Historia obiektu cukrowni:

Pierwszy znany przywilej dla Starego Pola wydany został, na prawie chełmińskim w roku 1330 przez wielkiego mistrza von Orselen.

Już w 1580 roku rezydował tu ewangelicki pleban Melick, jednakże kościół wystawiono dopiero w roku 1705.

Stosunkowo niewielka wieś zaczęła rozrastać się dopiero w II połowie wieku XIX. w związku ze specjalizującym się rolnictwem. Powstała tu spółka pożyczkowa, a co tydzień odbywał się targ zbożowy. Przeprowadzona w 4 ćwierci linia kolejowa oraz wzrastająca produkcja buraka cukrowego stworzyły sprzyjające warunki do powstania przetwórstwa rolnego. Omawiana cukrownia zaczęła powstawać od ok. 1880 roku jako inwestycja spółki rodzinnej. Następne etapy rozbudowy zespołu następowały w latach 1890-1910 oraz 1920-1940.

Jako pierwsze powstały obiekty: wyparek, krajalnic, zasilania w wodę, wapniarni oraz produktowni, a także innych części niezbędnych do produkcji, wchłoniętych przez następne rozbudowy.

W roku 1885 zespół cukrowni obejmował 10 domów ze 190 mieszkańcami, przy 631 mieszkańcach całej wsi. Pierwsi pracownicy mieszkali w dużym domu mieszkalnym wzniesionym przy obecnej ul. Bema, na wschód od cukrowni. Z czasem, ok. 1890 roku, wzniesiono domy dyrektora i naczelnego inżyniera, oraz domy stacyjnych na terenie cukrowni. Jednocześnie w latach następnych wzniesiono małe domy pracownicze na północy od zespołu i dom mieszkalny na zachodnim krańcu terenu ok. 1900 roku.

Cały ten okres trwają rozbudowy budynków cukrowni, powstają zespoły płuczek z ziemnymi zbiornikami osadnikowymi płukania wstępnego, a także zespół prasy i suszarni wysłodek. Rozbudowana zostaje kotłownia, zaplecze techniczne oraz magazyna.

W tym okresie cukrownia, poza sezonem, obsługiwana jest przez: 6-7 stacyjnych, sprawujących nadzór nad głównymi urządzeniami technologicznymi, oraz ok. 20 stałych robotników. Z zespołem związana jest ponadto liczna grupa pracowników pomocniczych do obsługi czynności pozaprodukcyjnych, ok. 40-50 osób. Przy spiętrzeniu robót w okresie sezonu buraczanego zatrudniano pracowników najemnych, szczególnie z Polski, z rejonu Kociewia, nawet do 100-150 osób. Cukrownia po roku 1945 produkowała jedynie cukier żółty.

Po II wojnie zespół zostaje znacjonalizowany, kontynuując dotychczasowy system produkcji. Przez długi okres opierano się o dawne urządzenia zmieniając je w miarę potrzeb technologicznych.

Prowadzone są sukcesywne remonty bieżące i modernizacyjne, zlikwidowany zostaje system wodniarek, a z czasem również ziemne osadniki w zachodniej części. Nowe place składowe, uzupełnione o system rowów, powstają na północ od dawny ch osadników, natomiast stacja Borsing zachowuje zmodernizowany zbiornik osadnikowy. W latach 70 XX w. powstaje nowy plac składowy z wagą, na zach. krańcu zespołu, a ok. 1980 r. prowadzone są kapitalne remonty niektórych magazynów. W 2 połowie lat 80 XX w. rozpoczęto budowę wielkiego warsztatu, prowadzoną do chwili obecnej. W tym czasie zakład uruchomił Zakład Produkcji Pomocniczej wykorzystujący możliwości technicznego zaplecza cukrowni.

Całość obiektów cukrowni zespołu reprezentuje głównie budynki ceglane z licowanej cegły, bez wyraźnego stylu architektonicznego. Wyjątek stanowi wieża w trzonie głównym o wyraźnych formach neogotyckich.

Opis: WKZ Elbląg - Jacek Gzowski.