|
starsze nowsze oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 8 głosów | średnia głosów: 6
Lata 1935-1939 , Osiedle im. Józefa Montwiłła-Mireckiego.Skomentuj zdjęcie |
13 pobrań 1694 odsłony 6 średnia ocen Poprzednie i następne zdjęcia Desperado Obiekty widoczne na zdjęciu Osiedle im. Józefa Montwiłła-Mireckiego więcej zdjęć (82) Architekci: Jan Łukasik, Miruta Słońska, Jerzy Berliner, Witold Szereszewski Atrakcja turystyczna Zbudowano: 1928-31 Zabytek: A/56 Historia Do ok. 1915 r. tereny obecnego osiedla porośnięte były lasem, stanowiącym własność miasta. W okresie I wojny światowej w związku z brakami w zaopatrzeniu miasta w opał las ten został wycięty, a pozostałe po nim grunty stanowiły nieużytki, na których w kilka lat po zakończeniu wojen postanowiono postawić nowoczesne osiedle mieszkaniowe. Osiedle zostało wybudowane w latach 1928 - 1931 przez magistrat m. Łodzi na peryferiach miasta. Mieszkania posiadały wysoki jak na ówczesne realia standard - elektryczność, bieżącą wodę i kanalizację, które to udogodnienia stanowiły rzadkość w przedwojennej Łodzi. W zamyśle osiedle miało stanowić obszar zamieszkiwania łódzkich robotników, jednak w rzeczywistości w obliczu kryzysu gospodarczego z lat 30. czynsze w nowoczesnych blokach okazały się zbyt wysokie dla tej grupy społecznej i na terenie osiedla zamieszkiwała głównie inteligencja - lekarze, urzędnicy - jak np. uczestnik walk o niepodległość i działacz PPS, samorządowiec Antoni Purtal, policjanci i artyści (wśród tych ostatnich m.in. Feliks Paszkowski, Karol Hiller, Katarzyna Kobro i Władysław Strzemiński). W zasadzie prace przy budowie osiedla trwały aż do początku wojny; prawdopodobnie planowano postawić jeszcze pewną liczbę bloków, o czym świadczy pozostawienie pustych placów w zachodniej części osiedla. Obecnie w miejscach tych stoją garaże. W 1939 r. na osiedlu mieszkało ok. 5 tys. osób (tj. ponad dwa razy więcej, niż obecnie). Jakkolwiek w okresie tym Łódź była miastem wielonarodowościowym, niemal całość mieszkańców osiedla stanowili Polacy. W okresie okupacji zamieszkująca osiedle polska ludność została przymusowo wysiedlona, a nowoczesna i korzystnie położona dzielnica stała się miejscem zamieszkania dla sprowadzanych do Łodzi Niemców. Wysiedlenia odbywały się w typowy dla tego rodzaju akcji sposób - rodziny miały ok. 15-20 minut na spakowanie się i opuszczenie domu. Po wojnie większość mieszkańców powróciła do swoich domów, które, podobnie jak cała Łódź, przetrwały wojnę bez większych zniszczeń. Mimo iż od momentu zbudowania na osiedlu nie przeprowadzano większych prac remontowych, staranność wykonania i rozwiązania konstrukcyjno-materiałowe powodują, iż w przeciwieństwie do wielu innych części miasta osiedle nadal jest w dobrym stanie technicznym i wizualnym. Józef Montwiłł-Mirecki - patron osiedla Patron osiedla Osiedle zostało nazwa na cześć polskiego działacza niepodległościowego i socjalistycznego Józefa Mireckiego ps. Montwiłł (1879 - 1908), jednego z najbardziej znanych uczestników Rewolucji 1905 roku, skazanego na śmierć i straconego przez władze carskie. Charakterystyka Osiedle zostało wybudowane planowo, zgodnie z powstałymi na początku XX wieku koncepcjami miasta-ogrodu - położone na peryferiach, z dala od zanieczyszczonego centrum, w pobliżu zieleni (Park na Zdrowiu) postawiono nowoczesne wielorodzinne bloki, wśród których znajdują się