Koloruj
 | Polska › woj. opolskie › Opole › Dzielnica XII › ul. Wrocławska › Muzeum Wsi Opolskiej › Chałupa z Wichrowa |
Lata 1981-1982 , Chałupa z Wichrowa. Źródło: Muzeum Wsi Opolskiej Opole-Bierkowice - Przewodnik 1982.
|
Na stronie od 2015 sierpień
10 lat 7 miesięcy 26 dni |
Chałupa z Wichrowa należała do rodziny wyrobniczej, bezrolnej. Została wybudowana w latach 1825-1830 prawdopodobnie przez właściciela, na co wskazuje sposób budowy wykazujący słabe umiejętności ciesielskie, jak i użyte różne rodzaje gorszej jakości drewna (świerk, sosna, dąb). Należy przypuszczać, że właściciel gromadził materiał przez długie lata, uzyskując go zapewne jako zapłatę za wyrobniczą pracę. Chałupa została wybudowana poza wsią na nieużytkowanej skarpie. Wszyscy kolejni właściciele i mieszkańcy chałupy byli zapewne zawsze wyrobnikami. Głównym ich zajęciem było pełnienie funkcji posłańca wiejskiego i stróża nocnego, stąd zapewne zachowana w pamięci ludzi nazwa chałupy wachterka (niem. Der Wachter - stróż, strażnik).
Budynek jest jednotraktowy, szerokofrontowy z wejściem do sieni i komory umieszczonym w ścianie szerszej. Dach kryty słomą na gładko. Wnętrze jest podzielone na sień usytuowaną wzdłuż ściany szczytowej, izbę znajdującą się z prawej strony sieni oraz komorę wzdłuż drugiej ściany szczytowej. W sieni wybudowano komin murowany z kamienia na zaprawie glinianej z otworem dymowym, służącym jednocześnie jako wędzarnia. W izbie znajduje się piec piekarski z kominkiem i babą, ulepiony z kamieni na glinie, w którym wypiekano chleb jeszcze do 1950 roku.
Wyposażeni z końca XIX wieku stanowią oryginalne meble, użytkowane przez właścicieli chałupy do lat 50. XX w. Na wyposażenie izby składają się m.in. ława narożna - grunta. kredens - polica, półka wisząca - listwica i łóżko na wysokich nogach, nad którym wisi szereg oleodruków o treści religijnej. W sieni znajdują się m.in. Kij wachtyrski, związany z wykonywaną przez właściciela chałupy funkcją wiejskiego stróża.
Powołanie Muzeum do życia miało miejsce dokładnie 14 listopada 1961 r. Muzeum utworzono jako instytucję naukowo-badawczą i oświatową, do zadań której należy w szczególności gromadzenie, konserwacja, naukowe opracowanie i udostępnianie zabytków kultury ludowej Śląska Opolskiego, ze szczególnym uwzględnieniem drewnianego budownictwa ludowego. Z założenia miało to być muzeum na wolnym powietrzu typu skansenowskiego. W kwietniu 1966r Muzeum uzyskało statut i pełną samodzielność jako jednostka autonomiczna o zasięgu regionalnym. Podporządkowana i finansowana początkowo przez Wojewódzką Radę Narodową, potem Urząd Wojewódzki, a obecnie Urząd Marszałkowski w Opolu.
Podwaliny pod Muzeum Wsi Opolskiej w Opolu położył już w 1955 r.- Stanisław Bronicz, kierownik Działu Etnografii Muzeum Śląska Opolskiego w Opolu, późniejszy pierwszy dyrektor opolskiego skansenu. Zapoczątkował on w latach 1956-58 wspólnie z Katedrą Etnografii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie penetracje i badania naukowe na Śląsku Opolskim, które doprowadziły do zebrania stosunkowo obfitego materiału dokumentacyjnego i opracowania listy ponad 20 obiektów zabytkowych, wytypowanych w pierwszej kolejności do przeniesienia na teren przyszłego muzeum.
W 1964 roku opracowane zostały „Założenia programowe MWO”, które zakładały docelowo przeniesienie na teren przyszłego muzeum ok. 70 obiektów małej i dużej architektury wiejskiej. W oparciu o te założenia powstał projekt zagospodarowania przestrzennego Muzeum Wsi Opolskiej. Przyznany dla Muzeum teren obejmował obszar 10 ha płaskiego, mało zadrzewionego dawnego poligonu wojskowego we wsi Bierkowice, ok. 6 km od centrum Opola. Teren ten kształtem zbliżony do kwadratu w dużym stopniu wpłynął na opracowany w 1967 r. projekt zagospodarowania przestrzennego muzeum oraz na jego obecny stan i ekspozycję.
Do realizacji zatwierdzono koncepcję takiego sytuowania przenoszonych obiektów, aby grupowały się one z jednej strony w zagrody reprezentatywne dla poszczególnych warstw społeczno-ekonomicznych, z drugiej strony – w większe zespoły przedstawiające subregiony Śląska Opolskiego. Przy wejściu usytuowano w większości obiekty z terenów lewobrzeżnych (południowych), w środku – obiekty z powiatu opolskiego, a od strony północnej – obiekty z terenów prawobrzeżnych (północnych) Śląska Opolskiego. Pierwszym obiektem postawionym na terenie Muzeum w 1967 r. był mały spichlerz pochodzący ze wsi Sternalice z powiatu oleskiego. Otwarcie muzeum dla zwiedzających nastąpiło 23 września 1970 r.