Budowę ukończono w 1891 roku i od razu powstało tu rosyjskie gimnazjum męskie. W czasach carskich uczęszczało tu 150 uczniów. Fundatorem szkoły był m.in. Karol Scheibler, którego posąg stał w auli szkoły, vis a vis portretu cara Mikołaja. Tuż obok szkoły znajdował się targ mięsny (obecnie park Sienkiewicza), który jednak został zastąpiony w 1896 roku przez park miejski zwany parkiem Mikołajewskim (od nazwy ulicy).

W 1905 roku uczniowie gimnazjum męskiego aktywnie wzięli udział w walce o wprowadzenie języka polskiego do szkół. W momencie wybuchu I wojny światowej zamknięto gimnazjum, a w budynku zaczęto organizować Legiony Polskie.

Budynek ponownie był siedzibą szkoły od 1916 roku, kiedy powstało tu 4 klasowe gimnazjum męskie, którego dyrektorem został Leon Starkiewicz. 3 lata później gimnazjum zamieniono w 8 klasowe Męskie Gimnazjum typu przyrodniczo-matematycznego.

W 1921 roku patronem szkoły został Józef Piłsudski, a jego portret (namalowany na wcześniejszym wizerunku cara Mikołaja) zawisł w auli szkoły. Symbolem szkoły była w tamtych czasach szara maciejówka. Kończący szkołę uczniowie przełamywali jej daszek oraz przeszywali do góry nogami znaczek szkoły (litery MG otoczone wieńcem laurowym)

Pierwsi absolwenci zdawali maturę w 1923 roku, a w 1926 powołali oni Stowarzyszenie Byłych Wychowanków.

Po wojnie szkoła wznowiła działalność w 1945, a rok później przyjęła imię obecnego patrona Tadeusza Kościuszki. W roku 1949 nadano szkole nazwę XXI Państwowego Gimnazjum i Liceum im. T. Kościuszki, a we wrześniu przekształcono ją w III Ogólnokształcącą Szkołę Stopnia Podstawowego i Licealnego.

Dopiero w 1954 "Trójka" ze szkoły męskiej stała się koedukacyjną. Od września 1962 r. osobno funkcjonują: III Liceum Ogólnokształcące oraz Szkoła Podstawowa nr 173, która znajduje się, w dobudowanej po lewej stronie pierwotnego budynku "Trójki", części.

Budynek

Budynek szkoły powstał w latach 1881-1885 według projektu H. Majewskiego i wystrojem nawiązywał do neorenesansu. Charakterystyczne dla całego obiektu są klucze nad oknami, zdobione kolumny oraz ozdobny gzyms tuż pod linią dachu. Przeprowadzony pod koniec lat 90. remont wnętrza budynku pozwolił zachować oryginalny wygląd klatki schodowej oraz auli.

Wikipedia