starsze
nowsze
1
1+
2-
2
2+
3-
3
3+
4-
4
4+
5-
5
5+
6-
6
oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 5 głosów | średnia głosów: 6
Skomentuj zdjęcie
Szczebrzeszyn
2020-01-12 10:06:04 (6 lat temu)
esski
Na stronie od 2009 październik
16 lat 6 miesięcy 1 dzień
Dodane: 12 stycznia 2020, godz. 4:08:28
Rozmiar: 1287px x 855px
14 pobrań
1226 odsłon
6 średnia ocen
Poprzednie i następne zdjęcia esski
Obiekty widoczne na zdjęciu
Miejski Dom Kultury
więcej zdjęć (58)
Atrakcja turystyczna
Zbudowano: XVII w.
Dawniej: Synagoga
Zabytek: A/475

Synagoga zbudowana została w XVI w. Potwierdzają to dokumenty historyczne z 1584 r. Spalona podczas masakry Chmielnickiego (lata 1648 - 1649). Jan Zamoyski ostatni właściciel Szczebrzeszyna w 1659 r. zezwala na wybudowanie nowej synagogi w tym samym miejscu. Zbudowana w stylu renesansowym z pięknym fryzem arkadowym, nakryta łamanym dachem polskim. Spalona ponownie w 1939 r., odbudowana w latach 1955 - 1965 i od tej pory jest siedzibą Miejsko-Gminnego Ośrodka Kultury w Szczebrzeszynie. Społeczność żydowska związana była ze Szczebrzeszynem od wieków. Pierwsze wzmianki o zorganizowanej gminie żydowskiej pochodzą z XVI w. Żydzi Szczebrzescy zajmowali się handlem przyprawami i wonnymi korzeniami. W 1584 r. Jan Czarnkowski - właściciel Szczebrzeszyna z tych lat wyznaczył miejsce na kirkut - cmentarz żydowski.

W roku 1765 r. w Szczebrzeszynie zamieszkiwało 444 Żydów, w roku 1815 populacja żydowska liczyła 1083 osoby (31 % ludności miasta), w roku 1827 r. - 1605 (38 % ludności miasta), a w 1897 r. - 2644 (42 % ludności miasta). II wojna światowa przyniosła wielką eksterminację Żydów Szczebrzeskich, spalono synagogę i wymordowano lub wywieziono całkowicie Żydów ze Szczebrzeszyna. Ci którym udało się przeżyć założyli "Izraelskie Towarzystwo Żydów Szczebrzeskich". Towarzystwo to w dniu 6 VIII 1991 r. wmurowało tablicę pamiątkową na ścianie synagogi oraz wzniosło pomnik ofiar II wojny światowej na cmentarzu Żydowskim. Za



 



„Bożnica w Szczebrzeszynie, o wnętrzu podobnie zasklepionym jak w Zamościu należy do najozdobniejszych na Zamojszczyźnie. System zasklepienia wielkiej sali (11,35 x 13,48), prawie całkiem taki sam (fig. 28 i 29), jest to sklepienie klasztorne z lunetami, obejmującemi 6 okien i 6 otworów do chóru kobiecego. Ten ostatni, utartym zwyczajem, znajduje się na pietrze dobudówki zachodniej, mieszczącej na parterze przedsionek i salkę obrad. Podobne dla kobiet przeznaczone salki mieszczą się również od południa i północy. Wszystkie te dobudówki są skromne i pozbawione jakiejkolwiek dekoracji architektonicznej. Podobnie skromna jest szata zewnętrzna bożnicy (fig 30): mury rozczłonkowane pilastrami, wysoki dach mansardowy jest jedyna ozdobą zewnętrzną.  Natomiast wnętrze sali ma dekoracje stosunkowo bardzo bogatą (fig. 31). Składają się na nią geometryczne sklepiennych, o profilach podobnych jak te, których użyto w kościołach szczebrzeskich. Są to profile niezawodnie sięgające czasów budowy kolegiaty w Zamościu. Część sklepienia, a mianowicie odcinki  pomiędzy lunetami – nad ołtarzem, na osiach ścian bocznych i nad wejściem – ma dekorację bogatszą. Schodzi ona poniżej na szlak wnęk podokiennych. Te same cechy stylowe swojskiego późnego renesansu ma ołtarz kamienny, dość zresztą grubej roboty.



