Po trudnym okresie rozbiorów i powstań narodowych, w XIX w. nastąpiła pewna stabilizacja w życiu parafian. Żołynia należała do zaboru austriackiego, tzw. Galicji, która posiadała szeroką autonomię. W granicach parafii Żołynia znajdowały się następujące miejscowości: Żołynia, Rakszawa, Brzóza Stadnicka i 3/4 Białobrzegów. Jak to się stało, że parafia Żołynia ma tak duży i wspaniały kościół, który ostatnio obchodził 100-lecie swego istnienia? Decyzja o budowie nowej świątyni została podjęta przez parafian z powodu ogromnej ciasnoty w starym drewnianym kościele (parafia Żołynia liczyła wtedy ponad 13 tysięcy wiernych). W czasie nabożeństw część parafian musiała stać na zewnątrz, co było uciążliwe zwłaszcza w zimie. Budowę rozpoczął w 1864 r. proboszcz ks. Paweł Sokalski, który kierował parafią przez 54 lata (1819-1873). Był on świetnym organizatorem życia religijnego i społecznego. Nowa murowana świątynia stawiana była na nowym placu odległym o 100 m od starego kościoła. Głównym środkiem finansowania budowy była tzw., „Iconkurencja”, czyli świadczenia pieniężne parafian zależne od ilości i klasy ziemi. Pewien wkład finansowy w budowę wniósł hrabia A. Potocki z Łańcuta, opiekun żołyńskiej parafii. Niewielką ilość pieniędzy przyniosła także „kolekta” – zbiórka przeprowadzana przez parafian w innych, często odległych miejscowościach. W czasie realizacji planu budowy parafianie zdecydowali, że należy kościół powiększyć. Stało się to źródłem sporów z proboszczem ks. Ludwikiem Peszkowskim (1874-1878). Dopiero jego następca ks. A. Markowicz przyjął nowy plan. Wymagał on wzmocnienia fundamentów i rozbiórki części murów. Okazało się wtedy, że na większych głębokościach jest „ruchoma mada” niebezpieczna dla dużych budowli, a hrabia Potocki wycofał się ze swoich zobowiązań. Dopiero po kilku latach budowa ruszyła na nowo. Wszystkie prace wykonywane były ręcznie. W sumie budowa trwała 22 lata (1864-1886). W wyniku ogromnej pracy i zaangażowania całej parafii powstał kościół, który możemy dziś podziwiać. Poświęcił go 14.01.1887 r. Dziekan Leżajski, a konsekrował biskup Józef Fischer w 1902 r. ogłaszając patronem kościoła św. Jana Kantego.

Świątynia zbudowana na lekkim wzniesieniu widoczna jest nie tylko z każdego miejsca w parafii, ale także daleko spoza jej granic. Sam kościół jest zbudowany w stylu neogotyckim, wzorowany na Kościele Mariackim w Krakowie. Liczy 62 m długości i 25 m szerokości. We frontonie mieszczą się zakupione kilkanaście lat temu figury św. Floriana i św. Maksymiliana Kolbe. Świątynia pokryta jest dwuspadowym gotyckim dachem. Dach wyższej kondygnacji pokrywający nawę główną wieńczy wieżyczka zakończona mosiężną kulą z krzyżem. Dużą przestrzeń wewnętrzną kościoła na trzy nawy dzieli 12 filarów. Sklepienie i żebrowanie nawy głównej przedstawia się wspaniale i budzi podziw u wielu znawców sztuki. Z nawy głównej wchodzimy po kilku stopniach do obszernego prezbiterium, którego długość wynosi 17 m, a szerokość 11 m. Przedłużenia naw bocznych tworzą zakrystię i skarbiec. Chór muzyczny wraz z organami znajduje się nad głównym wejściem.

więcej na stronie parafii :