Historia Polski w latach 1914-1918 to krótki, pięcioletni fragment dziejów. Wydarzenia tego pięciolecia zaważyły na sytuacji Polski na arenie tak międzynarodowej, jak i wewnętrznej.



W 1914 roku wybuchła I wojna światowa z udziałem mocarstw rozbiorowych: Austro-Węgier, Niemiec i Rosji. Doprowadziła ona do rozbudzenia wśród Polaków poczucia tożsamości narodowej, a jej przebieg i rezultaty (przede wszystkim upadek wszystkich trzech mocarstw zaborczych) umożliwiły odtworzenie niepodległego państwa polskiego.



Okres ten charakteryzował się fatalnym stanem zaopatrzenia i wyżywienia społeczeństwa, a także znacznymi stratami, zarówno wśród żołnierzy wcielonych do walczących ze sobą armii, jak i ludności cywilnej, która zmuszona do świadczeń na rzecz armii okupujących kraj, ponosiła ogromne ciężary. Na skutek śmierci i deportacji liczba ludności zamieszkującej późniejszą II Rzeczpospolitą zmalała o około 14,9%[1]. Niebagatelne też były straty materialne, spowodowane działaniami wojennymi. Kolejne armie, przechodzące przez terytoria zaborów stosowały taktykę spalonej ziemi. Rosjanie, wycofując się na wschód podpalili szyby naftowe w Galicji i deportowali setki tysięcy ludzi. Natomiast Niemcy nie omieszkali wywozić do Rzeszy całych fabryk, przede wszystkim z terenu Łodzi[2]. Ocenia się, że w okresie 1914-1920 zniszczeniu uległo około 30% majątku narodowego na ziemiach polskich, zaś poziom produkcji przemysłowej w roku 1919 wyniósł w Polsce 30% stanu z roku 1913 w tych samych granicach[3].



Okres ten zawiera się pomiędzy dwiema datami – 3 sierpnia 1914 przemówienie Piłsudskiego do żołnierzy w krakowskiej dzielnicy Oleandry i 11 listopada 1918 przekazanie Piłsudskiemu władzy wojskowej przez Radę Regencyjną (14 listopada 1918 przekazano Piłsudskiemu władzę cywilną). Na przestrzeni tego czasu – wraz z przesuwaniem się frontów i zmiennymi losami poszczególnych mocarstw zaborczych, kształtowały się zarówno koncepcje polskie (dotyczące sposobów i dróg do odzyskania niepodległości), jak i koncepcje zaborców oraz Europy Zachodniej i Stanów Zjednoczonych, prowadzące do rozwiązania sprawy polskiej. W rezultacie, trudnego wcześniej do przewidzenia, przebiegu wojny wszystkie zainteresowane strony musiały prześcigać się w deklaracjach, a wkrótce także i w czynach, które legły u podstaw tworzenia polskiego wojska (Austro-Węgry, okupacja niemiecka, Rosja, Francja) i zalążków organizmu państwowego (okupacja niemiecka, Francja). Wszystko to razem sprawiło, że gdy 11 listopada 1918 roku I wojna światowa została zakończona, Polska powstała jako państwo uznane na arenie międzynarodowej, dysponujące przygotowaną kadrą polityczną i administracyjną oraz zawiązkami wojska, organów władzy wykonawczej i sądowniczej.

Źródło:

CC-BY-SA 3.0 Polska

Okazały, inspirowany włoskim renesansem, pałac został wybudowany około 1890 r. na terenie folwarku radogoskiego, wykupionego przez łódzkiego przemysłowca Juliusza Heinzla. Budynek został usytuowany na wzniesieniu rozpościerającym się na końcu alei lipowej, wiodącej do pałacu od ulicy Biegańskiego. Schody z tarasu rezydencji wiodły wprost do brzegu stawu. Między pałacem i stawem znajdowała się fontanna. Ozdobą parku było rozlewisko wodne (zajmowały znacznie więcej miejsca niż obecne stawy). Obok pałacu mieścił się zwierzyniec i sad.

Po śmierci Juliusza pałac przejął jego syn Juliusz Teodor Heinzel. Wspaniałe założenie funkcjonowało do lat 30. XX wieku. Jednak rozrzutność właścicieli spowodowała ruinę materialną rodziny i konieczność sprzedaży pałacu, który kupiło w 1938 r. miasto Łódź z przeznaczeniem na muzeum etnograficzne regionu. W czasie II wojny światowej w pałacu znajdowała się siedziba Armii Łódź. 6 września 1939 pałac został uszkodzony podczas bombardowania i w rezultacie rozebrany przez okupanta w 1942 r. Obecnie w miejscu budowli stoi głaz upamiętniający poległych w tym miejscu żołnierzy, zaś ich mogiła znajduje się na pobliskim cmentarzu św. Rocha.


