórza Skoruszyńskiego. Od zachodu oddzielone są od Gór Choczańskich przełomową (dla tych drugich) Doliną Kwaczańską, od północnego zachodu od Skoruszyńskich Wierchów dolinami Huciańską, Błotną i Mihulczą oraz przełęczami Borek i Maniowa Przehyba. Na północy od Orawicko-Witowskich Wierchów oddziela je Dolina Cicha Orawska i Brama Orawska. Dalej granicę stanowi krawędź Kotliny Zakopiańskiej, ograniczona Drogą pod Reglami. Wszystkie wymienione przełęcze i doliny okalające Tatry Zachodnie od północnego zachodu i północy wchodzą w skład tzw. Rowu Podtatrzańskiego, na który po polskiej stronie składają się Rów Kościeliski i Rów Zakopiański[1]. Na południu granicę Tatr Zachodnich tworzy wielki uskok oddzielający je od wypełnionej fliszem Kotliny Liptowskiej[2]. W przybliżeniu pokrywa się on z zachodnią częścią Magistrali Tatrzańskiej.



Po polskiej stronie granica między Tatrami Wysokimi i Tatrami Zachodnimi ciągnie się dnem Doliny Gąsienicowej i Doliny Suchej Wody Gąsienicowej. Po słowackiej stronie nie ma jednomyślności wśród geografów – geografowie polscy przeprowadzają tę granicę dnem Doliny Cichej Liptowskiej, część słowackich ma inne zdanie i granicę prowadzi Doliną Koprową. Najwybitniejszy słowacki tatrolog Ivan Bohuš ma zdanie identyczne jak Polacy, tj. jest przeświadczony o wyższości kryterium orograficzno-hydrologicznego nad krajobrazowo-geologicznym.



W linii prostej długość grani głównej Tatr Zachodnich wynosi ok. 29 kilometrów, rzeczywista długość całej wynosi 42 km. Tatry Zachodnie mają powierzchnię ok. 400 km², co stanowi niemal połowę całej powierzchni Tatr. 25% powierzchni Tatr Zachodnich znajduje się w Polsce, reszta na Słowacji[2]. Jezior jest tutaj znacznie mniej niż w Tatrach Wysokich; największe z nich to Niżni Staw Rohacki, po polskiej stronie jedynym większym jest Smreczyński Staw.

Trzon krystaliczny głównego grzbietu Tatr Zachodnich (a także Wysokich) stanowią głębinowe skały magmowe (granity) oraz skały metamorficzne (gnejs i łupki krystaliczne, amfibolity, migmatyty, mylonity). Na zboczach Trzydniowiańskiego Wierchu i na Długim Upłazie dostrzec można z daleka kilka białych, lśniących kwarcytów wystających ponad powierzchnię. Północne stoki Tatr Zachodnich, podobnie jak Wysokich oraz Tatry Bielskie, zbudowane są ze skał osadowych. wikipedia (fantom)

