Koloruj
 | Polska › woj. warmińsko-mazurskie › Olsztyn › ul. Staszica › Bazylika konkatedralna św. Jakuba Apostoła ( Większego) |
1860 , Kościoły parafialne - widoki fasad obu kościołów, rzut i szczegóły architektoniczne na jednym arkuszu, ryt. Muschler według rys. F. von Quasta, pochodzi z: Zeitschrift für Bauwesen, wyd. Ernst & Korn, Berlin, ok. 1860
|
Na stronie od 2019 sierpień
6 lat 7 miesięcy 20 dni |
 |
kościoły, katedry, kaplice
|
Kościół zbudowany w II poł. XIV wieku. W 1596 wieżę kościoła (w części drewnianą) zastąpiono nową. Utrzymana była, jak cały kościół, w stylu gotyckim. Miała 63 m wys. Kościół nie jest orientowany. W 1721 przebudował go Piotr Olchowski z Reszla (kaplice boczne). W 1864 kościół groził ruiną i musiano go zamknąć. Oddano go do użytku po generalnym remoncie z lat 1866-1868, ale prace nad restauracją wnętrza i nadaniem mu neogotyckiego poloru trwały jeszcze kilkanaście lat. W 1896 z nieznanych przyczyn wybuchł w kościele pożar i wyrządził sporo strat. Co najmniej od 1565 (brak danych dla wcześniejszego okresu) wygłaszano w kościele kazania po polsku. W 1599 proboszcz olsztyński, Ambroży Merten, prosił o zwolnienie z urzędu, ponieważ nie znał języka polskiego, mowy swych parafian. Na początku XVIII wieku wszyscy księża olsztyńscy byli Polakami. W ciągu wieków odwiedzali olsztyński kościół, modlili się w nim wybitni Polacy: Jan Dantyszek, Marcin Kromer i Ignacy Krasicki, wszyscy trzej piastujący godność biskupów warmińskich oraz król Władysław IV (1635). W latach 1898-1900 był tu organistą Feliks Nowowiejski, kompozytor "Roty" i "Legendy Bałtyku", a w latach 1979-1981 biskup Józef Glemp (późniejszy prymas Polski) zarządzał stąd diecezją warmińską. Od 1945 prokatedra, od 1973 konkatedra, od 2004 bazylika mniejsza. Latem odbywają się w niej Olsztyńskie Koncerty Organowe.
Źródło:
Gotycki kościół św. Bartłomieja z 1390 r. (według tradycji miał, być ukończony w 1345 r., kiedy w dokumencie lokacyjnym uposażył go biskup Herman z Pragi) z wieżą dobudowaną w początkach XX wieku i cenną kołatką – jednym z rzadkich okazów sztuki odlewniczej. Wzniesiony jako trójnawowa hala bez chóru o czterech przęsłach, na planie zapożyczonym z kościoła św. Jana w Ornecie. Cegła ułożona według tzw. wątku polskiego. Podmurówka z kamienia polnego. W 1912 r. kościół był poddany gruntownej renowacji, połączonej z rozbudową korpusu o dwa przęsła wschodnie, a wieża nadbudowana o dwie kondygnacje. Prezbiterium nie zostało wyodrębnione ale dobudowano nowa kruchtę a wieża została podwyższona.
Obecnie jest to budowla halowa, trójnawowa, sześcioprzęsłowa (dwa przęsła pseudogotyckie), z piętrową zakrystia od strony północnej, kruchtą od strony południowej i kwadratowa wieża od strony zachodniej. W nawie głównej sklepienie gwiaździste, w nawie bocznej - sieciowe. Wieża z zegarem, czterokondygnacyjna z ostrołukowymi blendami. Portal ostrołukowy z profilowanymi ościeżami. W fasadzie kruchty znajduje się metalowa płaskorzeźba z popiersiem Matki Boskiej z Dzieciątkiem i napisem, odnoszącym się do pożaru z 1873 r.
Wyposażenie kościoła w większości barokowe (niejednolite, mieszane, z XVIII i XIX w.). Ołtarz główny z warsztatu Jana Chryzostoma Schmidta z Reszla pochodzi z roku 1734 r., konsekrowany przez bp Adama Stanisława Grabowskiego 16 października 1752 r.