Most staromiejski Zgorzelec-Görlitz, odbudowany w latach 2003-2004 – most belkowy o konstrukcji stalowej przez Nysę Łużycką łączący polski Zgorzelec z niemieckim Görlitz. Projektantem jest Schultz-Brauns & Reinhart. Otwarcie nastąpiło 20 października 2004 roku.

Historia:

Pierwszy raz o drewnianym moście w tym miejscu wspomniano w 1298 r.

1536 – architekt miejski Wendel Roskopf zaproponował budowę mostu kamiennego, jednak z powodu zbyt wysokich kosztów do realizacji inwestycji nie doszło,
1566 – po wschodniej stronie wybudowano wieżę, a cały most zadaszono,
1641 i 1813 – zniszczenie mostu na skutek pożaru,
1897 – zniszczenie mostu przez powódź,
1906-1907 – budowa nowoczesnego mostu stalowo-kamiennego,
1945 (7 maja) – wysadzenie mostu przez żołnierzy niemieckich,
1950 – usunięcie ruin mostu,
2002 (13 marca) – podpisanie porozumienia o utworzeniu przejścia granicznego na moście staromiejskim
2003- uwolnienie środków na budowę nowego mostu staromiejskiego
2004 (20 października)– otwarcie nowego mostu staromiejskiego
2007 (21 grudnia) - zniesienie kontroli granicznej na moście w związku z wejścem Polski do układu z Schengen.

Przez Most Staromiejski prowadzi droga Via Regia, oraz dwa szlaki pątnicze: Wielkopolska i Dolnośląska Droga św. Jakuba, które łączą się z europejską siecią Camino de Compostela. Na moście rozpoczyna się Ekumeniczna Droga Pątnicza (Oekumenischer Pilgerweg) prowadząca do Vacha na granicy Turyngii i Hesji. Na moście znajdowało się przejście graniczne.

Źródło

Most staromiejski w Görlitz – dane techniczne, systemy statyczne i główne wymiary

Budowa górna -
System statyczny tworzy łuk z jezdnią podpartą . Jest on w całości zbudowany ze stali.

- Rozpiętość: 79,984 m
- Szerokość między balustradami (szerokość użytkowa):
- Jezdnia: 4,75 m

Chodniki o zmiennej szerokości:
- na środku mostu: 2 x 1,875 m
- na przyczółkach mostu: 2 x 2,625 m

Szerokość całkowita:
- na środku mostu: 8,50 m
- na przyczółkach mostu: 10,00 m

Wysokość budowy:
- na środku mostu: 1,085 m
- na przyczółkach mostu: 5,065 m
- najniższa wysokość w świetle około 1,60 m

- Klasa mostu: 30 według normy DIN 1072
- Powierzchnia mostu: 743 m²


Budowa dolna -
Przyczółek w Görlitz (= WL West) jest umocowany jako płytki fundament w znajdującej się pod powierzchnią skale. Siła pozioma działająca na dźwigar nośny jest przejęta przez fundament zazębiony w skale.

Przy zgorzeleckim przyczółku (= WL Ost) fundamentowanie na szerokich palach wierconych * 120 cm. Te o długości około 13 m, pochylone 4:1 pale zakotwiczone w ścisłą warstwę piasku i żwiru.

Mury oporowe na zachodnim brzegu częściowo, ze względu na brak miejsca, umocowane na jednym rzędzie pali . Tam gdzie (brak drzew , rur i kabli) jest umocowane na płaskim fundamencie.

Na wschodnim brzegu jako wzmocnienie muru stalowe ścianki szczelne .

Źródło

Młyn przy ulicy Wrocławskiej istniał od początków miasta. Najstarsza o nim wzmianka źródłowa pochodzi z 1273 r. W średniowiecznych źródłach określany był mianem „młyna szpitalnego" lub, i to najczęściej, „młyna trójkołowego" (Dreiradenmühle). Pierwotnie młyn stanowił własność szpitala św. Ducha, który puszczał obiekt w dzierżawę różnym mieszczanom zgorzeleckim. Wśród dawnych dzierżawców młyna trójkołowego wymienia się m.in. Henryka Steinruckera, znaną osobistość na Górnych Łużycach (w latach 60. XIV w. Steinrucker sprawował urząd landwójta) czy Bartłomieja Hirschberga, dziedzica Studnisk w II połowie XV w. Od 1570 r. młyn dzierżawili miejscowi białoskórnicy. W 1820 r. w jego sąsiedztwie zainstalowała się fabryka sukna. Na przestrzeni wieków w młynie trójkołowym przeprowadzono liczne przebudowy. W 1562 r. powódź poczyniła tak wielkie szkody, że konieczne było postawienie młyna od podstaw. Prace budowlane trwały do 1583 r. Jednakże już 1 sierpnia 1595 r. miał miejsce kolejny, tragiczny wylew Nysy Łużyckiej i konieczna stalą się renowacja obiektu.



