Historia Polski w latach 1914-1918 to krótki, pięcioletni fragment dziejów. Wydarzenia tego pięciolecia zaważyły na sytuacji Polski na arenie tak międzynarodowej, jak i wewnętrznej.



W 1914 roku wybuchła I wojna światowa z udziałem mocarstw rozbiorowych: Austro-Węgier, Niemiec i Rosji. Doprowadziła ona do rozbudzenia wśród Polaków poczucia tożsamości narodowej, a jej przebieg i rezultaty (przede wszystkim upadek wszystkich trzech mocarstw zaborczych) umożliwiły odtworzenie niepodległego państwa polskiego.



Okres ten charakteryzował się fatalnym stanem zaopatrzenia i wyżywienia społeczeństwa, a także znacznymi stratami, zarówno wśród żołnierzy wcielonych do walczących ze sobą armii, jak i ludności cywilnej, która zmuszona do świadczeń na rzecz armii okupujących kraj, ponosiła ogromne ciężary. Na skutek śmierci i deportacji liczba ludności zamieszkującej późniejszą II Rzeczpospolitą zmalała o około 14,9%[1]. Niebagatelne też były straty materialne, spowodowane działaniami wojennymi. Kolejne armie, przechodzące przez terytoria zaborów stosowały taktykę spalonej ziemi. Rosjanie, wycofując się na wschód podpalili szyby naftowe w Galicji i deportowali setki tysięcy ludzi. Natomiast Niemcy nie omieszkali wywozić do Rzeszy całych fabryk, przede wszystkim z terenu Łodzi[2]. Ocenia się, że w okresie 1914-1920 zniszczeniu uległo około 30% majątku narodowego na ziemiach polskich, zaś poziom produkcji przemysłowej w roku 1919 wyniósł w Polsce 30% stanu z roku 1913 w tych samych granicach[3].



Okres ten zawiera się pomiędzy dwiema datami – 3 sierpnia 1914 przemówienie Piłsudskiego do żołnierzy w krakowskiej dzielnicy Oleandry i 11 listopada 1918 przekazanie Piłsudskiemu władzy wojskowej przez Radę Regencyjną (14 listopada 1918 przekazano Piłsudskiemu władzę cywilną). Na przestrzeni tego czasu – wraz z przesuwaniem się frontów i zmiennymi losami poszczególnych mocarstw zaborczych, kształtowały się zarówno koncepcje polskie (dotyczące sposobów i dróg do odzyskania niepodległości), jak i koncepcje zaborców oraz Europy Zachodniej i Stanów Zjednoczonych, prowadzące do rozwiązania sprawy polskiej. W rezultacie, trudnego wcześniej do przewidzenia, przebiegu wojny wszystkie zainteresowane strony musiały prześcigać się w deklaracjach, a wkrótce także i w czynach, które legły u podstaw tworzenia polskiego wojska (Austro-Węgry, okupacja niemiecka, Rosja, Francja) i zalążków organizmu państwowego (okupacja niemiecka, Francja). Wszystko to razem sprawiło, że gdy 11 listopada 1918 roku I wojna światowa została zakończona, Polska powstała jako państwo uznane na arenie międzynarodowej, dysponujące przygotowaną kadrą polityczną i administracyjną oraz zawiązkami wojska, organów władzy wykonawczej i sądowniczej.

Źródło:

CC-BY-SA 3.0 Polska

Kamienica pod nr 14, z orłem w koronie na elewacji jest bardzo reprezentatywna i w zupełnie innym stylu niż pałacyki fabrykantów i inne historyczne budynki z Warszawskiej. Od razu widać, że mieściły się tu ważne instytucje.
Gmach wzniesiony został w końcówce XIX wieku i zajmowany był przez oddział Państwowego Banku Rosji. Prawdopodobne jest to, że właśnie w tym miejscu, a nie w pałacu Branickich, swoją bazę mieli bolszewicy, którzy wkroczyli do Białegostoku 28 lipca 1920 roku. W okresie międzywojennym była to z kolei siedziba Banku Polskiego, przebudowana w stylu modernistycznym. Została mocno zniszczona podczas wojny, ale udało się ją odbudować.

Ulica Warszawska
brak uchwał o nadaniu nazwy Aleksandrowska oraz o zmianie nazwy ulicy (z Warszawskiej) na Bronisława Pierackiego i po II wojnie światowej na Warszawska
Według Wykazu ulic i placów zatwierdzonego przez Tymczasowy Komitet Miejski 17 IV 1919 r. stara nazwa: Aleksandrowska nowa nazwa: Warszawska. Następnie Bronisława Pierackiego. Po II wojnie światowej ul. Warszawska. Najstarszy odnaleziony dokument (notarialny) z nazwą ulicy Aleksandrowska z 1871 r. Starszy Notariusz Sądu Okręgowego w Grodnie, sygn. 1, k. 81-82. Najstarszy odnaleziony dokument (notarialny) z nazwą ulicy Bronisława Pierackiego z 1934 r. notariusz Jankowski nr repertorium 1658. notariusz Gąsiorowski nr repertorium 1704.

Dzielnica: Bojary
Na terenie gruntów wsi Bojary włączonych do miasta Białystok w XVIII w. i XIX w. oraz gruntów wsi Skorupy włączonych w 1919 r.