|
starsze nowsze oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 4 głosy | średnia głosów: 6
sierpień 1944 , Ciepła 13. "W dniu Powstania na ulicy warszawskiej..." - zdjęcie (skan) pochodzi z tygodnika Stolica nr 31 (1443) 03.08.1975Skomentuj zdjęcie
|
Dodane: 26 czerwca 2018, godz. 21:39:45 Źródło: Zbiory własne - Balbina Autor: Stefan Bałuk ... więcej (42) Rozmiar: 1600px x 1080px
6 pobrań 1600 odsłon 6 średnia ocen Poprzednie i następne zdjęcia Balbina Obiekty widoczne na zdjęciu
1944 - Powstanie Warszawskie więcej zdjęć (795) Zbudowano: 1944 Powstanie Warszawskie - trwająca 63 dni walka zbrojna rozpoczęta 1 sierpnia 1944 - istotne wydarzenie tragicznej historii Polski w II Wojnie Światowej, mylone w pewnym okresie przez prasę zagraniczną z powstaniem w Getcie Warszawskim, które wybuchło 19 kwietnia 1943 roku i trwało 28 dni. Decyzja o przeprowadzeniu w Warszawie akcji zbrojnej została podjęta 25 lipca 1944 na odprawie Komendy Głównej Armii Krajowej (konspiracyjna armia podporządkowana legalnym władzom Rzeczypospolitej Polskiej, będąca największą siłą zbrojną w okupowanym kraju i największą podziemną armią Europy) w porozumieniu z Delegatem Rządu na Kraj Janem Stanisławem Jankowskim ps. „Soból". Moment wybuchu powstania uzależniono od rozwoju sytuacji na froncie wschodnim. Po otrzymaniu informacji o zbliżaniu się wojsk radzieckich do Warszawy, przy widocznych przygotowaniach niemieckich do obrony miasta, 31 lipca 1944 roku o godzinie 18.00 dowódca Armii Krajowej gen. dyw. Tadeusz Komorowski ps. „Bór" wydał rozkaz rozpoczęcia powstania w dniu następnym tj. l sierpnia 1944 roku o godzinie 17 (godzina „W"). Do walki stanęło około 23 tysięcy żołnierzy Armii Krajowej i jej oddziałów pomocniczych (Wojskowa Służba Ochrony Powstania, Wojskowa Służba Kobiet) oraz organizacji scalonych lub formalnie podporządkowanych Armii Krajowej (m.in. Narodowa Organizacja Wojskowa, Organizacja Wojskowa Powstańczego Pogotowia Socjalistów, cześć Narodowych Sił Zbrojnych, Bataliony Chłopskie). Broń posiadało zaledwie 15% z nich. Przeważnie byłyto: granaty, butelki zapalające, pistolety i karabiny, rzadziej broń maszynowa i tylko pojedyncze sztuki cięższej broni. W Powstaniu Warszawskim uczestniczyły też organizacje niezależne od Armii Krajowej (m.in. Armia Ludowa, Polska Armia Ludowa, Korpus Bezpieczeństwa, Państwowy Korpus Bezpieczeństwa, część Narodowych Sił Zbrojnych), które przystąpiły do walki w łącznej sile około 2 tysięcy żołnierzy dysponujących podobnym uzbrojeniem. Całością sił powstańczych dowodził komendant Warszawskiego Okręgu Armii Krajowej płk/gen. bryg. Antoni Chruściel ps. „Monter". Masowo zgłaszali się ochotnicy i siły te wzrosty do około 50 tysięcy. Stan ich uzbrojenia poprawiał się dzięki zdobyczom na nieprzyjacielu i zrzutom alianckim, jednak przez cały czas był słaby i zawsze brakowało amunicji. Mimo miażdżącej przewagi militarnej i stosowania bestialskich metod walki wojska niemieckie wszędzie napotykały zaciekły opór i w ciężkich bojach wydzierały powstańcom kolejne części miasta. W lewobrzeżnej Warszawie walki trwały na Woli i na Ochocie do 11.VIII, na Starym Mieście i na Sadybie do2.IX, na Powiślu do 6.IX, w Sielcach (nazywanych Dolnym Mokotowem) do 15.IX, na Powiślu Czerniakowskim (nazywanym Czerniakowem) do 23.IX, na Mokotowie do 27.IX, na Żoliborzu do 30.IX, w Śródmieścia dzień dłużej. W walkach poległo lub zaginęło ok. 18 tys. powstańców, około 25 tys. zostało rannych, a około l6 tysięcy dostało się do niewoli. Wśród ludności cywilnej było ok. 180 tys. ofiar śmiertelnych, z czego blisko połowa to osoby zamordowane. Pozostała ludność, w liczbie około 500 tys., została wygnana z Warszawy w czasie powstania i bezpośrednio po nim. Z tego około 400 tysięcy osób przeszło przez obozy przejściowe w Pruszkowie i w Ursusie skąd wysłane zostały na poniewierkę po okupowanej części krają, na przymusowe roboty do Niemiec i do obozów koncentracyjnych. Podczas walk legło w gruzach 25% zabudowy miasta. Ponad drugie tyle zniszczyli Niemcy metodycznie paląc i wysadzając w powietrze uprzednio splądrowane budynki. Powstanie zakończyło się podpisaniem 2 października 1944 układu o zaprzestaniu działań wojennych w Warszawie. 