Koloruj
 | Polska › woj. kujawsko-pomorskie › Toruń › Stare Miasto › Rynek Staromiejski › Rynek Staromiejski 17 |
23 lutego 2019 , Kamienica narożna przy ulicy Panny Marii nr 1 / Rynek Staromiejski nr 17.
|
Na stronie od 2013 listopad
12 lat 5 miesięcy 22 dni |
Narożna kamienica (nr 17), z wczesnobarokowym portalem z około 1630 r. i klasycystyczną elewacją frontową, należy do najstarszych budynków w mieście. Na początku XVIII w. dom należał prawdopodobnie do bogatej rodziny Wachschlagerów i zatrzymać się w nim miał 30 X 1702 r, sam król August II Mocny. Później mieszkali w nim kaznodzieje z kościoła NMP oraz prawnicy. Do tradycji tej nawiązują ulokowane tu obecnie Kancelarie Adwokackie. W czasie prac konserwacyjnych odsłonięte spod tynków na elewacji bocznej (od ul. Panny Marii) ostrołukowe wnęki, a w izbie w tylnym trakcie pierwszego piętra fragmenty malowideł ściennych z XIV w. W sieni na parterze podwieszono gotycki strop z renesansowymi malowidłami, przeniesiony z drugiego piętra. Również w pomieszczeniach nad sienią znajduje się piętnastowieczny strop z dekoracją malarską. Wszystkie te zachowane elementy świadczą, iż kamienica uniknęła większych zniszczeń w czasie pamiętnego bombardowania miasta w 1703 r.
Niemal kwadratowy plac (109x104 m) stanowił od około połowy XIII w. aż do początków XX w. centrum życia publicznego Torunia. Był nie tylko głównym węzłem komunikacyjnym miasta, ale razem ze stojącym na nim ratuszem oraz urządzeniami targowymi pełnił wielorakie funkcje handlowe, gospodarcze, administracyjne, sądowe i reprezentacyjne. Na rynku ogłaszano też wyroki, wykonywano egzekucje, a w południowo-wschodnim narożniku aż do 1809 r. stał pręgierz. Obok znajdowała się jedna z wielu miejskich studzienek z bieżącą woda.
W dni targowe rynek był wielkim placem handlowym, a poszczególne jego części miały ustalone tradycyjnie funkcje. Oprócz stałych urządzeń handlowych w ratuszu, a więc sukiennic, ław chlebowych i kramów, w części południowej rynku (naprzeciwko Dworu Artusa) ulokowany był targ rybny, a przy południowym rogu pierzei wschodniej - targ warzywny.
W najbardziej reprezentacyjnej części zachodniej rynku, zwanej placem turniejowym organizowano nie tylko turnieje i parady, ale również miejskie i kościelne imprezy okolicznościowe oraz uroczystości natury państwowej. Tutaj witano też znamienitszych gości, np. wielkich mistrzów i królów, którym władze miasta i mieszkańcy składali przysięgę na wierność. Na przykład 28 V 1454 r. odbyła się ceremonia złożenia przez rycerstwo i mieszczan miast ziemi chełmińskiej z Toruniem na czele, hołdu monarsze polskiemu Kazimierzowi Jagiellończykowi.
W tym samym miejscu odsłonięte 22 III 1904 r. pomnik cesarza Niemiec Wilhelma I (dłuta Ernesta Hertera), zabrany przez wycofujące się oddziały niemieckie w 1919 r. Niebawem, bo już 18 I 1920 r., witano tu uroczyście polskich żołnierzy, a trzy dni później z balkonu ratusza przemawiał gen. Józef Haller, dowódca wojsk przejmujących Toruń z rąk niemieckich.
Pierwotnie zwano ją "Przy Franciszkanach", ale po opuszczeniu klasztoru franciszkańskiego przez zakonników i przejęciu budynków oraz kościoła NMP przez protestantów upowszechniła się nazwa obecna.