Budynek Muzeum Etnograficzno-Archeologicznego

W latach 1855-57 na posesjach nr 11 i 10 (wg późniejszej numeracji nr 14 i 15) przy ówczesnym Nowym Rynku wzniesiony został budynek Powiatowej Szkoły Realnej funkcjonującej wcześniej w wynajmowanych budynkach w innej lokalizacji. Był to jednopiętrowy budynek zaprojektowany prawdopodobnie przez Jana Karola Mertschiga. W 1869 r. po likwidacji Szkoły Realnej budynek stał się siedzibą nowo powstałej Wyższej Szkoły Rzemieślniczej, pierwszej tego typu państwowej szkoły średniej w Cesarstwie Rosyjskim. W związku z tym dobudowano usytuowane w głębi posesji budynki mieszczące warsztaty szkolne. W 1884 r. dokonano znacznej rozbudowy według projektu Hilarego Majewskiego. Nowy gmach zajął całą szerokość obu wymienionych wcześniej posesji i zyskał drugie piętro w środkowej części oraz nowy wystrój. Szkoła kształciła fachowców w kierunku włókienniczym i mechanicznym. W latach 1902-1903 szkoła, od 1899 r. istniejąca pod nazwą Szkoła Przemysłowo- Techniczna, przeniesiona została do nowych budynków przy obecnej ul. Żeromskiego. Po tym część pomieszczeń zajęły wydziały Magistratu. Od 1924 r. do 1942 r. budynek był siedzibą władz miasta. W związku z nową funkcją gmach został ponownie przebudowany. Po II wojnie światowej ulokowane zostały tu dwie placówki muzealne połączone w 1955 r. w jedno Muzeum Archeologiczne i Etnograficzne. Później gmach został powiększony jeszcze o część przyległą od strony północnej a wzniesioną w latach 1959-63 na miejscu i w linii zabudowy jatek usytuowanych na posesji pod nr 13. Dobudowany fragment posiada podcienia z arkadami będące efektem częściowej rekonstrukcji dawnych jatek.


Muzeum Archeologiczne i Etnograficzne (z Wikipedii)

Największe muzeum w Łodzi, znajdujące się przy Placu Wolności 14. Na koniec 2006 roku posiadało ponad 220 600 pozycji katalogowych. Obecnie w muzeum można zobaczyć trzy stałe wystawy: etnograficzną i numizmatyczną. Od 24.11.2008 można zwiedzać nową wystawę archeologiczną.

Historia muzeum sięga dwudziestolecia międzywojennego, kiedy w 1918 roku powołano w Łodzi Muzeum Miejskie. Gromadziło ono najrozmaitsze kolekcje w szeroko rozumianym pojęciu kultury. W kolejnych latach muzeum kilkakrotnie zmieniało swoją siedzibę oraz oficjalną nazwę, aż do przełomu lat 1949/1950, kiedy to Miejskie Muzeum Prehistoryczne (działające od 14 maja 1945), kierowane przez prof. Konrada Jażdżewskiego i Miejskie Muzeum Etnograficzne (działające od 20 kwietnia 1945), kierowane przez dr Janinę Krajewską, zostały upaństwowione i przybrały nazwy: Muzeum Archeologiczne i Muzeum Etnograficzne w Łodzi. Równolegle od 1948 roku zaczął się rozwijać Gabinet Numizmatyczny, założony w ramach Muzeum Archeologicznego przez Anatola Gupieńca.
Ekspozycja w Muzeum Archeologicznym w Łodzi

W dniu 1 stycznia 1956 roku nastąpiło połączenie wszystkich jednostek w jedno Muzeum Archeologiczne i Etnograficzne w Łodzi, którego kierownictwo powierzono prof. dr hab. Konradowi Jażdżewskiemu, a siedziba niezmiennie od tego czasu znajduje się w Łodzi przy Placu Wolności 14.

Od 1979 roku funkcję dyrektora Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi pełnił doc. dr hab. Andrzej Mikołajczyk, zaś po jego śmierci - od maja 1991 roku - prof. dr hab. Ryszard Grygiel.

W skład Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi wchodzą następujące działy: Archeologiczny, Etnograficzny Numizmatyczny, Widowisk lalkowych, Naukowo-oświatowy, Konserwacji i badań nad zabytkami. W Muzeum znajduje się również biblioteka.

Muzeum wydaje liczne publikacje książkowe oraz stałe wielodziałowe czasopismo pt. Prace i Materiały Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi (serię archeologiczną, etnograficzną, i numizmatyczno-konserwatorską).

Źródło: Autorzy: Licencja: [ CC-BY-SA 3.0]

Neorenesansowy kościół Zesłania Ducha Świętego w Łodzi został zbudowany w latach 1889-91 jako ewangelicko-augsburski św. Trójcy. Autorem projektu był Otto Gehlig.
Pierwotnie stał w tym miejscu kościół zbudowany w 1828 r. według projektu Bonifacego Witkowskiego. Była to pierwsza świątynia ewangelicko-augsburska w Łodzi. Gehlig przebudował ją w stylu neorenesansowym. Świątynia powstała na planie krzyża greckiego. Z zewnątrz zdobi ją sześć wieżyczek, nad którymi góruje kopuła zakończona krzyżem. Do wnętrza kościoła prowadzą wejścia z trzech stron.
Wyposażenie kościoła - ołtarz główny zaprojektował Feliks Paszkowski, stiuk wykonał Stefan Kiełbasiński w 1946 r. Pośrodku na mensie ołtarza stoi tabernakulum, a nad nim tron z czterech stiukowych kolumienek z głowicami w stylu korynckim. Na chórze muzycznym wspaniałe pneumatyczne 46-głosowe organy o czterech manuałach wykonane przez firmę Schlag und Söhne. Duży dzwon odlany w 1893 r. przez A. Zwolińskiego z Warszawy oraz duże 2 nowe dzwony. Rzeźbione w gipsie stacje Drogi Krzyżowej, ufundowane w 1946 r. przez Zgromadzenie Kupców w Łodzi.
Po II wojnie światowej kościół został przemianowany na rzymskokatolicki Zesłania Ducha Świętego. Poświęcił go 1 stycznia 1945 r. prałat Jan Zdziowski. Parafię erygował 16 stycznia 1948 r. ordynariusz łódzki bp Michał Klepacz.
Pomimo fizycznej utraty kościoła św. Trójcy przez Kościół Ewangelicko-Augsburski w 1945 roku, nie przestała istnieć Parafia przy nim funkcjonująca. Sytuację tę zmieniło dopiero rozporządzenie Konsystorza Kościoła Ewangelicko–Augsburskiego w RP z 1994 roku, stanowiące o likwidacji parafii przy kościołach św. Trójcy i św. Jana w Łodzi.