Gmach Liceum im. Jana Bażyńskiego (dawniej Kaiser Wilhelm Gymnasium)

W latach 1886-1919 Ostróda przeżywała czasy największego rozkwitu. Dzięki staroście Gustawowi Adametzowi i burmistrzowi Albertowi Elwenspoekowi miasto wybrukowało ulice, zyskało elektryczność, gaz i kanalizację. W 1904 roku rajcy miejscy podjęli uchwałę o budowie w Ostródzie budynku nowej szkoły. Opracowanie jej planów zlecono związanemu z Prusami Wschodnimi wybitnemu królewieckiemu architektowi Fritzowi (Fryderykowi) Heitmannowi.

Budynek, niemałym kosztem, wzniesiono w latach 1905-1906, a uroczyście oddano do użytku 10 kwietnia 1907 roku i równie uroczyście nadano mu nazwę Gimnazjum Cesarza Wilhelma (chodzi o Wilhelma II Hohenzollerna, z łaski Bożej cesarza niemieckiego, króla Prus, margrabiego Brandenburgii, burgrabiego Norymbergi, hrabiego Hohenzollern, etc., suwerena i wielkiego księcia Śląska oraz hrabstwa kłodzkiego, wielkiego księcia Poznania, etc.) i przekazano na własność państwu pruskiemu. 

Czternastoklasowy budynek, przewidziany na 590 uczniów, posiadał własną salę gimnastyczną, a na wchodzących w skład kompleksu szkolnego terenach również korty tenisowe i boisko sportowe. Do głównego gmachu dobudowano dom dla dyrektora szkoły.

Gimnazjaliści mieli do dyspozycji liczącą 7500 tomów bibliotekę. Dzięki pasji kolekcjonerskiej profesora Emila Schnippla w szkole powstało małe muzeum etnograficzne, stanowiące podstawę dla planowanego muzeum regionalnego (jego budowę przerwał wybuch II wojny światowej).

Na korytarzach i w salach szkolnych umieszczono gipsowe popiersia niemieckich cesarzy, kanclerza Bismarcka, generałów Moltkego i Roona, pisarzy Schillera i Goethego. Na pierwszym piętrze, w auli szkoły, zgromadzono rzeźby mitologicznych bogów: Zeusa, Hery, Apollina, Artemidy, Aresa, Ateny, Afrodyty, Hefajstosa, Hermesa, Posejdona, Demeter i Hestii.

Tak wspomina swoją naukę w szkole profesor uniwersytetu w Towson (USA), absolwent Kaiser Wilhelm Gymnasium, Armin Mruck:

Gimnazjum, do którego od 1935 do 1943 uczęszczałem, było tak ważne jak rodzicielskie wychowanie. Kaiser Wilhelm Gymnasium, które w czasach hitlerowskich zostało przemianowane na Wilhelm - Schule - Oberschule dla chłopców, było jak na te czasy nadzwyczajną szkołą. Nauczano w niej: łaciny, języka greckiego i hebrajskiego a także obok nauk przyrodniczych i społecznych mogliśmy zgłębiać jako nowoczesne języki: francuski i angielski, oraz wychowanie fizyczne 5 godzin tygodniowo. Dr Cybulla, dyrektor gimnazjum był prawdziwym humanistą. W szkole uczyło także trzech dodatkowych dyrektorów: dr Busse, dr Schiebries, dr Grabo. W środę i w sobotę szło się na tzw. służbę w niemieckim Jungvolk albo po 14 roku życia do Hitlerjugend. Tam młodzi ludzie uczyli się piosenek, uprawiali sport i maszerowali przez miasto śpiewając. W czasie letnim wyjeżdżało się na obóz namiotowy. Jednak szkoła pozostawała zawsze ważniejszą częścią życia uczniowskiego. Gdy 1 września 1939 inwazją na Polskę rozpoczęła się II Wojna Światowa, nauka w szkole została przerwana. Niebawem została wznowiona i toczyła się dość normalnie, jednak nauczyciele i uczniowie byli wcielani do Wehrmachtu. Nekrologi poległych mnożyły się w "Gazecie Ostródzkiej". Wprawdzie szkołę podpalono w 1945 roku, jednak pożar udało się szybko ugasić i nie naruszył on konstrukcji budynku. Niestety, przepadły bezpowrotnie zbiory etnograficzne profesora Schnippla. Część z nich spłonęła, resztę rozkradziono.

W polskiej Ostródzie w budynku byłego Kaiser Wilhelm Gymnasium mieściły się podstawowa Szkoła Ćwiczeń, średnie Liceum Pedagogiczne i wieczorowe Liceum Ogólnokształcące oraz pomaturalne Studium Nauczycielskie. Obecnie swoją siedzibę ma tutaj Liceum Ogólnokształcące Nr 1 im. Jana Bażyńskiego.

Za: autor : WŁODZIMIERZ GODLEWSKI http://www.naszaostroda.pl/index.php/historia/74-budynki-z-historia/583-gmach-liceum-im-jana-bazynskiego-dawniej-kaiser-wilhelm-gymnasium