Rycerski zamek na wodzie w Witostowicach

Witostowicki zespół zamkowy typu nizinnego stoi w dolinie Oławy. Obecny, dość surowy wygląd pochodzi z XVIII w. Całość prezentuje się bardzo ciekawie i przypomina jakby zlepek kilku odrębnych budowli o różnych wysokościach, ułożonych w kształcie litery U otwartej na zachód, tworzących dziedziniec na którym jest studnia. Najwyższa część założenia to pięciokondygnacyjna kwadratowa wieża mieszkalna w narożniku południowo - wschodnim. W narożniku południowo - zachodnim stoi niewielka baszta ze strzelnicami, a od strony frontowej widzimy murowaną basteję.

Obok niej jest niezabezpieczone wejście do środka, można więc zobaczyć kilka komnat z zabytkowymi sklepieniami. Pozostałe budynki mieszkalne są dwu i trzy kondygnacyjne. 
Znaczną obronność zamku zapewniały ziemne fortyfikacje z 5 kolistymi bastejami, podwójna fosa, mur obwodowy i zwodzony most. Fosa zewnętrzna do dziś wypełniona jest wodą zasilaną jak kiedyś z dopływów Oławy. Dlatego też warownia nazywana jest "zamkiem na wodzie". Wjazd prowadzi od północy przez dwa mosty i boniowany portal bramny. W tym, jako tako zachowanym skrzydle znajduje się użytkowana kaplica, filia parafii w Henrykowie. Przed bramą stoją barokowe figury świętych, a obok budynki dworskie, w tym barokowa kuźnia. Całość otaczają stare dęby, które w lecie prawdopodobnie całkowicie zasłaniają widok. Zamek jest obecnie w rękach prywatnych, ale żadnych prac remontowych nie widać.

Plan założenia zamkowego z końca XIX w. Zaktualizowany został plan właściwego zamku, a oryginalny zamieszczono w prawym dolnym rogu (nieco odbiega od obecnego wyglądu) 
1 - mur obwodowy, 2 - ziemne basteje, 3 - dziedziniec, 4 - kamienna basteja, 5 - okrągła baszta, 6 - pięciokondygnacyjna wieża mieszkalna

Historia

Zamek witostwicki powstał prawdopodobnie na początku XIV w. z inicjatywy książąt ziębickich. Wcześniej był tu gródek niejakiego Jana, syna Żerucha. Obecnie nie da się ustalić wyglądu pierwotnego zamku.

1331 r. – pierwsza wzmianka o książęcym zamku w dokumentach 
1351r. - książę ziębicki Mikołaj Mały zastawił warownię rycerzowi Piotrowi von Domanzowi 
koniec XV w. - właścicielami został ród von Stoschów 
XVI w. - całkowicie przebudowali oni obiekt na potężną rezydencję renesansową. Znaczne ulepszono fortyfikacje, powstały ziemne basteje oraz dwie fosy 
XVII w. - całe założenie otoczono murem obronnym o długości ponad 1km. Dzięki temu w czasie wojny trzydziestoletniej okoliczna ludność mogła się schronić przed maruderami i rabusiami z licznych armii ciągnących przez Śląsk. 
Po śmierci ostatniego przedstawiciela Stoschów, Witostowice przechodziły w ręce kilku rodów śląskich 
1738 r. - zamek stał się własnością zakonu cystersów z pobliskiego Henrykowa 
II poł. XVIII w. - wielki pożar spustoszył zamek. Odbudowa zatarła jego świetny niegdyś wygląd 
1812 r. - zamek stał się własnością władców pruskich, a następnie rodu Sachsen-Weimar 
II poł. XIX w. - kolejne przeróbki i przebudowy zamku zniekształcające jego dawny wygląd 
po 1945 r. - zamek był użytkowany przez miejscowy PGR, co zakończyło się kompletnym jego zdewastowaniem 
lata 1969-1970 - przeprowadzono remont obiektu

Wstęp

Oficjalnie zabronione - własność prywatna, ale gdy furtka nie jest zamknięta można wejść, w przeciwnym wypadku należy chyba poprosić o wpuszczenie kogoś z mieszkańców pobliskich budynków. 

Dojazd

Południowy wschód woj. dolnośląskiego. 13 km na północ od Ziębic, 23 km na północny wschód od Ząbkowic Śl. Dojazd PKS-em ze Strzelina lub Ziębic. Zamek stoi przy samej drodze. 

tekst za : http://zamki.res.pl/witostowice.htm

zdjęcia - archiwum fotopolska.eu