 | Polska › woj. opolskie › powiat brzeski › Osiek Grodkowski › Pałac |
Lata 1898-1900 , Osiek Grodkowski - gospoda, pałac, kościół i dworzec kolejowy.
|
Na stronie od 2015 sierpień
10 lat 8 miesięcy 24 dni |
 |
pałace
|
Pałac zbudowano na planie prostokąta, z prostokątnym dziedzińcem wewnętrznym obudowanym neogotyckim krużgankiem i z niewielkim ryzalitem w środkowej części elewacji północnej. Wejścia do pałacu znajdujące się od pn. i pd. poprzedzono ciągiem schodów. Budynek jest murowany z cegły i otynkowany; dwukondygnacyjny, z piwnicami pod każdym ze skrzydeł. Układ wnętrz jednotraktowy z pomieszczeniami w układzie amfiladowym (nieznacznie przekształcony w 2. poł. XX w.). Nakryty został dachem dwuspadowym z dwukolorowego łupku tworzącego geometryczny wzór, o kalenicy dekorowanej metalowymi pinaklami, ceramicznymi sterczynami i lukarnami. Zewnętrzne elewacje artykułowano prostokątnymi otworami okiennymi w tynkowych opaskach oraz prostym gzymsem międzykondygnacyjnym. Narożniki ujęto pilastrami; w dolnej kondygnacji boniowanymi, w górnej gładkimi. Elewacja frontowa jest siedmioosiowa w rytmie 2:3:2. Na osi, w środkowym ryzalicie, znajduje się, poprzedzone lustrzanymi schodami, flankowane półkolistymi niszami wejście do pałacu obramowane płaskim pilastrowym portalem zwieńczonym naczółkiem. Powyżej wejścia zbudowano taras. Elewacja parkowa (pn.) jest jedenastoosiowa, z prostokątnymi blendami w osiach skrajnych.
Kamieniarska dekoracja elewacji wewnętrznych (krużganków) prezentuje pełen wachlarz form neogotyckich, od laskowania zróżnicowanych otworów okiennych poprzez maszkarony i wsporniki w formie masek, aż do pinakli, żabek i fryzu arkadkowego. Na poziomie obu kondygnacji krużganek nakryto sklepieniami krzyżowo-żebrowymi ze zwornikami. Wnętrza pałacu nieznacznie przekształcono. Z dawnego wystroju zachowała się (częściowo) stolarka drzwiowa, stiukowa dekoracja stropów oraz piece kaflowe, a ponadto tarcze z inicjałami Alexisa Langera i datą końca przebudowy (1883). Dostęp do obiektu ograniczony. Obiekt znajduje się na terenie prywatnym.
Oprac. Aleksandra Ziółkowska, OT NID w Opolu, 13.11.2015 r.
Źródło: (CC BY-NC-ND 3.0)
Murowany kościół wzniesiono w 2. poł. XIII w. Pierwsza wzmianka o nim pochodzi z 1638 r. Gotycki kościół na planie prostokąta, z węższym, prosto] zamkniętym prezbiterium, bezwieżowy, był kilkakrotnie przebudowywany w XVI, XVIII i 2. poł. XX w., przez co utracił wiele cech stylowych. Po przejęciu świątyni przez protestantów (1534) wprowadzono nowe;'barokowe wyposażenie wnętrz, powiększono okna nawy. Zamurowano również ostrołukowe okno we wschodniej ścianie prezbiterium. W.XVII w. wykonano polichromię stropu prezbiterium, wprowadzono drewniane stalle, a w XVIII w. drewniany chór muzyczny. Podczas remontu w 1910 r. przemalowano strop prezbiterium. Data na chorągiewce (1729) może dotyczyć remontu kościoła, nie jest jednak znany jego zakres. '
W 2. poł. XX w. (1. 70. XX w.?) Z kosc1oła usumęto barokowe stalle, rzeźbioną Pietę (XVII w.), grupę Pasji (ok. 1730-1740), klasycystyczną marmurową chrzcielnicę, rokokowy krucyfiks, ottarzowy (2. poł. XVIII w.) i kręcone drewniane schody z chóru na strych. Deskowe podłogi wymieniono na nieodpowiednie dla charakteru zabytkowej świątyni lastryko i płytki pcy, wprowadzono nowe ławki. Dawne ogrodzenie kościoła z murowanych słupów i drewnianych sztachet wymieniono na metalową kratę.
Z czasu budowy kościoła pochodzi kam1enny półokrągły profilowany portal w południowej ścianie nawy, zamurowany w 2. poł. XX w. Na ścianach prezbiterium i nawy pod współczesnym tynkiem z I. 70. XX w. mogą znajdować się średniowieczne polichromie. W1990 r. przemalowano dekorację bariery chórowej i kosza ambony. Na środku północnej ściany prezbiterium przebito nowe prostokątne wejście do zakrystii, dawne ostrołukowe wejście zamurowano, a gotyckie deskowe drzwi z ozdobnymi okuciami usunięto.
Prezbiterium oddziela ściana tęczowa o ostrołukowym wykroju. Pod północną ścianą kosz ambony (pierwotnie umieszczony w tęczy), obok wtórnie przebite wejście do zakrystii. W podłodze obok ambony kamienna płyta nagrobna oraz, na środku, prostokątne zejście do krypty. Poziom wschodniej części prezbiterium jest podniesiony. Wschodnią Ścianę, pierwotnie z wysokim ostrołukowym oknem, zasłania barokowe retabulum ołtarzowe; ołtarz na podwyższeniu z 3 stopni kamiennych.
Prezbiterium i nawa doświetlone oknami witrażowymi. W zachodniej części nawy drewniany chór z emporami wzdłuż bocznych Ścian, wsparty na 4 kolumnach, z ramowo-płycinową barierą. Wejście na chór drewnianymi schodami w południowo-zachodnim narożniku. Pod chórem, w północnej części, drewniany konfesjonał, na chórze prospekt organowy. W zakrystii, w południowej ścianie wnęka po zamurowanym pierwotnym ostrołukowym otworze drzwiowym.
Kościół wyniku XX-wiecznych przeksztąłseń i nieodpowiednio wykonanych remontów stracił część zabytkowego charakteru. Dawne tynki i polichromia ścian zostały zastąpione wystrojem malarskim o niskim poziomie artystycznym.
Nieliczne zabytkowe elementy wystroju i wyposażenia: strop prezbiterium z przedstawieniami Chrystusa, Matki Bożej Bolesnej i apostołów, chór, ambona, również są przemalowane i przekształcone. Ściany zakrystii wyłożone współczesną boazerią.
- ołtarz główny późnobarokowy, ok. 1700, drewniany, w postaci ramy zdobionej liśćmi akantu i figurami aniołów, zwieńczonej koroną; w ołtarzu współczesny obraz ze sceną Wniebowzięcia Matki Bożej,
- barokowe tabernakulum w ołtarzu głównym, 1737
- ambona barokowa, kon. XVII w. , drewniana, wieloboczny korpus podzielony kolumnami; brak baldachimu,
- chrzcielnica barokowa, drewniana, w formie misy na wolutowej podstawie, zamknięta pokrywą,
- organy — firmy Schlag & Sohne (?), 9-głosowe, z 2 manuałami (drugi niesprawny),
- barokowa płyta nagrobna z XVIII w. z herbami rodowymi von Larisch i von Metich, znajdująca się w posadzce prezbiterium,
- barokowy dzwon, XVIII w. (?)
- gotycka, kropielnica z XV w., pomalowana, umieszczona przed wejściem do kościoła, służy jako kwietnik.