Zarys historyczny. Tekst pisany nieco archaicznym językiem, ale sporo ciekawych informacji zawiera.
Przy ulicy Bertolta Brechta 7 znajduje się hotel „Nowa Praga” oddany do użytku w roku 1959; ma 317 łóżek.
Przy ulicy Garbarskiej inaczej Garbarze (obecnie teren Ogrodu Zoologicznego) mieściły się cztery domy zajezdne, w tym na Golędzinowie trzy. Pod nieustalonym numerem istniała w roku 1779 austeria na Golędzinowie; od roku 1782 była w posiadaniu Jana Kristiana Lehmanna. Również na Golędzinowie pod num erem 42 istniał dom zajezdny Mikołaja Aliburdona, czyli austeria z 2 izbami, alkierzam i i stajnią. Istniał w roku 1790. Trzeci dom na Golędzinowie to pod numerem 44 dom zajezdny Leymanna z 2 izbami i stajnią. Istniał w latach 1782— 1790. Pod numerem 224 na Garbarskiej w roku 1790 znajdow ał się dom zajezdny albo austeria Adam a Drozdowskiego z 1 izbą i alkierzem oraz wielką stajnią.
Przy ulicy Jasińskiego 4 istniał w roku 1947 Hotel Garnizonowy.“
Na szlaku Warszawa— Bielsk—Grodno (obecnie ulica Korkowa) znany był zajazd „Wygoda”. Jest on zaznaczony na mapach od roku 1783, między nim bowiem a zajazdem „Wawer” ( ul. Płowiecka) rozegrała się bitwa między carskimi i polskimi wojskami w dniach 19 do 25 lutego 1831 roku.
Przy szlaku do Brześcia nad Bugiem (obecnie ulica Płowiecka 83) znana była również karczma-zajazd „Wawer”, nabyła go w roku 1727 Elżbieta z Lubomirskich Szaniawska. Zajazd stał się zalążkiem osiedla Wawer w wieku XIX. Występuje on na mapie Perthśesa w roku 1783; zginął prawdopodobnie w 1794— 1795, nie ma go bowiem na mapie z 1800 i jest znów zaznaczony w roku 1803. Wiadomo, że zajazd ten uległ pożarowi i po roku 1823 pojawił się w postaci murowanej austerii. Uszkodzony w czasie bitwy w dniach 19—25 lutego 1831 roku, rozegranej między nim a zajazdem „Wygoda” odległym od niego o półtora kilometra. W roku 1834 zajazd został odbudowany, w latach 1834— 1848 rozbudowany wraz z otoczeniem przez dzierżawcę Franciszka Kurkowskiego, a w 1848— 1857 przez dzierżawcę Teodora Pancera, brata Feliksa. Budynek dotrwał do naszych czasów.
Przy ulicy Ratuszowej, w pobliżu bernardynów i bernardynek, tam gdzie obecnie kościół Matki Boskiej Loretańskiej, znajdował się zajazd „Panów ”. Wzniesiony został około roku 1666 przez Radziwiłłów na linii nieświeskiej na dwu posesjach w postaci „okazałych dworów ”.
Przy ulicy Stalowej 73, pierwszy po wyzwoleniu na terenie Warszawy, został otwarty w październiku 1944 roku, w zwykłym budynku mieszkalnym hotel „Nowa Praga”. Istniał do roku 1956. Jego kierownikiem był Kazimierz Godlewski; miał 60 pokoi.
Przy ulicy Targowej istniało sześć austerii i zajazdów. Przy tej ulicy obok ratusza Skaryszewskiego około roku 1792 istniał „Dom Wjezdny ” ks. Stanisława Poniatowskiego (bratanka króla). Pod numerem 1 róg Sprzecznej był znany Zajazd Praski od 1872 roku, a od roku 1910 jako hotel, przynajmniej do 1920 roku. W roku 1920 był własnością Jana Cieplińskiego. Pod numerem 4 istniała w roku 1775 austeria kapituły płockiej, Pod 25 istniał prywatny w latach 194S— 1956 Zajazd Wschodni. Pod 173— 174 znajdował się w roku 1869 zajazd Gawryły Dudnikowa. Pod numerem 181 w roku 1869 znajdował się zajazd Lajzera Finkelsztajna.
Przy ulicy Wołowej było dziesięć zajazdów: Pod numerem 6— 1776 znajdował się zajazd Szlamy Baumana; pod 172 — zajazd Beniamina Eksztajna; pod 183— 64 był znany zajazd „Folbrek”, pod numerem 238 i 252 właścicielem zajazdów był Józef Strzelecki; pod 248 był znany zajazd Efraim a Fajansa; pod tym samym numerem 248 i Brukowej 409 zajazdy należały do Klary Skoryny; pod numerem 252 zajazd był własnością Hersza Apte. Wymienione tutaj zajazdy znane były w roku 1869.
Na Golędzinowie przy ulicy Zakroczymskiej 2 istniał w latach 1779— 1790 dom zajezdny, czyli austeria Dąmbskiego wojewody brzesko- -kujawskiego.
Przy ulicy Zarwańskiej istniały cztery domy zajezdne. Pod numerem 57 istniał w roku 1790 dom zajezdny, czyli karczma Pniewskiego o 1 izbie i komorze ze stajnią. A pod 84 — znajdował się również dom zajezdny, czyli karczma Boguckiego. Pod numerem 85 istniał dom zajezdny, czyli austeria księcia Lubomirskiego z 6 izbami, 2 stajniami oraz dworek z 5 izbami i 2 alkierzami. Pod numerem 86 był znany dom zajezdny księżny Lubomirskiej z 6 izbami, z alkierzam i i sklepikam i oraz 2 stajniami. Istniał w roku 1790 podobnie jak wyżej wymienione na tej ulicy.
Przy ulicy Ząbkowskiej istniał w roku 1790 zajazd Stanisława Poniatowskiego, którego arendę trzymał rewizor Chojecki w roku 1790.
Fragment publikacji URZĄDZENIA KOMUNALNE WARSZAWY autorstwa Mariana Gajewskiego wyd. w 1979r
do Dariusz Łukasik: Sądziła,że tak jak napisałam jest czytelnie, mam nadzieję,że taraz nie ma wątpliwosci. Zresztą we wstępie napisałam o archicznym języku. Sama się raczej takim nie posługuje :)