liczne zieleńce i place zabaw dla dzieci. Zabudowa Na osiedle składa się 21 trzypiętrowych bloków z cegły, w których znajduje się 1026 mieszkań, zamieszkanych przez ok. 2180 osób. Mieszkania na osiedlu są wysokie jak na budownictwo tego typu i mają po ok. 2,9 m. Lokale te są niezbyt duże - mają powierzchnię ok. 40-60 m². Bloki stoją w dość gęstej zabudowie, oddzielone od siebie trawnikami, placami zabaw i grupami drzew (zwykle niewysokich). Znajdujące się wzdłuż budynków uliczki są brukowane tzw. kocimi łbami; są one tak wąskie, iż dwa samochody nie są w stanie minąć się bez wjeżdżania na chodnik. Główne ulice osiedla (w liczbie 4) są szerokie, wyasfaltowane, z szerokimi chodnikami. W zachodniej części osiedla znajdują się murowane garaże, zbudowane po II wojnie światowej. W południowej części osiedla znajdują się sąsiadujące ze sobą dwa rozsypujące się budynki nieznanego pochodzenia i przeznaczenia. Przypominają domy jednorodzinne, są jednak znacznie większe. Są parterowe z dobudowanymi na częścią obiektów piętrami; posiadają dwuspadowe dachy. Jeden z nich wykonany jest z cegieł i drewna, a drugi z tylko z cegieł; oba są w bardzo złym stan technicznym i grożą zawaleniem - z daleka widać dziury w dachach i wiele innych poważnych uszkodzeń. Z tego też powodu budynki ogrodzone są płotem z umieszczonym napisem informującym o zakazie wstępu. Od południowej strony osiedla boczne ściany bloków oraz ściany innych niskich budynków (np. śmietników i garaży) tworzą dość długie ciągi, które zostały pouzupełniane fragmentami muru, przez co osiedle od tej strony odgrodzone jest od ulicy jakby jednym długim murem, w którym istnieją tylko wyloty uliczek osiedlowych. Mur ten od strony zewnętrznej w wielu miejscach porośnięty jest roślinami pnącymi. Infrastruktura Na osiedlu znajdują się m.in. biblioteka, przychodnia lekarska, placówki edukacyjne: XVIII Liceum Ogólnokształcące, Szkoła Podstawowa nr 40, Młodzieżowy Ośrodek Socjoterapii nr 3 i Przedszkole Miejskie nr 12. Na północnym skraju osiedla od 2005 roku znajduje się siedziba Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej. Na osiedlu działa osiedlowa Izba Pamięci. Ponadto znajduje się tu także pewna liczba niewielkich sklepów, kiosków i punktów usługowych. Na terenie osiedla jest dużo zieleni i kilka obecnie zdewastowanych placów zabaw; tych ostatnich niegdyś było znacznie więcej, jednak większość z braku potrzeb (zmniejszająca się liczba dzieci) została zlikwidowana. Dla mieszkańców jednak największe znaczenie w zakresie aktywności fizycznej i wypoczynku ma sąsiadujący z osiedlem park. Tam też zlokalizowane są najbliższe obiekty sportowo-rekreacyjne. Nazwy ulic W nawiązaniu do nazwy osiedla także patronami głównych wewnętrznych ulic osiedla są polscy działacze niepodległościowi: Feliks Perl, Gustaw Daniłowski, Henryk Baron i Ksawery Prauss. Pomniejsze, przyblokowe uliczni pozostają nienazwane. Okolica [edytuj] Od południa do osiedla przylega największy łódzki park - Park im. marsz. J. Piłsudskiego, a od wschodu - tereny ogródków działkowych, za którymi biegną tory PKP. Na północny zachód od osiedla, poza ulicą Jarzynową znajdują się jedno- i wielorodzinne kamienice. Źródło: al. Unii Lubelskiej więcej zdjęć (802) ul. Srebrzyńska więcej zdjęć (909) Ulica Srebrzyńska ma długość ok. 2,2 km i biegnie z północnej części śródmieścia w kierunku zachodnim jako przedłużenie