W latach 80. XIX wieku istniejące na terenie Łodzi dwie niewielkie rzeźnie już nie wystarczały na potrzeby błyskawicznie

rozwijającego się miasta. Czyniono starania dotyczące rozbudowy jednej z nich, ale widocznie nie przyniosło to

spodziewanego rezultatu, gdyż od 1893 r. Rząd Gubernialny w Piotrkowie i Magistrat miasta rozpoczęły przygotowywać

projekt budowy nowej rzeźni i warunki koncesji na jej prowadzenie. Projekt został zatwierdzony i w 1898 r. ogłoszono

publiczny przetarg na jego realizację. Wygrał go Ksawery Jelski. Ostateczna decyzja o zatwierdzeniu warunków budowy i

eksploatacji nowej placówki zapadła na najwyższym szczeblu. Była to osobista decyzja cara z 4 lutego 1899 roku. W efekcie

tych działań koncesjonariusz - Ksawery Jelski - zawarł z Magistratem miasta umowę na 40 lat, na budowę i prowadzenie

rzeźni. Była to umowa wyjątkowo korzystna dla Jelskiego i jego następców. Przewidywała mianowicie formalny monopol

posiadacza koncesji na zbyt mięsa i jego przetworów na rynku łódzkim. W 1900 r. Jelski przekazał swoje prawa koncesyjne

Towarzystwu Akcyjnemu Rzeźni Miejskich w Rosji, obejmując równocześnie funkcję w zarządzie Towarzystwa.



Budowa rzeźni została rozpoczęta według projektu piotrkowskiego architekta gubernialnego Feliksa Nowickiego w połowie

1899 r., a ukończono ją pod koniec następnego roku. Została zlokalizowana na południowo-zachodnim skraju lasu miejskiego,

na przedłużeniu ulicy Radwańskiej. Był to nowoczesny kompleks budynków, zbudowany i wyposażony zgodnie z aktualnymi

wymogami budowlano-sanitarnymi i pod względem wyposażenia, uważany za największą i najlepiej wyposażoną rzeźnię na

terenie Królestwa Polskiego.



Wokół budynków rzeźni znajdowały sie place spędowe, na które dostarczano bydło i nierogaciznę, następnie podlegające

ubojowi, rozbiorowi i przetwórstwu pozyskanego mięsa. Mięso podlegało szczegółowej kontroli weterynaryjnej. Rzeźnia

posiadała własną elektrownię, zaś powstające w procesie produkcji odpadki podlegały na miejscu utylizacji.



Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku dotychczasowy użytkownik przekształcił się w Warszawskie Towarzystwo Budowy

i Eksploatacji Rzeźni Miejskich.



Po II wojnie światowej rzeźnia, tak jak większość zakładów, została znacjonalizowana i działała jako państwowe Zakłady

Mięsne w Łodzi. Jej koniec nastąpił w końcówce lat 90. Obecnie na terenach dawnej rzeźni znajduje sie hipermarket Geant.

Udało się uratować budynek dyrekcji u zbiegu ulic Inżynierskiej i Parkowej zaadaptowany na siedzibę Multibanku oraz kilka

innych budynków usytuowanych przy ul. Inżynierskiej również przystosowanych do celów biurowych.



Źródło: kompilacja własna na podstawie:



1) M. Sygulski "Rzeźnia bałucka 1910-1935",

2) K. Stefański "Jak zbudowano przemysłowa Łódź",

3) R. bonisławski, J. Podolska "Spacerownik łódzki I"