starsze
nowsze
1
1+
2-
2
2+
3-
3
3+
4-
4
4+
5-
5
5+
6-
6
oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 2 głosy | średnia głosów: 6

Polska woj. łódzkie Łódź SIM Karolew Osiedle Towarzystwa Budowy Domków Robotniczych

Lata 1987-1988 , Fragment osiedla domków robotniczych. (Zdjęcie pochodzi z pisma "Spotkania z Zabytkami" nr 4 (38) 1988)

Skomentuj zdjęcie
Marek W
Na stronie od 2011 czerwiec
14 lat 10 miesięcy 15 dni
Dodane: 14 października 2018, godz. 18:35:09
Autor: Mariusz Gaworczyk ... więcej (13)
Rozmiar: 1599px x 1125px
5 pobrań
742 odsłony
6 średnia ocen
Poprzednie i następne zdjęcia Marek W
Obiekty widoczne na zdjęciu
Zbudowano: ok. 1930
W 1928 r. ówczesny biskup ordynariusz Wincenty Tymieniecki wystąpił do łódzkich przemysłowców z inicjatywą powołania Towarzystwa Budowy Domków Robotniczych. W jego zamyśle Towarzystwo miało zająć się budową tanich domów dla robotników. Źródłem kapitału miało być dobrowolne opodatkowanie się pracodawców oraz kredyty państwowe. Lokatorzy domów mieli spłacać koszty budowy w niewielkich ratach. Pierwotnie planowano wzniesienie w kilku etapach małych domów zawierających 415 mieszkań.

Ostatecznie Towarzystwo przyjęło formę spółki akcyjnej. Pierwszy etap budowy objął teren o powierzchni ok. 4,5 ha położony na Karolewie pomiędzy ulicami Wileńską i Kątną (obecnie Wróblewskiego). Wytyczone zostały dwie równoległe ulice połączone czterema wąskimi przejazdami oraz plac centralny. Zaprojektowano dwa typy domów: dwurodzinne i jednorodzinne, rozmieszczone w różnej, ale regularnej konfiguracji. Domy jednorodzinne usytuowane zostały pomiędzy ulicami osiedla od strony ul. Wileńskiej i ul. Wróblewskiego oraz na pierzejach poprzecznych placu , a także w narożnikach dwóch bloków działek położonych pomiędzy poprzecznymi przejazdami. Domy dwurodzinne generalnie usytuowane zostały równolegle do ulic osiedla, z wyjątkiem wschodniej strony ul. Wyspiańskiego, gdzie osiem domów usytuowano poprzecznie: na końcach ulicy, przy placu, i przy dwóch krótkich dojazdach. Poza tym dodatkowo zlokalizowano po jednym domu dwurodzinnym z obu stron przejazdów pomiędzy ulicami osiedlowymi. Osiedle miało swój autonomiczny wodociąg zaopatrywany w wodę ze studni głębinowej położonej na środku placu centralnego.
Projektowana była również budowa pralni i świetlicy po wschodniej stronie placu.

Teren osiedla podzielony został na działki o powierzchni od 160 do 270 m 2. Niewielkie domy zaprojektowane przez Wiktora Gesslera w bardzo prostym stylu miały powierzchnię zabudowy ok. 90 m 2 (dwurodzinne) i ok. 40 m 2 (jednorodzinne) i były dwukondygnacyjne, z tym, że górną kondygnację stanowiło poddasze przykryte płaskim dwuspadowym dachem . W domach dwurodzinnych zastosowano pionowy podział na mieszkania i każda połowa miała swoją odrębną działkę, tak jak w zabudowie typu bliźniaczego (stąd niektóre źródła podają liczbę domów równą liczbie mieszkań traktując taką połowę jako oddzielny dom, chociaż w świetle przepisów budowlanych nie było to możliwe). Każde mieszkanie miało po cztery pokoje (w tym jeden z aneksem kuchennym) i małą łazienkę na piętrze. Rozmieszczenie otworów okiennych na elewacjach występowało w kilku wariantach w zależności od usytuowania domów względem stron świata i budynków sąsiednich i uwzględniało optymalne doświetlenie wnętrza.

Budowę osiedla rozpoczęto w 1928 r. Zdołano wybudować 35 domów dwurodzinnych i 28 jednorodzinnych. Z powodu rozwijającego się światowego kryzysu gospodarczego i trudności w pozyskaniu odpowiednich kredytów budowę przerwano (niezabudowana została zachodnia strona ul. Chodkiewicza), a w 1935 r. Towarzystwo ogłosiło upadłość. W takich okolicznościach właścicielami większości mieszkań zostali przedstawiciele klasy średniej.

Do momentu, kiedy w latach 60. rozpoczęto w sąsiedztwie wznoszenie bloków mieszkalnych, osiedle zwane potocznie biskupim było spokojną enklawą otoczoną polami i ogrodami. W tym czasie też powstała zabudowa zachodniej strony ul. Chodkiewicza złożona w większości z domów tzw. bliźniaków. Osiedle zostało skanalizowane dopiero na początku lat 80. Z biegiem czasu wygląd i forma zewnętrzna wielu przedwojennych domów uległy przekształceniu poprzez zmianę rozmieszczenia i wielkości otworów okiennych, powstanie przybudówek, termomodernizację połączoną ze wzbogacaniem elewacji o dodatkowe detale, a w skrajnych przypadkach poprzez daleko posuniętą rozbudowę i przebudowę odbiegającą stylem od pierwotnego. Obecnie na osiedlu nie ma budynku w czystej postaci o niezmodyfikowanym w jakimś stopniu wyglądzie.