Ulica Międzyrzecze

Obecny plac pomiędzy rzeką Iłżanką a zabudowaniami stojącymi na parcelach położonych wzdłuż ul. Podzamcze, graniczący od południa z ul. Przy Murach, a od północy z ul. Mostową, nosił kiedyś nazwę Ulica Międzyrzecze. Na plac mówiono także - Międzywodzie. Nazwa odzwierciedla specyfikę miejsca i jest związana z systemem wodnym. Toponim ,,międzyrzecze" - oznacza miejsce między (dwiema) rzekami. Pierwsza z nich to Iłżanka płynąca w naturalnym korycie, kiedyś nieuregulowanym, a druga to ,,młynówka", sztucznie wykopany kanał, w którym płynąca woda miała poruszać urządzenia młynka zbożowego należącego do funduszu szpitala św. Ducha. Plac więc de facto był wyspą, bowiem ze wszystkich stron otaczała go woda. Można się było na niego dostać kładką prowadzącą z ul. Tylnej, która skracała też drogę z centrum miasta na ul. Błazińską, lub mostami na ulicach Przy Murach i Mostowej. W XIX wieku był tu usytuowany młyn zbożowy, a na posesjach Sotowskich i Jaklewiczów dom mieszkalny i zabudowania gospodarcze oraz kuźnia. W pobliżu młyna zbożowego, przy kanale z wodą, działał młynek poszpitalny, przerobiony na potrzeby fabryki fajansu Lewiego Sunderlanda. Po drugiej stronie rzeki, naprzeciw młyna, funkcjonował tartak. W 1870 roku, w samym środku wyspy, Żydzi wystawili tu swoją bożnicę z przybudówkami. Po likwidacji młynka, która nastąpiła pod koniec XIX wieku, kanał zasypano. Ślad po nim, w postaci płytkiego rowu, był jeszcze widoczny w latach 50. XX wieku.
muzeum.ilza.pl