Od 1931 roku w krajobraz Krakowa wpisana jest fi rma farmaceutyczna mieszcząca się przy ul. Mogilskiej 80 – Wander, POLFA, PLIVA, a teraz TEVA. Wszystko zaczęło się w latach 30. XX wieku, kiedy to szwajcarski inwestor w niespełna 10 miesięcy zbudował fabrykę chemiczno-farmaceutyczną „Dr A. Wander Spółka Akcyjna” na ówczesnych obrzeżach Krakowa,
przy wyboistej drodze na Mogiłę. W 1931 roku linie produkcyjne opuściła pierwsza „Ovomaltina” w opakowaniu
z polskimi etykietami. Zachwalana w przedwojennych reklamach jako „naturalna odżywka zawierająca czynne witaminy”, czyniła ponoć „organizm silnym i odpornym” w jesienne chłody, a równocześnie „krzepiła i orzeźwiała w czasie upałów”. Wielką popularnością wśród gospodyń domowych cieszyły się także proszki do pieczenia, budynie oraz słynna „mąka zdrowotna do wypieku chleba Dr Wandera”. Zapobiegliwe mamy dawały zaś swoim pociechom „Jemalt” – „produkt tranowo-słodowy w postaci smacznego proszku bez zapachu tranu”, który zapewniał dzieciom wzrost i tężyznę fi zyczną. Preparaty farmaceutyczne stanowiły przed wojną zaledwie 10% produkcji. Były to m.in. glukol, siarczan baru oraz unibaryt. Co ciekawe, już wtedy trafi ały one nie tylko na polski rynek, ale także do Ameryki Północnej i Palestyny.
Ciekawą kartą w historii zapisały się wojenne losy zakładu. Brak narzuconego nadzoru niemieckiego sprawił, że firma mogła zatrudniać pracowników znacznie powyżej swoich potrzeb. Dzięki temu w murach fabryki znaleźli schronienie krakowscy profesorowie chemii i farmacji, m.in. prof. chemii organicznej Karol Dziewoński, prof. farmacji stosowanej Marek Gatty-Kostyal oraz prof. farmakologii Janusz Supniewski. Przez cały okres okupacji pracowali oni w tajnym laboratorium, które prowadziło badania nad sulfamidami (nowe środki przeciw W okresie powojennym firma przeszła pod zarząd państwowy i funkcjonowała początkowo jako Wytwórnia nr 10, a następnie otrzymała nazwę POLFA Kraków. Centralny Zarząd Przemysłu Farmaceutycznego przydzielił wówczas zakładowi rolę głównego producenta witamin i antybiotyków w kraju. Przez lata na bazie własnych syntez produkowano m.in. oxyterracynę, detreomycynę oraz witaminy B1 i B6. W tym okresie rozpoczęto również
produkcję popularnych i skutecznych preparatów wytwarzanych do dziś, tj. Aviomarin czy Flegamina. Przez długie lata ówczesna krakowska POLFA była także jedynym producentem witaminy C w Polsce.) oraz preparatami o działaniu hormonalnym.
Lata transformacji ustrojowej po 1989 roku są związane z wejściem fi rmy w struktury chorwackiego konsorcjum PLIVA d.d. Od 1998 roku przedsiębiorstwo funkcjonowało na polskim rynku jako PLIVA Kraków Krakowskie Zakłady Farmaceutyczne.
d 2008 roku krakowskie zakłady są częścią grupy TEVA.
www.kierunekfarmacja.pl