Rzymskokatolicki kościół parafialny p.w. św. Franciszka z Asyżu w Pieńsku stanowi interesujący przykład architektury neoromańskiej.
Historia
Rozwój Pieńska w XIX w. wynikał głównie z dynamicznego rozwoju przemysłu szklarskiego. W mieście nastąpił wzrost liczby ludności, z czasem wykształciła się również katolicka gmina wyznaniowa. Początkowo nabożeństwa odprawiane były w dzierżawionym budynku gospodarczym. Pierwszą mszę odprawiono w 1875 r. Dzięki darowiźnie Franza Girdla zakupiono w 1882 r. działkę przy skrzyżowaniu Willhelmstrase i Ernststrasse pod budowę kościoła i szkoły. Kamień węgielny pod budowę kościoła położono 21 maja 1882 roku. Prace budowlane prowadzone były pod kierunkiem okręgowego inspektora budowlanego Starke ze Zgorzelca; asystentem jego był technik budowlany ze Stojanowa. Jesienią 1883 r. posadowione były fundamenty kościoła z kamienia łamanego oraz ceglane ściany i wieża. 29 sierpnia 1884 r. nastąpiło zwieńczenie wieży krucyfiksem oraz złoconą kulą. 1 czerwca 1885 r. zostały zawieszone trzy dzwony oraz zakupiono organy wykonane przez Heinricha Schlaga ze Świdnicy. Poświęcenie kościoła przez proboszcza ze Zgorzelca - księdza Urbanka - miało miejsce 15 listopada 1885 roku.
W 1907 r. do Pieńska został przydzielony samodzielny proboszcz – ks. Otto Springer. W 1909 r. dyrektor fabryki Albert Maier ufundował elektryczny, wieżowy zegar. Polichromie wnętrza wykonano w 1934 roku. W wyniku działań wojennych na początku marca 1945 r. kościół został bardzo poważnie uszkodzony. Wysadzona została przez wojska niemieckie wieża kościoła, a następnie pod jej gruzami zawaliło się sklepienie nawy ściany szczytowe świątyni. Po II wojnie światowej duszpasterstwo w Pieńsku zostało przejęte przez ojców Franciszkanów. Pierwszym proboszczem został o. Marian Sumirski. W latach 1949-50 kościół odbudowano. Wieża w uproszczonej formie została odbudowana później; wnętrze pokryto nową polichromią w 1960 roku. Przed 2007 rokiem kościół poddano gruntownej renowacji.
Opis
Rzymskokatolicki kościół parafialny, p.w. św. Franciszka z Asyżu o neoromańskiej byle zlokalizowany jest w centrum miasta, fasadą zwrócony w kierunku ul. K. Świerczewskiego. Jest to budowla założona na osi wschód-zachód, z oskarpowanym korpusem nawowym założonym na planie prostokąta, nakrytym dachem dwuspadowym, z węższym prezbiterium, zakończonym trójbocznie od zachodu oraz kwadratową, trójkondygnacyjną wieżą od wschodu (przy wieży, symetrycznie, dwa aneksy). Elewacje ceglane, z ceglanym, neoromańskim detalem architektonicznym. Wejście główne – we wschodniej elewacji wieży ujęte kolumnowym portykiem. Wnętrze o układzie trójnawowej hali, wspartej na dwóch rzędach kwadratowych filarów. Prezbiterium i nawy nakryte zostały sklepieniem żaglastym i kolebkowym. Zabytek dostępny.
Oprac. Bogna Oszczanowska, OT NID we Wrocławiu, 16.08.2017 r.
Źródło: (CC BY-NC-ND 3.0)