Młyn został mocno zdewastowany podczas oblężenia Zgorzelca w 1641 r. Przekazy z 1710 r. donoszą o następnej przebudowie. W nocy z 18 na 19 maja 1925 r. młyn spłonął, lecz został wkrótce odbudowany z inicjatywy ówczesnego właściciela P. Welzela. W 1938 r. obok młyna wzniesiono wysoki spichlerz przypominający wieżę obronną. W połowie lat 90. ubiegłego wieku w dawnym młynie trójkołowym otwarto restaurację „Piwnica Staromiejska". Na ścianach spichlerza w 1998 r. powstała wielka płaskorzeźba o nazwie „WAZE" (Wizerunek Artystyczny Zjednoczonej Europy), którą wykonali Ormianin Vahan Bego i Michał Bulak, mieszkaniec Gronowa koło Zgorzelca.



Źródło

Plac Pocztowy pierwszy raz został wymieniony w źródłach w roku 1328 pod nazwą Töpferberg, czyli Wzgórze Garncarskie. Obszar obecnej ulicy Wrocławskiej skupiał wielu rzemieślników. Jak donoszą zachowane źródła mieszkał tutaj piekarz, młynarz czy kowal. W 1725 roku na polecenie Augusta II Sasa przed szczytem Wzgórza ustawiono słup dystansowy Poczty Polsko- Saskiej. W 1824 roku część zabudowy została wyburzona, a już trzy lata później odbudowana w nowej formie. Wtedy też słup został przeniesiony w centralne miejsce placu.

7 maja 1945 roku most, który istniał w miejscu obecnego Mostu Staromiejskiego został wysadzony, a budynki znajdujące się na Wzgórzu Garncarskim mocno ucierpiały, podobnie jak słup pocztowy. W 1955 roku podjęto decyzję o wyburzeniu zabudowy, a resztki słupa dystansowego zostały przejęte przez Urząd Ochrony Zabytków we Wrocławiu. Jego pozostałości można oglądać w Muzeum Poczty i Telekomunikacji we Wrocławiu.

Dzięki staraniom Stowarzyszenia Euroopera wierna kopia słupa dystansowego odsłonięta została 30 sierpnia 2003 r. Słup stoi na wprost Mostu Staromiejskiego. Ma około 5 m wysokości i kształt ostrosłupa na cokole. Trzon ozdobiony jest herbami Saksonii, Polski i Litwy, monogramem króla Augusta Mocnego i napisami podającymi odległości w milach pruskich (1 mila = 7500 m) do najważniejszych miast regionu.

W tym samym czasie trwały również prace nad odtworzeniem Placu Pocztowego. W roku 2000 rozpoczęły się prace przygotowawcze. Cztery lata później gotowa była już koncepcja odbudowy kamienic, a w 2009 roku ruszyły prace budowlane. W 2012 roku powstały pierwsze budynki i choć wszyscy trzymali kciuki za inwestycję, powodów do radości nie ma.
Plany były ambitne, a miejsce miało służyć mieszkańcom i turystom. W pustej wyrwie miało powstać miejsce, które będzie czymś w rodzaju rynku w Zgorzelcu z urokliwymi kamienicami, kawiarniami i usługami. Budynki miały być wzorowane na tych historycznych, ale nie miały być stuprocentową rekonstrukcją zabudowy. Łącznie powstało 13 kamienic, a na placu miała stanąć również mała architektura oraz elementy zieleni. Niestety ostateczny wygląd Placu Pocztowego nie został udostępniony turystom i mieszkańcom. Inwestycja, choć z zewnątrz wygląda na ukończoną, ogrodzona jest blachami, a terenu pilnuje stróż. W okiennicach nadal widać folie, a nieużywane budynki niszczeją. To jedno z tych miejsc, gdzie nic się nie dzieje, a mogłoby. Przedmieście Nyskie jest częścią miasta, która przyciąga spacerowiczów, turystów i gości. Tarasowy Plac Pocztowy idealnie uzupełniłby deptak wzdłuż Nysy Łużyckiej.

Inwestycja należy do prywatnego przedsiębiorcy, który zgromadził w Zgorzelcu wiele nieruchomości. Praktycznie wszystkie stoją puste. Część z nich wystawiona została na sprzedaż.