Armaty na zamku w Szczecinie.

Lufy zabytkowych armat z XVIII i XIX wieku zamontowano na narożniku tarasu widokowego. Ten rodzaj ekspozycji nastąpił w 1969 roku. Armaty zostały zdemontowane 3 lutego 2016 roku, z powodu złego stanu technicznego tarasu. Od tej pory leżały na dziedzincu Menniczym. W 2024 roku po ukończeniu przebudowy tarasów zamkowych armaty powróciły na dawne miejsce. Lufy armat umieszczono na drewnianych lawetach (dawniej były wmurowane w ogrodzenie tarasu).

Przed 1124 na wzgórzu zamkowym znajdował się gród słowiański z drewnianym dworem księcia Warcisława I. Po przeniesieniu przez księcia Barnima I w 1235 stolicy księstwa zachodniopomorskiego z Uznamia do Szczecina dwór został rozbudowany.

Początki dzisiejszego zamku sięgają 1346 roku, kiedy Barnim III, łamiąc przywileje szczecińskiego patrycjatu rozpoczął wznoszenie na wzgórzu zamkowym tzw. kamiennego domu. Obok kamiennego domu stanęła kaplica św. Ottona oraz tzw. duży dom z wieżą więzienną. W 1428 w mieście wybuchł bunt wywołany przez biedotę i rzemieślników. W zamian za stłumienie buntu książę Kazimierz V otrzymał od Rady Miejskiej znaczną sumę na rozbudowę i umocnienie kamiennego dworu. Wybudowano wówczas utrzymane w stylu późnogotyckim skrzydło południowe.

Po pożarze w 1530 roku rozpoczęto przebudowę zamku. Trwała 7 lat, w jej trakcie kamienny dom przebudowano w stylu renesansu w dwupiętrową budowlę z dwuspadowym dachem i wieżą zegarową. Dobudowano także wschodnie skrzydło.

W latach 1573−1582 książę Jan Fryderyk dokonał generalnej przebudowy zamku. Zburzono kamienny dom i kościół św. Ottona. Pozostawiono gotyckie skrzydło południowe, podwyższono wschodnie i dobudowano do nich skrzydła północne i zachodnie, zamykając w ten sposób dziedziniec. Do zamku doprowadzono także wodociąg.
Na początku XVII wieku za panowania Filipa II i Franciszka (I) za skrzydłem zachodnim dobudowano dwupiętrowe piąte skrzydło (obecnie skrzydło muzealne), tworząc w ten sposób drugi, mały dziedziniec.

Po wymarciu dynastii Gryfitów, od 1637 zamek był siedzibą namiestnika szwedzkiego, a od 1720 − garnizonu pruskiego. W 1752 Fryderyk II Wielki założył w skrzydle muzealnym mennicę.

Podczas panowania pruskiego zamek wielokrotnie przebudowywano, dostosowując do mieszczącego się tam garnizonu. Usunięto wiele ozdób. Największej dewastacji zamku dokonał garnizon pruski w XIX wieku, kiedy to zburzono sklepienia w skrzydle wschodnim, całkowicie przebudowano skrzydło południowe, wyburzono krużganki, zaś wewnątrz zamku wymurowano klatki schodowe i korytarze.

Po opuszczeniu przez garnizon w 1902 roku, zamek popadał stopniowo w dewastację. Roboty renowacyjne mające przywrócić zamkowi wygląd dawnej rezydencji podjęto w 1925, jednak zaprzestano ich rok później. Mimo wielu planów, władze niemieckie do wybuchu II wojny światowej nie podjęły się kompleksowej renowacji zamku.

W 1944 zamek został poważnie zniszczony podczas nalotów. W 1946 rozpoczęto zabezpieczanie ruin zamku, odkrywając wówczas m.in. kryptę książęcą. W 1948 na dziedzińcu zamku rozpoczęły się prace archeologiczne.
W latach 1958−1980 zamek został odbudowany. Przywrócono mu XVI-wieczny, renesansowy wygląd.

Źródło: Licencja:

Panieńska (do 1945: Frauenstraße, 1945–1955 ulica Syreny) – ulica o długości 340,5 metra na szczecińskim osiedlu Stare Miasto, w dzielnicy Śródmieście. Jedna z ważniejszych i dłuższych ulic szczecińskiego Starego Miasta. Przebiega z północnego wschodu na południowy zachód, krzyżując się z ulicą Kłodną, Środową, Kuśnierską, Kurkową i Rynkiem Nowym. Jej przedłużeniem w kierunku południowo-zachodnim jest ulica Księcia Mściwoja II. Nawierzchnia jezdni składa się w znacznej części z bruku. Na całej długości ulicy obowiązuje ruch dwukierunkowy.