Biały Potok – potok, prawostronny dopływ Młynisk o długości 4,49 km, powierzchni zlewni 3,256 km² i średnim spadku 12%. Potok płynie Doliną Białego w Tatrach Zachodnich. Ma dwa źródłowe cieki, spływające dwoma górnymi odnogami Doliny Białego. Lewy ciek wypływa ze źródła na wysokości 1400 m pod Suchym Wierchem i spływa Doliną Suchą – zachodnią odnogą Doliny Białego. Na odcinku do Polany Białego jest to ciek okresowy; woda stale płynie tylko w skalnych partiach koryta, zanika natomiast w miejscach wypełnionych rumowiskiem. W okolicach Polany Białego, gdzie występują łupki, jest to już potok stały, zasilany kilkoma źródłami i niewielkimi ciekami. Poniżej polany potok zmienia bieg z północnego na wschodni i przełamuje się przez dolomitowe skały pomiędzy turniami Zawieszka i Igła. Dolina ma tutaj charakter kanionu, a w korycie potoku występują progi o wysokości 2–3 m i skalne rynny. Woda rozdziela się na kilka strug. Drugi ciek wypływa ze źródła znajdującego się na wysokości 1420 m pod Wrótkami i spływa wschodnią odnogą doliny – Żlebem pod Wrótka. Górny jego odcinek to skalne koryto o szerokości do 3 m, miejscami zawalone skalnym rumoszem. Niewielkie ilości wody pojawiają się tylko w skalnych odcinkach na progach. Większa ilość wody występuje dopiero po zasileniu ciekiem spływającym spod Przełęczy Białego oraz z przykorytowych źródeł wybijających na wysokości 1060–1040 m. Obydwa cieki łączą się ze sobą na wysokości 1080 m. Od tego miejsca potok spływa z dużym spadkiem w kierunku północnym korytem mającym postać wąskiej rynny wyrzeźbionej w dolomitowym podłożu. Poniżej tego podłoża koryto rozszerza się do 3–4 m i pojawiają się w nim progi o wysokości do 1,5 m. Na wysokości około 1000 m zasilany jest ciekiem spływającym dnem Siwarowego Żlebu. Niżej nie ma już żadnych stałych dopływów. Przy wylocie z Doliny Białego dokonuje przełomu między skałami Korycisk i Kazalnicy. Jego koryto w tym miejscu ma postać wąskiej rynny z progiem o kilkumetrowej wysokości. Pod progiem tym w końcowej części swojego biegu potok ma już niewielki spadek. Średni spadek w części tatrzańskiej wynosi 21,2%. Opuszcza Tatry na wysokości 913 m i wpływa do Rowu Podtatrzańskiego. Spadek na odcinku pozatatrzańskim wynosi 2,6%. Na odcinku od Tatr do ujścia potok płynie korytem wyżłobionym w materiale akumulacyjnym, w którym gubi około 40% swojej wody. Pomiar przepływu wykonany 17 sierpnia 1956 r. u wylotu z Tatr wykazał przepływ 87 l/s, a w tym samym czasie przed ujściem do potoku Młyniska 35 l/s. Po wypłynięciu z Doliny Białego potok płynie przez Zakopane przez Las Białego, osiedle Żywczańskie i w okolicy ul. Orkana wpada od prawej strony do potoku Młyniska.

Źródło: Wikipedia

Młyniska – potok, dopływ Cichej Wody, w górnym biegu nosi nazwę Strążyski Potok. Zmiana nazwy Strążyskiego Potoku na Młyniska następuje od ujścia Potoku ku Dziurze. Dawniej nazwę potoku Młyniska rozciągano bardziej w górę, co prawdopodobnie związane było z polaną Młyniska w dolnej części Doliny Strążyskiej. Potok Młyniska rozpoczyna swój bieg na wysokości 897 m i płynie w Rowie Zakopiańskim ze średnim spadkiem 3%. Meandruje, żłobiąc w materiale akumulacyjnym (kamienie, żwir) koryto o głębokości do 2 m, w niektórych miejscach aż do fliszowego podłoża. W przepuszczalnym podłożu gubi około 20% wody. Pomiar wykonany 18 sierpnia 1956 r. wykazał u ujścia z Tatr przepływ 101,1 l/s, a przy ujściu Białego Potoku tylko 88 l/s. Uchodzi do Cichej Wody jako jej prawy dopływ na wysokości 821 m. Następuje to na osiedlu Łukaszówki w miejscu o współrzędnych 49°17′59″N 19°56′47″E. Od jego ujścia Cicha Woda zmienia nazwę na Zakopiankę. Ma trzy dopływy: Potok ku Dziurze, Biały Potok i Foluszowy Potok.

Źródło: Wikipedia

Strążyski Potok – potok, górny bieg potoku Młyniska. Jego zlewnia obejmuje Dolinę Strążyską w Tatrach Zachodnich. Ma źródło na wysokości ok. 1140 m n.p.m. w wapiennym rumowisku w jednym z dwóch górnych odgałęzień Doliny Strążyskiej – Małej Dolince, powyżej wodospadu Siklawica, pod północną ścianą Giewontu. Przy wysokim stanie wody pojawia się drugie, krasowe źródło powyżej Siklawicy.