ul. Ogrodowej. Ulica składa się dwóch niepołączonych ze sobą części rozdzielonych torami linii kolejowej Łódź Kaliska – Zgierz. Jest ulicą zbiorczą o znacznym udziale ruchu tranzytowego: część wschodnia od ul. Ogrodowej do al. Włókniarzy ułatwia połączenie Bałut i rejonu Manufaktury z Retkinią i wylotową drogą w kierunku Konstantynowa, część zachodnia pomiędzy al. Unii Lubelskiej i ul. Solec jest elementem jednego z wariantów połączenia północnego śródmieścia z Teofilowem. Ulica Srebrzyńska na całej swojej długości z grubsza pokrywa się z historycznym przebiegiem dawnych dróg istniejących już w późnym średniowieczu. Droga nazywana niegdyś Drogą Srebrzyńską odchodziła od Drogi Piotrkowskiej po południowej stronie mostu przy młynie Grobelnym na rzece Łódce i biegła mniej więcej tak jak obecna ul. Ogrodowa i Srebrzyńska. W miejscu gdzie przecina ulicę linia kolejowa od Drogi Srebrzyńskiej prowadzącej dalej w kierunku południowo-zachodnim do wsi Brus i Srebrna odchodziła w kierunku północno-zachodnim droga do młyna Mania na rzece Łódce usytuowanego w rejonie obecnej ul. Jęczmiennej. W XVI w. tereny pomiędzy Drogą Srebrzyńską a Łódką na zachód od obecnego skrzyżowania Ogrodowa /Gdańska aż do al. Włókniarzy dotąd zalesione stopniowo wykarczowano. Powstała w ten sposób niwa nazwana Nowe Przymiarki podzielona została na działki w układzie poprzecznym do Drogi. W XVIII w. z kolei wykarczowano las po południowej stronie Drogi wydzielając zagony równoległe do niej. Po wytyczeniu w pierwszej połowie XIX w. szosy łączącej Nowe Miasto z Konstantynowem znaczenie dawnej drogi na odcinku na zachód od rozwidlenia z drogą do Mani spadło i z czasem uległ on zanikowi. W 1855 r. przy ul. Ogrodowej został założony cmentarz. Doprowadziło to do przecięcia innej starej drogi biegnącej na północ od Drogi Srebrzyńskiej (reliktem jej jest ul. Długosza), przez co znaczenie tej drugiej jako połączenia z osadą Mania wzrosło. W końcu lat 70. XIX w. fabrykant Ludwik Meyer na miejscu dawnego młyna Mania zbudował swój zakład włókienniczy (Srebrzyńska 42). Mniej więcej w tym samym czasie pozostałość dawnej Drogi Srebrzyńskiej i starą drogę do Mani zmodernizowano. Za mostem na Łódce nowa szosa przechodziła przez kompleks zabudowań fabrycznych (wlot od wschodu a wylot od północy), a następnie biegła w kierunku północno-zachodnim wzdłuż obecnej ulicy Wieczność do dawnej drogi ze Starego Miasta do Lutomierska (pozostałością tej drogi jest ul. Siewna na zachód od skrzyżowania z ul. Wieczność oraz ulica Złotno). Szosa ta była kanwą dla przyszłej ulicy Srebrzyńskiej. W końcu lat 90. XIX w. w związku z rozwojem przestrzennym miasta sporządzono plan (w zasadzie zrealizowany tylko częściowo) wytyczenia nowych ulic na terenie Kozin. Wtedy też pojawiła się nazwa Srebrzyńska początkowo tylko w odniesieniu do odcinka szosy kończącego się na wschodniej granicy lasu miejskiego (przy późniejszej ul. Letniej). W 1902 r. szosę przecięła linia Kolei Warszawsko-Kaliskiej. Po południowej stronie przejazdu kolejowego urządzono parowozownię i stanowiska obrządzania parowozów z zasiekami na węgiel. W miejscu tym odchodziła też w kierunku zakładów Poznańskiego bocznica, wzdłuż której po południowej stronie Srebrzyńskiej na posesjach do nr 14 z biegiem czasu powstały różne składy i magazyny. Po północnej stronie na Kozinach wzdłuż uliczek wytyczonych śladem dawnych polnych zagonów pojawiła