Kościół farny św. Piotra i Pawła wybudował król Kazimierz Wielki w latach 1349- 1362. Był to kolejny z kościołów ekspiacyjnych za śmierć ks. Baryczki.



To gotycka świątynia z wielobocznie zamkniętym prezbiterium. Sklepienie krzyżowo-żebrowe wpierają kolumny. Do kościoła przylegają: wybudowana na przełomie XV/XVI w. kaplica św. Anny z obrazem św. Anny Samotrzeć i barokowa – Matki Bożej Różańcowej z 1645 r., ufundowana przez Adam Hinka herbu Topór. Znajduje się tutaj słynący łaskami obraz Matki Bożej Stopnickiej w barokowym ołtarzu. W prezbiterium można podziwiać dobrze zachowane antepedium z płaskorzeźbami przedstawiającymi m.in. króla Kazimierza Wielkiego oraz zwornik z głową fundatora kościoła i herbem ziemi dobrzyńskiej. Ołtarz główny zdobią figury św. Piotra i Pawła.



Na sklepieniu nawy – zachowały się zworniki, z herbami województw ówczesnego Królestwa Polskiego i szlacheckie herby. Do kościoła prowadzi gotycka i renesansowa kruchta – z tablicami pamiątkowymi ku czci bohaterów II wojny światowej i policjantów i oficerów pomordowanych w Katyniu.



Kościół był złupiony przez Szwedów i wojska Karola Wielkiego w 1655 r., a potem przez księcia Siedmiogrodu – Rakoczego. Ale największych zniszczeń dokonała dopiero II wojna światowa, kiedy świątynia – tak jak wiele budynków w Stopnicy, znajdującej się na linii frontu rosyjsko-niemieckiego – została zniszczona niemal całkowicie. Jej odbudowa trwała w latach 1946-1958 [1].

Odbudowy kościoła według projektu krakowskiego architekta Józefa Jamroza dokonali murarze z pobliskiej Oleśnicy. Odtworzono wówczas gotyckie sklepienie z herbowymi zwornikami. Z dawnego wyposażenia zachowało się niewiele. Stara rzeźba Jezusa Ukrzyżowanego, która znajdowała się w głównym ołtarzu, umieszczona jest nad wejściem do zakrystii. Stanowiący niegdyś jej zasłonę obraz świętych Piotra i Pawła wisi na południowej nawie. Zawieruchę wojenną przetrwało kilka portali gotyckich, m.in. nad wejściem do kościoła od zachodu i południa.



Niewykorzystane w czasie odbudowy elementy kamieniarki i płaskorzeźby wmurowane zostały w zbudowaną w 1983 roku dzwonnicę, na której widnieje także tablica upamiętniająca 300. rocznicę odsieczy wiedeńskiej.



Nie wróciły już po wojnie do kościoła w Stopnicy cenne dary od króla Kazimierza Wielkiego - ozdobiony medalionami i herbem z królewskim orłem kielich mszalny oraz herma św. Marii Magdaleny, charakterystyczny dla średniowiecza relikwiarz w kształcie głowy. Przechowywane są obecnie w skarbcu katedry kieleckiej.





Więcej...