Mała, zabytkowa, drewniana kapliczka postawiona w 1906 r. na źródełku u stóp wzgórza zwanego Łysa Górą. W tym miejscu bije źródełko, którego woda według miejscowych podań ma właściwości uzdrawiające.

Miejsce, gdzie stoi kaplica św. Romana w Lipsku Polesiu, dawniej nazywane było Zjawieniem lub Miasteczkiem. Ze źródła pod kaplicą bierze początek strumyk, który przepływa przez okoliczne łąki i wpada do Topornicy.

Wśród miejscowej ludności zachowało się kilka legend związanych z tym miejscem. Najpopularniejsza opowiada o tym, jak chorego pasterza pańskich stad zastąpiła w obowiązkach jego córka. Na pasące się stado owiec napadły wilki i pożarły zwierzęta. Zrozpaczona i przestraszona dziewczynka bardzo płakała, wtedy ukazał się jej starzec. Pocieszając ją, wskazał miejsce istnienia cudownego źródła pod wzgórzem, z którego woda będzie pomocna cierpiącym. Przekazał jej polecenie, aby opowiadała o tej leczniczej wodzie wszystkim chorym. Ówczesnymi właścicielami Lipska byli Sajkowscy. Gdy zachorowało ich dziecko, matka chciała je obmyć w cudownej wodzie, czemu sprzeciwiał się jej mąż. Pobożna kobieta pod jego nieobecność udała się z dzieckiem do źródła i chorujące na nieuleczalne wrzody dziecko ozdrowiało. Wydarzyło się to 9 sierpnia, w dzień św. Romana - żołnierza i męczennika. Fakt ten sprawił, że dziedzic nawrócił się przekonany, że cud nastąpił za pośrednictwem św. Romana. W dowód wdzięczności ustawił przy źródle dębowy krzyż.

Na źródle w 1906 r. ustawiono drewnianą kapliczkę, wewnątrz umieszczono ołtarz z olejnym obrazem św. Romana. W 1976 r. fundament kaplicy zastąpiono obmurowaniem i betonowym podestem. Od 1834 r., co roku w pierwszą niedzielę po 9 sierpnia przy źródełku odbywają się plenerowe uroczystości odpustowe. Uczestniczą w nich licznie przybywający pielgrzymi i mieszkańcy, którzy zabierają do domów wodę ze źródła, przypisując jej właściwości lecznicze, zwłaszcza w chorobach oczu.

za :

Spłonęła 18 lipca 2017