się niska zabudowa mieszkalna typu czynszowego. Po I wojnie światowej na skutek rozbudowy fabryki na Mani i regulacji ul. Biegunowej końcowy odcinek ul. Srebrzyńskiej poprowadzono do ul. Solec wprost na północ (obecnie jego pozostałością jest krótki łącznik pomiędzy Srebrzyńską a Solec). W tym samym czasie na terenie osady Mania wytyczono nowe ulice (obecna ul. Jarzynowa, Jęczmienna, Mania, Orzechowa, Solec). W 1925 r. została przedłużona od Starego Cmentarza do ul. Letniej trasa tramwajowa, początkowo jednotorowa a od 1931 r. dwutorowa, zakończona krańcówka mijankową. W latach 1928-31 na terenie dawnego lasu po północnej stronie drogi wybudowano osiedle mieszkaniowe im. Montwiła-Mireckiego. Z kolei po południowej stronie na terenie Polesia Konstantynowskiego w drugiej połowie lat 20. rozpoczęto urządzanie Parku im. Piłsudskiego. W 1949 r. poprowadzono jednotorową linię tramwajową aleją Unii Lubelskiej i Srebrzyńską w kierunku Nowego Złotna. W związku z tym na ul. Srebrzyńskiej wybudowano obejście terenu fabryki i stworzono bezpośrednie połączenie ze skrzyżowaniem ul. Solec-Biegunowa z ul. Wieczność. W ten sposób ustalono obecny przebieg ulicy. W 1951 r. wybudowano pętlę tramwajową na krańcówce przy ul. Letniej, a w 1966 r. tory na wschodnim odcinku ulicy przeniesiono poza jezdnię. W tym samym roku wybudowano pętlę tramwajową przy ul. Biegunowej. Od 1960 r. na terenie Kozin rozpoczęto wznoszenie bloków mieszkalnych Osiedla XV-lecia PRL. Do połowy lat 70. zabudowę uzupełniano o kolejne budynki, również wieżowce. Po 1968 r. rozpoczęto budowę nowych hal Zakładów Przemysłu Pasmanteryjnego „Lenora” i wtedy też zlikwidowano pozostałość po dawnej szosie przebiegającej przez tereny fabryczne. W tym samym roku na zachodnim odcinku ulicy pojawiły się miejskie autobusy linii „74” kursującej z pl. Barlickiego na Teofilów. W 1974 r. po wybudowaniu al. Włókniarzy skasowano przejazd kolejowy na ul. Srebrzyńskiej, pozostała tylko kładka dla pieszych. Na początku lat 80. w związku z likwidacją trakcji parowej na terenie łódzkiego węzła kolejowego przestała funkcjonować parowozownia stacji Łódź Kaliska wraz z całym kompleksem towarzyszącym położonym w pobliżu przejazdu. W pierwszej połowie lat 80. linię tramwajową w kierunku Nowego Złotna do pętli przy Biegunowej przebudowano na dwutorową. W ostatnich trzydziestu latach zabudowa w sąsiedztwie Srebrzyńskiej i sama ulica niewiele się zmieniły. W 1992 r. skasowano ruch tramwajowy na zachodnim odcinku ulicy, a kilka lat później rozebrano torowisko. Na obszernym terenie dawnej wytwórni Przedsiębiorstwa Produkcji Elementów Budowlanych (Kasprzaka 8) po południowej stronie ulicy pomiędzy Kasprzaka i al. Włókniarzy powstała hala MAKRO Cash & Carry. W 2009 r. teren zakładów „Lenora” sprzedano deweloperowi i budynki rozebrano, poza piętrową halą, w której do 2012 r. czynna była jeszcze produkcja. Dotąd nie wybudowano tam żadnego z planowanych obiektów. W sumie w tym okresie przy Srebrzyńskiej powstało tylko osiem nowych budynków (w tym 3 handlowe, 2 mieszkalne wielorodzinne, 1 biurowy, 2 magazynowe), prawie wszystkie w XXI w., głównie po południowej stronie wschodniego odcinka ulicy. W 2012 r. zmodernizowano zachodni odcinek od al. Unii Lubelskiej do końca i wybudowano drogę dla rowerów. Wzdłuż parku na miejscu dawnego torowiska powstał parking. Wschodni odcinek nadal czeka na modernizację. 2015 |