Józef Bem urodził się 14 marca 1794 roku w Busku pod Tarnowem, gdzie jego ojciec Andrzej przeniósł się ze Lwowa, aby objąć posadę adwokata. Na początku 1801 roku rodzina Bemów zamieszkała w Krakowie, w którego okolicy wykupiła dwie pobliskie wsie: Gaj oraz Brzyczynę Górną. W mieście młody Józef ukończył krakowskie Gimnazjum św. Anny, które Austriacy przemianowali na Cesarsko-Królewskie Gimnazjum Akademickie.
Józef Zachariasz Bem herbu Bem (ur. 14 marca 1794 w Tarnowie, zm. 10 grudnia 1850 w Aleppo) – polski generał, strateg, pisarz, inżynier wojskowy, artylerzysta, twórca pierwszych oddziałów wojsk rakietowychw Wojsku Polskim, dowódca artylerii czynnej Wojska Polskiego w czasie powstania listopadowego, działacz polityczny Wielkiej Emigracji, założyciel dwóch emigracyjnych organizacji Towarzystwa Historyczno-Literackiego oraz Towarzystwa Politechnicznego Polskiego w Paryżu pierwszego w historii polskiego towarzystwa inżynierskiego, uczestnik Wiosny Ludów, faktyczny choć nieformalny dowódca trzeciej rewolucji wiedeńskiej Wiener Oktoberrevolution) 1848 r., naczelny wódz powstania węgierskiego 1848–1849, feldmarszałek armii Imperium Osmańskiego.
Mauzoleum generała Józefa Bema – grobowiec zlokalizowany w Parku Strzeleckim w Tarnowie.
Józef Bem po śmierci w 1850 spoczął w Aleppo w Turcji (obecnie w Syrii) na muzułmańskim cmentarzu wojskowym Dżebel el Isam. W 1926 zawiązano „Komitet dla sprowadzenia zwłok gen. J. Bema” Komitet uzyskał poparcie m.in. prezydenta Polski Ignacego Mościckiego oraz marszałka Józefa Piłsudskiego.
Mauzoleum wzniesiono w 1927 roku pośrodku parkowego stawu według projektu Adolfa Szyszko-Bohusza - pochówek na cmentarzu katolickim nie był możliwy z uwagi na przejście Bema na islam. Prostokątny sarkofag wznosi się na sześciu korynckich kolumnach otoczonych kulami, nawiązującymi do macierzystego rodzaju broni generała, artylerii. Łączące je łańcuchy wykonano z przetopionych armat.
Na ścianach sarkofagu widnieją napisy: w języku polskim - Józef Bem, w języku węgierskim - Bem Apó, a Magyarszabadságharclegnagyobbhadvezére 1848–1849 (Ojczulek Bem, największy wódz walki wolnościowej Węgier 1848–1849), pismem arabskim - FerikMurad Pasza oraz daty - 1794 (narodzin), 1850 (śmierci), 1929 (powrotu zwłok do kraju).
Ekshumacji z pierwotnego miejsca pochówku dokonano 20 czerwca 1929. Trumna, zanim dotarła do Tarnowa, została wystawiona na widok publiczny w Muzeum Narodowym w Budapeszcie, a następne na Wawelu w Krakowie. Uroczystości pogrzebowe generała Józefa Bema w Tarnowie odbyły się 30 czerwca 1929. Trumnę w sarkofagu umieszczono jednak najprawdopodobniej dopiero następnego dnia, aby przed pochówkiem przeprowadzić w tajemnicy dodatkowe oględziny zwłok.