Do Siklawicy potok spływa wąskim, wyżłobionym w rumowisku skalnym korytem. Jego spadek jest na tym odcinku niewielki. Spadając z progu skalnego podcinającego Małą Dolinkę, tworzy efektowny wodospad Siklawica o wysokości 23 m. Jego średni spadek liczony u podnóża Siklawicy wynosi już 37,6%. Z Wielkiej Równi i Końskiego Żlebu spływają do niego potoczki, ale tylko okresowe, przy wyższym stanie wód. Natomiast w rejonie Polany Strążyskiej zasilany jest niewielkimi źródłami krasowymi, tutaj też wpływa do niego największy jego dopływ – Grzybowiecki Potok, spływający dnem Doliny Grzybowieckiej oraz niewielki potok spływający Sarnim Żlebem spod Czerwonej Przełęczy. Poniżej Polany Strążyskiej Strążyski Potok tworzy koryto o przeciętnej szerokości 3-4 m i głębokości do 0,5 m. Aż do wylotu z Tatr nie ma żadnego dopływu. Uchodzi do niego co prawda kilka żlebów z grzbietu Grześkówki i południowo-wschodniego grzbietu Łysanek, ale ich dno jest suche. Zasilają go natomiast źródła wypływające w wapiennym lub aluwialnym dnie doliny oraz źródła na zboczach Samkowej Czuby zbudowanej z dolomitów i łupków. Przed wylotem z Doliny Strążyskiej koryto potoku rozszerza się do 10-12 m i występuje w nim silna erozja boczna. Na wysokości 897 m n.p.m. uchodzi do niego prawostronny Potok ku Dziurze, i od tego miejsca Strążyski Potok zmienia nazwę na Młyniska. Po wypłynięciu z masywu tatrzańskiego potok gubi ok. 20% swojej wody. Jest to cecha charakterystyczna dla obszarów krasowych i występuje w wielu innych potokach tatrzańskich.



Powierzchnia zlewni wynosi 12,836 km2, długość potoku 6,1 km, średni spadek 9,5%[2], średnioroczny przepływ wody ok. 150–200 l/s. Podobnie jak w wielu innych górskich potokach, w czasie gwałtownych opadów deszczu ilość płynącej nim wody gwałtownie wzrasta, a jej niszczycielska energia jest ogromna[3].



Strążyski Potok w dużym stopniu przyczynia się do atrakcyjności turystycznej Doliny Strążyskiej – jednej z najliczniej zwiedzanych dolin tatrzańskich. Istniejący na nim wodospad Siklawica podziwiany był już w początkach turystyki tatrzańskiej[4]. W korycie potoku ogromne głazy oszlifowane przez płynącą wodę i niesione przez nią kamienie, liczne bystrza, progi skalne i baniory.

Źródłó:

Biały Dunajec – rzeka w Polsce, prawy dopływ Dunajca. Powstaje na wysokości ok. 730 m n.p.m. w Poroninie z połączenia Zakopianki z Porońcem. Następnie Biały Dunajec spływa przez miejscowość Biały Dunajec, Szaflary i Nowy Targ, gdzie na wysokości około 577 m n.p.m. łączy się z Czarnym Dunajcem dając początek rzece Dunajec. Przed ujściem opływa rezerwat przyrody Bór na Czerwonem. Biały Dunajec powstaje więc w Rowie Podtatrzańskim, dolny zaś jego bieg i ujście znajdują się na Kotlinie Orawsko-Nowotarskiej. W górnej części biegu, do Szaflar, rzeka ma bardziej górski charakter. Występują w jej łożysku wielkie głazy i głębokie baniory i bystrza, a szerokość rzeki waha się od kilku metrów do kilkudziesięciu. Poniżej Szaflar rzeka jest regulowana i przegrodzona wysokimi betonowymi progami. Główne dopływy - lewe: Suchy Potok, Potok Bustrycki, Syposi Potok, Florynów Potok, Krajowy Potok, prawe - Świdrów Potok, Potok pod Cyrlą, Potok Gliczarowski, Potok Podlubelski.

Źródło: Wikipedia

Rzeka w południowej Polsce, prawy dopływ Wisły. Powstaje z połączenia wód Czarnego Dunajca i Białego Dunajca w m. Nowy Targ. Za początkowy odcinek uważa się Czarny Dunajec. Długość 247 km (łącznie z Czarnym Dunajcem), z czego 17 km liczy odcinek graniczny między Sromowcami Niżnymi a Szczawnicą. Powierzchnia dorzecza wynosi 6804 km², z tego w Polsce 4854,1 km², na Słowacji 1949,9 km² (z czego 1594,1 km² przypada na dorzecze Popradu, a 355,8 km² – na zlewnię samego Dunajca).



Więcej o Dunajcu na: [