Znacznie subtelniej wygląda bramka przed ołtarzem. Polichromia wnętrza podkreślająca niektóre partie sklepienia, posługuje się głównie barwa niebieską. Ze sprzętów przechowywanych w Bożnicy, poza większą ilością mosiężnych pająków, interesującym jest wielki dziewięcioramienny świecznik z orłem bujającym na sprężynie (fig 32). Poza tem wielka ilość blach do dekoracji rodałów, korona srebrna i drobniejsze wyroby srebrne mniejszej wartości artystycznej. Tkanin wartościowych nie ma wcale.”



Źródło: Materjały do architektury bożnic w Polsce, A.Szyszko-Bohusz, 1926.


Atrakcja turystyczna
Zbudowano: XII
Zabytek: -
Dotychczasowe ustalenia pozwalają określić czas powstania budowli na XII lub początek XIII wieku, odkryto bowiem zarys romańskiej świątyni małopolskiej. Istnieje hipoteza, że pierwotnie był to kościół rzymskokatolicki, który Górkowie przejściowo zajęli na zbór kalwiński, a później oddali cerkwi prawosławnej.
Po zniszczeniu świątyni w 1583 r. w czasie pożaru miasta została odbudowana.
Do odbudowy przyczynił się Andrzej II Górka, który dał przywilej na budowę cerkwi, zatwierdzony w 1590 r. przez Jana Czarnkowskiego i króla Michała Korybuta Wiśniowieckiego w 1671 r. Po zawarciu unii kościelnej w 1596 r. pełniła rolę parafialnej cerkwi unickiej. W 1867 r. przekształcona w cerkiew prawosławną.
W czasie I wojny światowej zdewastowana, po 1918 r. nie użytkowana (władze polskie nie zgodziły się na jej otwarcie). W 1938 r. znalazła się na liście cerkwi przeznaczonych do wyburzenia. Ksiądz Józef Cieślicki wraz z inżynierem Waligórą oraz licznymi mieszkańcami miasta rozpoczął prace rozbiórkowe, przerwane po interwencji doktora Klukowskiego i pozostawiono cerkiew w stanie zdewastowanym. Opuszczona ostatecznie po Akcji 'Wisła' i wysiedleniu z miasta prawosławnych mieszkańców przeszła na własność Skarbu Państwa. Prowizorycznie zadaszona, pełniła w latach powojennych funkcje magazynu, później stała nieużywana i niezabezpieczona. Po wielu bezskutecznych próbach zagospodarowania i wobec niemożności zakończenia z braku środków trwającego od 1989 r. remontu przekazana w 2006 r. Cerkwii Prawosławnej.
Świątynia jest obecnie gruntownie remontowana. W wyniku przeprowadzenia prac badawczo - konserwatorskich odkryto dwie warstwy malowideł ściennych. Warstwa z XVI wieku stanowi obramowanie glifów okiennych i absyd. Druga warstwa, to polichromia datowana na koniec XVII wieku. Odsłonięta w części na ścianie północnej przedstawia scenę Apokalipsy wg św. Jana. Na ścianie wschodniej i południowej przedstawia kuszenie Chrystusa, w glifach herby Zamojskich i Gorajskich. Ponadto wewnątrz znajdują się nowsze malowidła z XIX w. Budowla w stylu renesansowym, oszkarpowana, o charakterze obronnym. Główny korpus pochodzi z lat 1560-1570. Fasada z elementami neogotyckimi powstała po roku 1808 z fundacji Stanisława Kostki Zamoyskiego. Jest to jeden z pierwszych przypadków zastosowania neogotyku w polskim budownictwie sakralnym. W prezbiterium odkryto dobrze zachowaną kryptę w której znaleziono szczątki dziewięciu ciał z pucharami szklanymi. Dekoracja trumien pozwala przypuścić, że w podziemiach cerkwi pochowano dawnych właścicieli Szczebrzeszyna.
Wyposażenie wnętrza nie zachowało się. Przetrwały jedynie drzwi wejściowe z litego żelaza z datą 1560 r., od 1984 r. znajdujące się w Zamościu. Świątynia jest najstarszym obiektem cerkiewnym będącym w posiadaniu cerkwi prawosławnej w Polsce. Za
ul. Sądowa
więcej zdjęć (122)