Początki dzisiejszej ulicy Panieńskiej są ściśle powiązane ze średniowieczną bramą miejską, zwaną Brama Panieńską, która wznosiła się w pobliżu dzisiejszych wiaduktów Trasy Zamkowej w północnej części ulicy. Sama nazwa bramy pochodziła od cysterskiego klasztoru żeńskiego, powołanego z inicjatywy Marianny, żony księcia Barnima I. Ulica wiodąca od bramy w głąb Starego Miasta otrzymała miano Panieńskiej (fruwenstrate). Po 1245 r. przy skrzyżowaniu ulicy z Rynkiem Nowym wzniesiono gmach ratusza. W latach 1532–1697 z ratuszem sąsiadowała waga miejska.

W 1795 r. stara Brama Panieńska została wyburzona. W XVIII wieku wzniesiono nowe bramy zwane Panieńskimi, a ulicę wydłużono od gmachu klasztoru do wałów obronnych. W latach 1833–1835 przy ulicy wybudowano gmach giełdy. Bramy określane nazwą Nowej Bramy Panieńskiej wyburzono w 1880 r., a po likwidacji Fortu Leopolda, w 1901 r. ulicę przedłużono do nowo powstałego bulwaru Dampfschiffbollwerk.

W początku lat 30. XX wieku architektem miejskim w Szczecinie był Ernst Lehnemann. Sporządził on plan przebudowy układu komunikacyjnego na szczecińskim Starym Mieście celem dostosowania go do zwiększającego się ruchu samochodowego. Projekt zakładał wyburzenie części kamienic przy ulicy Panieńskiej i poszerzenie jej jezdni. Poszerzona ulica stałaby się alternatywną, równoległą arterią do bulwarów nadodrzańskich. Planów tych ostatecznie nie zrealizowano.

Bombardowania alianckie Szczecina w latach 40. XX wieku doprowadziły do częściowego zniszczenia kamienic wznoszących się przy ulicy. Po zakończeniu działań wojennych wszystkie budynki rozebrano, zachowując jedynie gmach ratusza i giełdy. Gmach giełdy miał zostać odbudowany na siedzibę Urzędu Zatrudnienia, lecz w 1951 r. został rozebrany[4]. Między skrzyżowaniem z ulicą Kłodną a Kuśnierską założono trawniki. Zmieniono także przebieg ulicy, likwidując odcinek między bulwarem a ulicą Wyszaka oraz włączając odcinek ulicy między Kurkową a Szewską w ciąg ulicy Mściwoja II.

W latach 50. XX wieku zespół architektów w składzie W. Furmańczyk, W. Jarzynka, L. Kotowski opracował koncepcję nowej zabudowy Starego Miasta. Pozostawiając częściowo starą siatkę ulic, zaprojektowano osiedle niskich, trój- cztero- lub pięciopiętrowych bloków z wielkiej płyty krytych spadzistymi dachami. W ramach tego projektu powstał blok ze spadzistym dachem między skrzyżowaniem z ulicą Kuśnierską i ulicą Kurkową. W latach 70. XX wieku między ulicą Środową a Rynkiem Nowym wzniesiono Hotel Arkona. Budynek posadowiono na miejscu północnego odcinka ulicy Kurza Stopka, w wyniku czego uległ on likwidacji.

W latach 80. XX wieku ogłoszony został konkurs na zagospodarowanie dolnej części Starego Miasta – Podzamcza. Powołana została spółdzielnia „Podzamcze”, która miała się zająć zrealizowaniem zwycięskiego projektu architektonicznego autorstwa prof. Stanisława Latoura. Przemiany polityczne i problemy z dokumentacją doprowadziły do opóźnień w realizacji inwestycji. Ostatecznie w 1994 rozpoczęto proces ponownej zabudowy Podzamcza. Na przełomie lat 1996/1997 rozpoczęła się zabudowa wschodniej pierzei ulicy u stóp zamku, między nieistniejącą już ulicą Wyszaka a ulicą Kuśnierską. Odsłonięto fundamenty przedwojennych kamienic i rozpoczęto odbudowę. Po upadku spółdzielni „Podzamcze” w 2001 r. parcele kamienic podzielono między 27 różnych podmiotów. Z powodu współwłasności działek budowę budynków wstrzymano. Na skutek braku funduszy porzucono także wykopaliska archeologiczne, prowadzone przy ulicy od 1986 r. W marcu 2007 r. na licytacji komorniczej sprzedano parcele po wschodniej stronie ulicy, należące do dawnej spółdzielni „Podzamcze”. Rok później wyburzono Hotel Arkona i przedstawiono pierwsze plany budowy nowego hotelu.

W 2010 r. dokończono budowę kamienic przy skarpie zamkowej. W latach 2016–2017 na terenie byłego Hotelu Arkona prowadzono badania archeologiczne, w trakcie których odsłonięto fundamenty i piwnice przedwojennych kamienic wraz z brukowaną nawierzchnią północnego odcinka ulicy Kurza Stopka. W kwietniu 2019 r. rozpoczęto wznoszenie hotelu ibis Styles, prace budowlane mają zakończyć się w 2021 r.

Źródło: Wikipedia / CC-BY-SA 3.0