Źródło: Autorzy: Licencja: [ CC-BY-SA 3.0]

Park im. A. Mickiewicza (Park Julianowski) - znajduje się w Łodzi w obrębie ulic Zgierska, Sowińskiego, Jaworowa, Folwarczna, Al. Róż, Karłowicza . Powierzchnia 46,5 ha.

Park znajduje się w obniżeniu, rozciąga się wzdłuż doliny rzeki Sokołówki. Prawdopodobnie w średniowieczu był tu drewniany gródek obronny. Później wieś należała do niewielkich dóbr szlacheckich. Na początku XIX wieku teren obecnego parku przeszedł w posiadanie Stanisława Strzałkowskiego. W latach 80. XIX wieku majątek zlicytowano. Posiadłość nabył łódzki fabrykant Juliusz Heinzel (od jego imienia wywodzi się nazwa parku) i około 1890 roku wybudował tu wspaniały pałac inspirowany formami włoskiego renesansu, z widokiem na stawy. Pałac został zbudowany na wzniesieniu rozpościerającym się na końcu alei lipowej, wiodącej do pałacu od ulicy Biegańskiego. Schody z tarasu rezydencji wiodły wprost do brzegu stawu. Między pałacem i stawem znajdowała się fontanna. Ozdobą parku było rozlewisko wodne (zajmowały znacznie więcej miejsca niż obecne stawy). Obok pałacu mieścił się zwierzyniec i sad. Wówczas dokonano przebudowy parku, wybudowano liczne schody, fontanny, kaskady, mostki oraz dosadzono wiele egzotycznych drzew. Większość z tych okazów nie zachowała się do dnia dzisiejszego. Z tego okresu pochodzi również aleja lipowa, do której drzewa sprowadzano aż z berlińskiej firmy L. Spätha.

"W 1897 roku pałac i park zostały odkupione od pozostałych spadkobierców przez syna Juliusza Teodora Heinzla. Wspaniałe założenie funkcjonowało do lat trzydziestych XX wieku. Jednak rozrzutność właścicieli spowodowała ruinę materialną rodziny i konieczność sprzedaży pałacu, który kupiło w 1938 r. miasto Łódź z przeznaczeniem na muzeum regionu". W czasie II wojny światowej w pałacu znajdowała się siedziba Armii Łódź. 6 września 1939 pałac został uszkodzony podczas bombardowania i w rezultacie rozebrany przez okupanta. Obecnie tu znajduje się głaz upamiętniający poległych w tym miejscu żołnierzy.

Wówczas też przebudowano znacznie park. Wytyczono alejki w leśnej części oraz zmniejszono ich ilość w części parkowej, zasypano część stawów oraz przesadzono część drzew nadając w ten sposób parkowi plastyczny, pejzażowy charakter. Po II wojnie światowej rozebrano ogrodzenie parku a w północno-wschodniej jego części zlokalizowano urządzenia sportowe. Na terenie niezadrzewionym ustawiono wieżę spadochronową z miejscem do lądowania, należącą do Ligi Lotniczej oraz tor modelarski. Stawy przebudowano i wyregulowano, nadając im obecny wygląd w latach 50. XX w. Ich oś stanowi rzeka Sokołówka. Z tego okresu pochodzi również muszla koncertowa wybudowana przez Wydział Kultury Miasta Łodzi. Teren parku został powiększony przez przyłączenie i zagospodarowanie terenów folwarcznych.

Źródło: Autorzy: Licencja:

Ulica Zgierska w Łodzi ma około 6 km długości, biegnie w kierunku północnym jako przedłużenie ul. Nowomiejskiej od skrzyżowania z ul. Podrzeczną (przy Starym Rynku) do granicy miasta Łodzi ze Zgierzem, gdzie przechodzi w ul. Łódzką.

Na odcinku od Ronda mjr. Alfreda Biłyka do granicy miasta ulicą przebiega droga krajowa 1 oraz trasa europejska północ-południe E75, łącząca Norwegię z Grecją.

Ulica Zgierska powstała etapami po uregulowaniu wsi Bałuty wiodąca w kierunku Radogoszcza. W latach 70. XX w. poszerzono ulicę i na miejscu starych domów wybudowano rozległe osiedle „Jagiełły”. Od 1901 roku po dzisiaj, wzdłuż ulicy prowadzi podmiejska linia tramwajowa, która łączy Łódź ze Zgierzem, a także z Ozorkowem.

* W czasie wojny zmieniono nazwę na Hohensteiner Strasse.
* Po wojnie powrócono do oryginalnej nazwy ulicy.
Wikipedia