1939-1945 - II wojna światowa więcej zdjęć (81) Wydarzenia historyczne więcej zdjęć (5) Koszary 1. Dywizjonu Żandarmerii Wojskowej więcej zdjęć (20) Zbudowano: 1882-84 Zlikwidowano: 1946 ul. Ciepła więcej zdjęć (94) Pierwszy odcinek ulicy Ciepłej, pomiędzy ul. Chłodną a ul. Krochmalną powstał w roku 1762. Równolegle pojawiła się też jej nazwa nadana w opozycji do pobliskiej, znanej z przeciągów ulicy Chłodnej; dalszy odcinek - od ul. Grzybowskiej do ul. Twardej wytyczono pomiędzy rokiem 1772 a 1778. Nowy fragment poprowadzono nieco na zachód w stosunku do starszego odcinka ulicy, omijając zabudowania znajdujące się przy ul. Grzybowskiej. U zbiegu obu ulic przed rokiem 1784 powstał pierwszy browar, niedługo po nim kolejny przy Chłodnej, i dwa następne u zbiegu z Grzybowską; jeden z nich został uzupełniony o kuźnię. Przed rokiem 1812 powstała niewielka, murowana kamienica u zbiegu z ul. Ceglaną (obecnie ul. Icchaka Lejba Pereca), kilka lat później na jej miejscu wystawiono tam kolejny browar, który przed rokiem 1869 przeszedł w ręce potentata w branży - Hermana Junga. W roku 1805 ogrodnik Johann Gottlieb Traugott Ulrich nabył część folwarku miejskiego w obrębie ulic Ceglanej, Ciepłej i Twardej, gdzie założył ogród kwiatów, warzyw i owoców. Jego syn, Jan Krystian Ulrich, około roku 1850 wystawił kamienicę przy Ciepłej, u zbiegu z Twardą. Ulrichowie byli powiązani z rodziną Brühlów, i jak oni pochodzili z majątku Pförten ( obecnie Brody (powiat żarski). Johann Gottlieb Traugott Ulrich założył w roku 1805 Ogrody Ulrychów, zaś w roku 1876 Jan Krystian Ulrich przeniósł je do wsi Górce. Przed rokiem 1829 na miejscu browaru u zbiegu z Grzybowską powstał plac na którym urządzono ujeżdżalnię koni, zaś później na jej miejscu (w latach 1883-84) powstały koszary carskiej żandarmerii. W początkach XX wieku obiekty te należały do Zarządu Inżynierii Wojskowej, zaś w budynku dawnego maneżu działał od roku 1899 Teatr Ludowy. Zarząd Inżynierii Wojskowej przejął także znajdujący się u zbiegu z Chłodną dawny browar Schäffera i Gampa, od lat sześćdziesiątych XIX wieku mieszczący Szkołę Junkrów działającą wcześniej w Pałacu Prymasowskim. Pod nr. 11 działał wystawiony przed rokiem 1829 browar Kazimirusa; w latach 1877-78 jego właścicielami byli bracia Reychowie, zaś w roku 1918 zakład przejął piwowarski potentat - firma "Haberbusch i Schiele" z ul. Krochmalnej. Po roku 1875 przy ulicy powstało kilka trzypiętrowych czynszówek o stosunkowo skromnym wystroju fasad; przyćmiła je wzniesiona w roku 1906 kamienica rodziny Kijewskich pod nr. 9. Jej projektantem był Mieczysław Rudakowski, który jako zwieńczenie budynku wprowadził ozdobną attykę, wzorowaną na realizacjach renesansowych, dla których podobne attyki stały się w Polsce typowym elementem. Przed wybuchem I wojny światowej powstało jeszcze kilka kamienic; nie wzniesiono jedynie planowanej kamienicy dla Tychońskiego i Szejna która miała znajdować się pod numerem 22/24. Dla tych samych inwestorów powstała w zbliżonym okresie wspaniała kamienica na Pradze Północ, położona przy ul. Ząbkowskiej 2 u zbiegu z ul. Targową; można się więc domyślać że planowana kamienica przy Ciepłej również trzymała by wysoki poziom estetyki. Działająca w początkach XX wieku pod nr. 12 fabryka wyrobów metalowych "Władysław Gostyński i S-ka" znana z wysokiej jakości artystycznie kutych krat i balustrad wyniosła się na ulicę Mokotowską, zaś posesję pofabryczną przejęło Towarzystwo Akcyjne Zakładów Wyrobów Metalowych "Konrad, Jarnuszkiewicz i S-ka" z ul. Grzybowskiej. Wybudowano wtedy kilka nowych budynków wokół dziedzińca; nadbudowano też istniejącą wcześniej halę produkcyjną Gostyńskiego. Po I wojnie światowej dawne carskie koszary stały się szkołą polskiej Policji Państwowej; ze zmian własnościowych należy też wspomnieć o przejęciu kamienicy pod nr. 5 u zbiegu z Ceglaną przez zarząd żydowskiego Domu Akademickiego im. Trippenbacha; żydzi zamieszkiwali zresztą w tym czasie Ciepłą dość licznie. W roku 1940 ulica znalazła się w obrębie getta i została przymusowo zasiedlona ludnością żydowską; sytuacja ta uległa zmianie po zmniejszeniu obszaru getta w roku 1942. W roku 1944 zburzeniu uległo kilkanaście kamienic; pozostała zabudowa została wypalona i niestety rozebrana w roku 1946, mimo czasem niezłego stanu zachowania (np. koszary żandarmerii). Dwóm ocalałym domom w latach pięćdziesiątych zniszczono wystrój architektoniczny. Północny odcinek dawnej ulicy Ciepłej wchłonęła przebita po roku 1945 ul. Juliana Marchlewskiego (obecnie Al. Jana Pawła II), zaś w roku 2007 rozpoczęła się budowa zamykającego ulicę biurowca Atrium City wznoszonego przez firmę Skanska. Autorem projektu jest pracownia architektoniczna "Kazimierski i Ryba", która sporządziła też plan dalszej części kompleksu Atrium wzdłuż ul. Icchaka Lejba Pereca (po roku 2011). Wikipedia |