Dwór starostów chęcińskich  usytuowany jest  na niewielkim skalnym wzgórzu przy obwodnicy chęcińskiej.

Zbudowanie jej naruszyło niestety wygląd tego niewielkiego, ale ciekawego założenia rezydencjonalno-obronnego. Składa się on obecnie z głównego budynku od strony południowej, piętrowej oficyny od wschodu oraz elementów niezabytkowych powstałych w I poł XX wieku - w postaci dwóch łączników i budynku od wschodu. Od strony szosy zachowała się jeszcze nawodniona fosa, a właściwie staw, który z niej powstał. Niegdyś od północy stał jeszcze budynek kuchenny i całość miała kształt litery U otwartej na zachód. W dawnym parku, na południe od dworu zobaczyć można piękną barokową bramę w formie łuku triumfalnego, wybudowaną na przywitanie zwycięskiego króla Jana III Sobieskiego powracającego spod Wiednia a za nią wspaniałą aleję lipową (Sobieski jednak z jakichś powodów do Podzamcza nie zawitał). Brama atrakcyjnie wygląda tylko z jednej strony, z drugiej jest cała otynkowana na szaro i brakuje ozdób. W jej pobliżu miała znajdować się jeszcze altana, ale nie przypominam sobie abym ją widział.

Wczesnobarokowy budynek dworu o wymiarach 24x8 m jest piętrowy, posiada dwa narożne kwadratowe alkierze o bokach ok. 5,5 m. W zachodnim alkierzu mieściła się kaplica. Mimo przekształceń okna na piętrze wciąż posiadają obramienia z herbem Gryf Branickich. Wejście prowadzi przez skromny marmurowy portal. Wewnątrz zachowały się podobno komnaty ze sklepieniami kolebkowymi i kolebkowo-krzyżowymi, ale wejść tam chyba się nie da. Na dziedzińcu widać nieczynną fontannę oraz wejście do piwnic. Oficyna przypomina kształtem dwór - także posiada dwa narożne alkierze, ale jest znacznie szersza. Ciekawe łukowate przejścia pod budynkami łączącymi poszczególne człony to jak już wspomniałem efekt XX-wiecznej rozbudowy. Tylko wykute w skale wejście jest oryginalne - kiedyś była tam furta.



Fortalicjum wzniósł na początku XVII wieku Jan Branicki, starosta chęciński, który z powodu małej wygody i trudnego dojazdu nie lubił przebywać na zamku w Chęcinach. Wcześniej na tym miejscu znajdował się folwark z drewnianym dworem wzmiankowanym w 1602 roku. Dokument z 1617 roku mówi już o nowym murowanym dworze. Na północ od niego postawiono budynek kuchenny. Kolejnymi mieszkańcami fortalicjum byli dwaj starostowie z rodu Branickich. W II poł. XVII wieku po zniszczeniu zamku chęcińskiego podczas "potopu" starosta Stefan Bidziński oficjalnie przeniósł starostwo chęcińskie do Podzamcza i rozbudował tutejszą siedzibę o budynek zwany oficyną, leżący prostopadle do dworu oraz bramę-łuk triumfalny na południu. Od 1685 roku właścicielem był następny starosta chęciński Stefan Marchocki (mianowany przez Jana III Sobieskiego za zasługi wojenne), a następnie Stefan Bidziński (syn wcześniejszego starosty o tym samym nazwisku). Nie są znane zniszczenia spowodowane licznymi wojnami w XVII i pocz. XVIII wieku, ale po 1700 roku obiekt przestał pełnić funkcje rezydencjonalne i stał się tylko folwarkiem. Fosy zamieniono na stawy. a sam budynek dworu obronnego stał się w XIX wieku spichlerzem, przy okazji zniszczono dawne detale architektoniczne i zmieniono układ okien. Sytuacja zmieniła się dopiero w odrodzonej Polsce w latach 20-tych XX wieku. Ministerstwo Rolnictwa przekazało całe założenie szkole rolniczej. Przebudowano i podwyższono wtedy oficynę oraz zbudowano arkadowe połączenie między nią a dworem. Drugi podobny łącznik zastąpił dawną furtę wykutą w skale i połączył dwór z nowym budynkiem mieszczącym sanitariaty dla uczniów. Przywrócono też dawne otwory okienne i przeprowadzono remont sklepień. Kolejne prace przy dworze prowadzono w latach 1939-1944 pod nadzorem architekta Leona Kuszewskiego. Po wojnie obiekt nadal pełnił funkcję szkoły, ale w XIX wieku stał już opuszczony. W 2010 roku dwór przejęło Regionalne Centrum Naukowo-Technologiczne w Kielcach i w grudniu rozpoczęło prace archeologiczne, konserwatorskie i restauratorskie. Zakończenie inwestycji planuje się na koniec 2012 roku. Dzięki tym pracom zostanie odrestaurowany dwór wraz z budynkiem oficyny, z przeznaczeniem na Centrum Szkoleniowo - Konferencyjne (z zapleczem gastronomicznym). Remont i restuarację czeka też XVII wieczny Łuk Triumfalny i dawne ogrody barokowe. Zespół dworsko-parkowy będzie miejscem otwartym dla wszystkich odwiedzających.



Źródło