Biblioteka w Kołobrzegu jest jedną z pierwszych bibliotek publicznych utworzonych na Pomorzu, co miało miejsce 5 maja 1895 r. Początkowo mieściła się w podrzędnej gospodzie, później w małym pomieszczeniu w starym domu przy ulicy Katedralnej. Kierował nią nauczyciel Teodor Kempin, działacz społeczny, muzeolog amator.

Na początku lat dwudziestych XX wieku księgozbiór biblioteki obejmował około 3.600 woluminów, a roczne wypożyczenia oscylowały wokół 28.000 tomów. Czytelnicy w liczbie około 1500 rekrutowali się ze wszystkich warstw społecznych. Mogli oni korzystać z drukowanego katalogu i bieżącego rejestru kartkowego odnotowującego dzieła nowo nabyte.

W 1926 roku, z inicjatywy Hermana Hardera, który przekazał miastu w darze własne zasoby finansowe, zapadła decyzja utworzenia nowej siedziby biblioteki. Autorem projektu był architekt miejski dr inż. Heinrich Göbel.

Budowę gmachu przy ówczesnym Bulwarze Fryderyka (teraz ulica Jana Frankowskiego) Urząd Budowy Miasta rozpoczął jesienią 1926 r., doprowadzając ją do końca z początkiem września

1927 r.

Książnica, zwana też Domem Hardera, była nowocześnie urządzona. Oprócz magazynu na 14 tys. książek, obejmowała m.in. przestronną wypożyczalnię, dwie czytelnie, aulę, salę wykładową, salę konferencyjną, pomieszczenia dla bibliotekarzy oraz introligatornię. Chwile odpoczynku czytelnicy mogli znaleźć w loggiach dobudowanych przy czytelniach i połączonych z nimi krętymi schodami (dla ułatwienia kontroli oraz aby odciążyć główne schody). W dolnej loggii usytuowana była garderoba, na poddaszu mieszkanie dla kierownika, a w piwnicy – dla dozorcy.

Dom Hardera był pierwszą tego typu biblioteką na Pomorzu.

Źródło