Forum Skyscrapercity, zdjęcie 1300px:
Duże zdjęcie - link bezpośredni:
Blog: Miniatura podlinkowana do dużego zdjęcia na fotopolsce:
Duże zdjęcie: link do zdjęcia:
Miniatura: link do miniatury:
Lata 1939-1941 , Koperta listu wysłanego z Szanghaju do Stargardu / Pommern na adres Karowstraße 2, do doktora Breitkreuza. Samą kopertę widać w dwóch ujęciach: z przodu i z tyłu.
Na rewersie znajduje się elegancki, niebieski stempel nadawcy:
„Dr. med. H. Breitkreuz, Shanghai” z dopiskiem w języku chińskim – to wizytówkowy stempel niemieckiego lekarza pracującego w Szanghaju. [Inference] Koperta jest więc firmowa, zapewne używana przez niego do prywatnej i zawodowej korespondencji. Przez środek przechodzi szeroka taśma cenzury z napisem „Geprüft” i okrągłą pieczęcią „Oberkommando der Wehrmacht” – list został otwarty i skontrolowany przez niemiecką cenzurę wojskową, co jednoznacznie lokuje przesyłkę w realiach II wojny światowej. [Inference]
Na awersie widzimy maszynowo napisany adres:
„Herrn Dr. Breńtkreuz, Karowstrasse 2, Stargard / Pommern, Germany” (błąd w nazwisku „Breńtkreuz” zamiast „Breitkreuz” to typowy lapsus maszynowy). Nad adresem odciśnięty jest dopisek „VIA SIBERIA” – wyraźna wskazówka, że korespondencja miała iść klasyczną trasą przez Syberię, koleją do Europy. [Fact] W prawym dolnym rogu znajdują się dwa niebieskie znaczki poczty chińskiej z okrągłym datownikiem Szanghaju; data jest niestety nieczytelna na tym zdjęciu. [Unverified]
Połączenie kilku elementów – chińskie znaczki, dopisek „Via Siberia” i wojskowa cenzura Oberkommando der Wehrmacht – pozwala dość precyzyjnie zawęzić czas nadania. Taka trasa była używana dla poczty z Dalekiego Wschodu do Europy do momentu zaostrzenia stosunków niemiecko-radzieckich, czyli mniej więcej do połowy 1941 roku. [Inference] Jednocześnie cenzura wojskowa działała już w czasie wojny, więc najbardziej prawdopodobne jest, że list wysłano między 1939 a połową 1941 r. – to jednak nadal pozostaje hipotezą opartą na cechach koperty, a nie na odczytanej dacie stempla. [Speculation]
Ciekawy jest sam adres: Karowstraße 2. Z książki adresowej z 1937 roku wiemy, że właścicielem posesji była spółdzielnia „Hof und Heim”, a zameldowani byli tam m.in. Paul Hensel, Justizinspektor i Martin Sternberg, Oberbürgermeister außer Dienst. Doktora Breitkreuza w spisie nie ma, co sugeruje, że mógł być tymczasowym lokatorem (podnajem, gość, kwatera służbowa), a nie stałym mieszkańcem notowanym w księdze adresowej. [Inference] To jeszcze bardziej podkreśla osobisty charakter tej koperty: to ślad po epizodzie z życia niemieckiego lekarza, który z dalekiego Szanghaju utrzymywał kontakt z rodzinnym Stargardem – w czasie, gdy świat był już pogrążony w wojnie.
Karowstrasse zaczynała się za Bergstrasse. Tutaj mieszkali ci, którzy mieli rangę i nazwisko w naszym mieście, od Pana Burmistrza Dr. Völker, Burmistrz Dr. Stahlmanna do miejskiego mistrza budowniczego Krummbügela i jego zięcia, kantora i popularnego dyrygenta chórów stargardzkich, nauczyciela Biederstaedta. Z tego domu pochodził także aktor Klaus Biederstaedt, który zasłynął po drugiej wojnie światowej. Jeśli mieszkańcy Karowstraße chcieli iść na Bergstraße lub dalej, musieli przejść przez „budynek władz”, budynek użyteczności publicznej łączący ulice, który powstał w tym czasie w najnowocześniejszym i odważniejszym stylu architektonicznym. My, mieszkańcy Bergstrasse, byliśmy bardzo dumni z tej nowoczesnej architektury, która została zbudowana przez budowniczych, takich jak architekt Nax, miejski budowniczy Krummbügel i jego specjalista budowlany Ganske i była własnością państwa pruskiego. Można było tu dotrzeć do sześciu władz, w tym skarbu powiatowego. Z „Wspomnień ze Stargardu na Pomorzu” Heinza-Jürgena Torffa - 2009(W.S)