Ciekawostka dotycząca Oliwy.
"Rok Pański 1683 [rzecz dzieje się podczas odsieczy wiedeńskiej Jana III Sobieskiego - przyp. mój].
Rajono (radzono) mi kupić konie na Nowych Ogrodach u kupca (tam to ku Oliwie to przedmieście zowią Nowe Ogrody). Poszedłem tedy tam w niedzielę na odwieczerzu, wtenczas, kiedy wszystek prawie lud ze Gdańska wychodzi i wyjeżdża na spacyjery. Idąc od tamtego kupca nazad już, deszcz począł padać. Więc żem w pogodę wyszedł, nie wzieli mi opończy; wstąpiłem do austeryjej (gospoda) chcąc przeczekać ów deszcz. Owi też spacyjernicy, gdzie kto mógł, to uciekał pod dach; wpadło ich tedy kilka i do owej izby, gdzie ja siedziałem, posiedli u stołów i poczęli sobie o wojnie dyszkurować. Ja tam tego nie rozumiał, mało co, niektóre tylko słowa; ale zaś powiedał ten, o którym piszę (a deszcz wielki leje i woda rynsztokami jako rzeki płynie). Patrząc oknem na owę wodę rzecze jeden:
- Ej, dajże Boże, żeby tam pod Wiedniem katolicka krew takimi strumieniami płynęła jak ta woda.
Rzecze drugi:
- Nadzieja w Bogu.
(...) Aż oni znowu mówią na króla te słowa:
- Ale ten, świnia karmna, po co on tam poszedł? (...) Bodajże tam obadwa z cesarzem doczekali kajdankami brzękać!
A tymczasem ów, co osobno siedział, już nie mógł wytrzymać, bo katolik. Był to Niemiec, ale nie Gdańszczanin, z któregoś pruskiego miasta; faktorowaniem się bawił przy kupcach. Ozwie się do nich, nie po niemiecku, ale żebym ja zrozumiał, po polsku, i mówi te słowa:
- Rozumiałem, że siedzę z chrześcijanami, a ja siedzę z poganami, rozumiałem, że z ludźmi, ale widzę z bestyjami; godzi się to takie zbrodnie mówić? (...)
A oni do szpad; on tylko trzcinkę miał. (...) Zawoła ów do mnie:
- Mospanie, przeciwko królowi to mówią.
Ja do szable, Niemcy z izby. Trudno już było za nimi wypadać na Gdańsk. Dopiero mi rzetelniej (dokładniej) [ten Niemiec - przyp. mój.] powiedział, co mówili. Ja mówię:
- Pódź ze mną do prezydenta! (tytuł ten przysługiwał urzędującemu burmistrzowi).
- Pójdę.
- Zeznasz to?
- Zeznam.
Przyszedłszy nie zastaliśmy go. Pojechał do majętności. (...) Przyjechał, ale się już położył sturbowany i wieczerzy nie jadł".

Jan Chryzostom Pasek, "Pamiętniki", pod red. Mariana Kaczmarka. Ossolinemum 1990, s. 133-135.