Obozy jenieckie w Ostrzeszowie

W latach 1939–1945 łącznie przebywało w Ostrzeszowie co najmniej 125 tysięcy jeńców polskich i alianckich.
Ostrzeszów liczył w 1939 r. 5700 mieszkańców. Wysiedlenia i wywózki na roboty znacznie zmniejszyły tę liczbę. Zaledwie kilka gmachów, w tym liceum i internat ks. Salezjanów, służyły jako pomieszczenia dla jeńców. Reszta budynków mogła być uważana jedynie za pomieszczenia zastępcze.

W szczytowym okresie, w obozach jenieckich w Ostrzeszowie przebywało ponad 30 tysięcy jeńców, których bardzo dotknęły ciężkie warunki. Groziła interwencja Międzynarodowego Czerwonego Krzyża. W obawie skandalu hitlerowcy zmienili komendanta obozu. Nowym komendantem został pastor ewangelicki, który podjął próbę uporządkowania całości. W 1940 określono też oficjalnie charakter obozu, dając mu właściwą nazwę Gefangenenlager – „Stalag XXIA”, czyli Soldatenlager. W istocie był to „Halag” – Heitmatlager, z którego zwalniano i „Dulag” – Durchgangslager, czyli obóz przejściowy do innych obozów. Mimo to jeńcy byli tu całymi latami, jak np. Norwegowie (od 1941 – z przerwami – do 1945).

Od 11 listopada do 8 grudnia 1939 w ostrzeszowskim obozie jenieckim przebywała grupa franciszkanów z Niepokalanowa. Było ich w ostrzeszowskim obozie 47 osób[potrzebny przypis]. Wśród nich o. Maksymilian Maria Kolbe. Udało mu się uzyskać od nowego komendanta obozu pozwolenie na rozdanie komunii św.

Źródło:

Autor:



Obóz dla jeńców podoficerów i szeregowych Stalag XXI A (Schildberg), istniał od września 1939 do marca 1943 r. W początkowym okresie przebywała tam także ludność cywilna (ogółem ok. 12 tys. osób), przywożona z całej Polski, którą razem z jeńcami rozmieszczano w różnych budynkach w mieście (m.in. w byłym internacie księży salezjanów, synagodze, gmachu urzędu skarbowego, oraz miejscowej fabryce mebli). We wrześniu 1939 r. do obozu deportowano m.in. franciszkanów z Niepokalanowa wraz z ojcem Rajmundem (Maksymilianem) Kolbe. Od połowy 1940 r. w obozie więziono jeńców, początkowo wyłącznie polskich oficerów i szeregowych, od końca maja 1940 r. do obozu deportowano jeńców francuskich (m.in. z francuskich wojsk kolonialnych), w sierpniu 1940 r. – jeńców angielskich z korpusu ekspedycyjnego walczącego pod Dunkierką. W grudniu 1940 r. większość jeńców polskich skierowano do innych obozów, w Ostrzeszowie pozostali jeńcy francuscy i angielscy, pod koniec października 1942 r. odnotowano także kilku Jugosłowian. W obozie urządzono szpital rozlokowany w kilku pomieszczeniach na terenie miasta; pracowali w nim także polscy jeńcy – lekarze i sanitariusze. Akcję niesienia pomocy jeńcom rozwinął PCK, a także miejscowa ludność.

Obóz dla jeńców i oficerów – Oflag XXI C (Schildberg), założony jesienią 1943 r. na terenie byłego stalagu XXI A, zlikwidowano w końcu stycznia 1945 r. Przebywali tu oficerowie i ordynansi – jeńcy holenderscy, włoscy, serbscy, radzieccy oraz ok. 1,5 tys. jeńców norweskich.

Autorka: Anna Ziółkowska

Źródło: