W obszarze Pustelni pw. Ducha Świętego najbardziej okazałą budowlą jest wymurowany z kamienia jurajskiego kościół z wieżą, wybrukowanym dziedzińcem i bramą, posadowiony na wysokości ponad 400 metrów. Wzniesiony na przełomie wieków XX i XXI wysiłkiem kilku mężczyzn - pustelników, którzy w 1992 roku osiedlili się w Czatachowie.
Początkowo, w pobliżu swoich drewnianych chat, postawili niewielką kapliczkę, ustawili bramę z napisem Pustelnia Ducha Świętego, całość otoczyli drewnianym płotem. Ta niewielka świątynia jest zachowana pod stropem nowego kościoła, a odprawiający msze zakonnik znajduje się zawsze wewnątrz pierwotnej kaplicy.
Dostępne do niedawna małe chatki eremitów (z pryczami w kształcie trumien) odgrodzono wysokim płotem z patyków i wprowadzono klauzurę, dzięki temu nadano temu miejscu charakter małego klasztoru. Domki pustelników mają blaszane, strome dachy, w środku piece na drewno, prymitywne podstawowe wyposażenie. Są proste i surowe, jak życie tych, którzy w nich mieszkają. Pustelnicy nie mają dostępu do wygód współczesnego świata, kultywują ubóstwo, żywią się owocami lasu, mają pasiekę, żyją według własnej formuły. Dzień zaczynają od indywidualnych medytacji; potem wspólne modlitwy, msza, praca przez osiem godzin, wieczorna modlitwa. Większość czasu spędzają samotnie w swoich eremach, na własną rękę przygotowując nawet posiłki, izolują się od świata zewnętrznego. Obok chatek z drewna na skromnych podmurówkach bracia ustawili stacje drogi krzyżowej, kapliczki i różnej wielkości krucyfiksy. Bracia w szarych habitach, przepasani szerokimi skórzanymi pasami cenią milczenie, potrafią słuchać, prowadzą rekolekcje, misje, udzielają wsparcia. Początkowo bacznie obserwowani przez mieszkańców Czatachowy - wioski liczącej około 100 osób, dzisiaj wspólnie pracują i pomagają sobie nawzajem.
Wspólnota z Czatachowy działa w zgodzie z prawem świeckim i zasadami Kościoła katolickiego. Ojciec Stefan, założyciel czatachowskiej pustelni, jako pauliński zakonnik otrzymał od przełożonych zgodę na rozpoczęcie pustelniczego życia, już jako pustelnik obronił doktorat poświęcony odnowie duchowej człowieka.
Jurajskie okolice mają tradycje pustelnicze. Kilkanaście kilometrów od Czatachowy w Zrębicach istnieje drewniany kościół pod wezwaniem pustelnika św. Idziego, a w oddalonych o kilka kilometrów Żarkach - w dzielnicy Leśniów znajduje się Klasztor Ojców Paulinów. Zakon Pauliński, czyli Zakon Świętego Pawła Pierwszego Pustelnika, założony na Węgrzech w XIII w. przez bł. Euzebiusza, ma on na celu kontemplowanie Boga w samotności, kultywowanie modlitwy liturgicznej i realizowanie ducha pokuty, krzewienie kultu Bogarodzicy, głoszenie słowa Bożego, sprawowanie sakramentów, zwłaszcza sakramentu pokuty. Najświętsza Maryja Panna, Królowa Pustelników, jest Matką i szczególną Opiekunką Zakonu.

Tekst z tablicy informacyjnej ustawionej przed wejściem na teren Pustelni.