Opis z http://miejscapamiecinarodowej.pl/index.php/tarnow/763-tarnow-mauzoleum-gen-jozefa-bem
Mauzoleum generała Bema staje się antyreklamą Tarnowa
Mauzoleum generała Józefa Bema w parku Strzeleckim w Tarnowie rozsypuje się na oczach osób, które przychodzą tutaj odpocząć. Miasto nie ma jednak pieniędzy, aby chociaż doraźnie zabezpieczyć niszczejący sarkofag bohatera Polski i Węgier. O tym, że usytuowane pośrodku stawu w parku Strzeleckim mauzoleum prezentuje się coraz gorzej, zaalarmowali nas Czytelnicy. To urokliwe miejsce, które zamiast być ozdobą miasta, z roku na rok wygląda coraz gorzej. Z mauzoleum odpada coraz więcej tynku, a sam staw jest tak brudny i zamulony, że nie sposób dostrzec w nim już jakichkolwiek ryb, a tym bardziej żab, których kiedyś było tutaj bez liku - skarży się Marek, tarnowski emeryt. Niedawno zaprowadził nad staw swoich znajomych z zagranicy, którzy kojarzyli to miejsce z pocztówek promujących Tarnów i bardzo chcieli je zobaczyć. - Nie był to dobry pomysł. Wrócili ze spaceru mocno rozczarowani - przyznaje. Woda tak mętna, że ryb w niej nie widaćPark Strzelecki, a zwłaszcza okolice stawu z mauzoleum Bema, to ulubione miejsce wypoczynku tarnowian. Wczoraj w południe trudno było znaleźć tutaj wolną ławkę, aby przysiąść na niej przez chwilę. Większość odpoczywających, z którymi rozmawialiśmy, potwierdziła słowa naszego Czytelnika. - Ubolewam przede wszystkim nad wyglądem tej wody. Kiedyś była ona zdecydowanie czystsza. Pływały w niej ryby, można było dostrzec dno. Teraz jest tak mętna, po prostu brudna - zauważa Mieczysław Kuta.- Miasto nie robi nic, aby poprawić wygląd tego miejsca. Tyle osób dostaje zasiłki z opieki społecznej i dla bezrobotnych. Można by je skierować tutaj, aby odpracowali te pieniądze sprzątając park z liści i gałęzi - proponuje Stanisław Rapacz. Mauzoleum się sypie, ale się nie zawali Józef Czupryna z referatu gospodarki komunalnej tarnowskiego magistratu przyznaje, że mauzoleum gen. Bema jest w coraz gorszym stanie. Pilnego remontu wymagają zwłaszcza fundamenty i płyta, na której stoją kolumny podtrzymujące sarkofag. - Wstępny kosztorys prac, które należałoby w tym miejscu w pierwszej kolejności przeprowadzić, zamknął się w kwocie stu tysięcy złotych. Niestety, miasto nie ma zarezerwowanych na ten cel pieniędzy - mówi. Zapewnia, że mimo widocznych ubytków stabilność mauzoleum nie jest zagrożona. - Na pewno się nie zawali - przekonuje. Po raz ostatni staw gruntownie został wyczyszczony pięć lat temu. - Samo spuszczenie wody i nalanie nowej do niecki to wydatek czterech tysięcy złotych. Taka operacja wiązałaby się dodatkowo z wyłowieniem ryb i lilii wodnych i nie gwarantowałaby sukcesu - mówi Czupryna. Kilka lat temu miasto próbowało walczyć z glonami i mętną wodą przy pomocy specjalnych kulek "bokashi" z mikrobami. Te wprawdzie zabiły nieprzyjemne zapachy dochodzące ze zbiornika, ale czystości wody nie poprawiły. Z prac, jakie mają zostać wykonane w tym roku przy mauzoleum planowane jest tylko zamontowanie kolców lub rozwinięcie siatki, aby chronić je przed gołębiami. Sarkofag na środku stawuMauzoleum wzniesiono w 1927 roku pośrodku parkowego stawu, według projektu Adolfa Szyszko-Bohusza. Pochówek na cmentarzu katolickim nie był możliwy z uwagi na przejście Bema na islam. Sarkofag wznosi się na sześciu korynckich kolumnach otoczonych kulami, nawiązującymi do macierzystego rodzaju broni generała - artylerii. Łączące je łańcuchy wykonano z przetopionych armat. Na ścianach sarkofagu widnieją napisy: w j. polskim - Józef Bem, w j. węgierskim: Bem Apó, a Magyarszabadságharclegnagyobbhadvezére 1848-1849 (Ojczulek Bem, największy wódz walki wolnościowej Węgier 1848-1849), po arabsku - FerikMurad Pasza oraz daty - 1794 (narodzin), 1850 (śmierci), 1929 (powrotu szczątków do kraju).
Na tą część artykułu otrzymałem zgodę od autorów komentarza w Gazecie Krakowskiej
Oczywiście bardzo proszę, ale teraz mauzolem wygląda już zupełnie inaczej. Dobiega końca właśnie wielki remont tego miejsca wraz z rewitalizacją Parku Strzeleckiego. W pełnej krasie ma być zaprezentowane w czerwcu podczas obchodów 90-rocznicy sprowadzenia prochów gen. Bema do Tarnowa.
pzdr.
Paweł Chwał
Gazeta Krakowska, oddział w Tarnowie
p.chwal@gk.pl
tel. 502 499 623
________________________________________
Od: Piotr Brzezina [panilon@wp.pl]
Wysłane: środa, 27 lutego 2019 19:21
Do: Paweł Chwał
Temat: Mauzoleum
