Koloruj
 | Polska › woj. śląskie › powiat częstochowski › Złoty Potok › Pałac Raczyńskich |
Lata 1960-1980 , Pałac Raczyńskich, Złoty Potok.
jasiekjanow
 Pałac Raczyńskich w Złotym Potoku (śląskie) w lustrzanym odbiciu. 2018-11-19 17:32:32 (7 lat temu)
Krzyś_
+1 głosów:1 do jasiekjanow: Przypisane, odwrócone. 2018-12-25 17:02:17 (7 lat temu)
|
|
Na stronie od 2015 wrzesień
10 lat 7 miesięcy 27 dni |
Pałac Raczyńskich wzniesiony w drugiej połowie XIX w. w stylu klasycystycznym z elementami neorenesansowym, w miejscu gdzie od XVI w. istniał dwór, prawdopodobnie obronny, zwany Zameczkiem. Na początku XIX w. stary dwór popadł w ruinę i nie nadawał się już do zamieszkania. W połowie XIX w. majątek odkupił i podniósł z upadku generał Wincenty Krasiński, na polecenie którego w 1856 zbudowano pałac w stylu klasycystycznym z wykorzystaniem wcześniejszej budowli. Jest dwukondygnacyjnyjnym budynkiem założonym na planie prostokąta, zwróconym jest na zachód, ozdobionym wydatnym, pięcioosiowym, trójkondygnacyjnym ryzalitem zwieńczonym trójkątnym przyczółkiem z akroteriami i kartuszem herbowym. Na osi głównej znajdują się portyki filarowe, których zadaszenia tworzą tarasy. Podziały elewacji akcentują prostokątne okna profilowane opaskami (na drugim piętrze sklepione półkoliście), drzwi wejściowe oraz balkonowe. Korpus główny nakryty jest blaszanym dachem czterospadowym. Wejście flankują dwa marmurowe posągi lwów podtrzymujących tarcze z herbem Nałęcz Raczyńskich i św. Jerzym. Przed pałacem znajduje się fontanna.
Park przypałacowy ukształtowany w romantycznej manierze, zajmuje ok. 40 ha urozmaiconej powierzchni i jest otoczony murem. Z południa na północ przecina go potok Wiercica, który zagospodarowano, tworząc kilka stawów. Dzisiejszy wygląd parku to dzieło Franciszka Szaniora, którego zatrudnił Karol hr. Raczyński. /Szanior ukończył paryską Szkołę Hodowli Drzew i zasłynął jako twórca najbardziej znanych parków miejskich, w tym warszawskich i podjasnogórskich, oraz towarzyszących rezydencjom polskiej arystokracji/. W czasach świetności w parku istniała sztuczna kaskada na Wiercicy, z romantycznym mostkiem, a do pałacu biegła od strony zachodniej główna aleja, przy której (za budynkiem bramnym) usytuowano oranżerię oraz małą elektrownię. Pozostałe alejki wiodły na południe, w kierunku kościoła w Złotym Potoku oraz na wschód, do leśniczówki Bukówka. Szanior uzupełnił krajowy drzewostan wieloma egzotycznymi gatunkami drzew, takich jak: tulipanowce, lipy amerykańskie, choiny kanadyjskie, modrzewie japońskie czy wiązy syberyjskie, czy krzewów - jaśminowiec wonny, kalina koralowa i suchodrzew tatarski. Jednak najpiękniejsze okazy to reprezentanci gatunków rodzimych. Dąb szypułkowy „Dziad” mający 650 cm obwodu; lipa drobnolistna i topola biała. Do rejestru zabytków trafiła aleja klonowa, tworząca drogę ze Złotego Potoku do Częstochowy, a zasadzona jeszcze za czasów Krasińskich.
Zespół pałacowo-parkowy zajmujący obszar ok. 25 ha, położony jest po wschodniej stronie drogi prowadzącej z Żarek do Janowa, rozciągając się na północ od wsi i sięgając aż po dawne miasto Janów. W założenie wchodzą:
- pałac Raczyńskich,
- dwór Krasińskich,
- park,
- zespół szkół,
- zabudowania gospodarcze,
- staw i fontanna.
Budynki pałacu i dworu są usytuowane w centralnej części parku. Główna brama wjazdowa zlokalizowana jest od strony zachodniej, a alejka łącząca ją z dworem i pałacem prowadzi pomiędzy zabudowaniami gospodarczymi.
Staw przypałacowy "Irydion", jeden z kilku, które powstały w wyniku wykorzystania rzeki Wiercicy, a największy z nich, rozciągający się przed frontem pałacu, Zygmunt Krasiński nazwał „Irydionem”.