Koloruj
 | Polska › woj. małopolskie › Kraków › Dzielnica I Stare Miasto › ul. Pijarska › Baszta Ciesielska |
Lata 1920-1925 , Arsenał i Baszta Ciesielska.
4elza
 Korekta przypisania. 2025-05-13 08:18:17 (rok temu)
|
|
Na stronie od 2010 luty
16 lat 2 miesiące 26 dni |
 |
baszty
|
Baszta Cieśli jest basztą kwadratową, która na wysokości trzeciej, ostatniej kondygnacji przechodzi w sześciobok, wykonaną w stylu gotyckim. Jest własnością Muzeum Książąt Czartoryskich, które to w owej baszcie ma swoje magazyny. Póki co, nie jest ona udostępniana turystom. W sześciobocznej części baszty znajdują się wgłębienia od dołu kwadratowe, od góry zakończone łukiem półkolistym. Pełniły one funkcje ozdobną i znajduje się w baszcie ich 7 - w trzech ścianach północnych po jednej, a w ścianach zachodniej i wschodniej po 2. Nie ma ich natomiast w ścianie południowej. Basztę wieńczy dach o kształcie zbliżonym do ostrosłupa sześciobocznego, wykonany z czerwonej dachówki. Baszta jest położona na tyłach Kościoła Przemienienia Pańskiego (potocznie zwanego „Pijarów”), między Basztą Stolarzy, a niezachowaną do dzisiejszych czasów Basztą Mieczników. Pomiędzy Basztą Cieśli a Stolarzy znajduje się dodatkowo dawny Arsenał Miejski.
Baszta Cieśli została zbudowana w XIV wieku jako baszta kwadratowa i przez następne ponad sto lat, była jedyną basztą w murze między bramami Floriańską a Sławkowską. W XV wieku została nadbudowana o trzecią, sześcioboczną kondygnacje. Wraz ze znajdującą się po jej zachodniej stronie Basztą Mieczników stanowiła silny zespół wspierający Bramę Sławkowską od strony wschodniej, oraz wraz ze znajdująca się po stronie wschodniej Basztą Stolarzy, stanowiła silny zespół wspierający Bramę Floriańską od strony zachodniej. Na początku XIX wieku Baszta Cieśli wraz z całą resztą murów miejskich Krakowa, była przewidziana do rozbiórki. W obronie m.in. owej baszty stanął prof. Feliks Radwański, który o tych murach pisał: „Chronią one przed wiatrami wiejącymi pod Kościół Mariacki od Kleparza. Niedobre to wiatry, bo smrody i śmieci znosić będą, a także bezbożnie podwiewać spódnice Paniom Matkom i Żonom.” 13 stycznia 1817 r. Radwański wywalczył w senacie Rzeczypospolitej Krakowskiej decyzję o pozostawieniu dla potomnych fragmentu średniowiecznego muru obronnego opodal Bramy Floriańskiej, m.in. z Basztą Cieśli. Odratowana od zburzenia baszta została w 1874 roku wraz z sąsiednią Basztą Cieśli i Arsenałem podarowana przez miasto księciu Władysławowi Czartoryskiemu z przeznaczeniem na Muzeum Książąt Czartoryskich. W 2015 roku przeprowadzono gruntowny remont Baszty Cieśli. W ramach tego remontu wymieniono dachówkę, odczyszczono mury a także odnowiono wnętrze baszty, które ma zostać udostępnione turystom zwiedzającym muzeum, jednak to co będzie się w niej mieścić zależy od władz muzeum oraz przebiegu dalszych remontów, które w muzeum trwają już od 2010 roku.
wikipedia (fantom)
Arsenał Miejski został wybudowany przez Gabriela Słońskiego. Był drugim arsenałem w Krakowie, po wzniesionym kilkadziesiąt lat wcześniej przy Bramie Grodzkiej Arsenalem Królewskim. Jest częścią Muzeum Książąt Czartoryskich – Oddziału Muzeum Narodowego w Krakowie.
Został przystawiony do murów obronnych, pomiędzy basztami Stolarzy i Cieśli, w pobliżu Barbakanu. W zbrojowni składowano wówczas strzelby, działa i proch. W 1626 r. otrzymał nowe sklepienie i łamany dach krakowski. Budynek pierwotnie parterowy nadbudowano w latach 1860-1861, według projektu architekta Antoniego Stacherskiego. W latach 70.XIX w. przebudowany w stylu neogotyckim przez Maurycego Ouradou na tak zwany Zakład Naukowy Książąt Czartoryskich. W 1874 r. w budynku umieszczono Bibliotekę Czartoryskich.
Był to pierwotnie budynek parterowy wykonany z łamanego piaskowca, stojący przy murach obronnych pomiędzy basztami Stolarzy i Cieśli, niedaleko Barbakanu. W kolebkowo sklepionej sali przechowywano strzelby i działa. Beczki prochu dla bezpieczeństwa trzymano w podziemnym magazynie. W roku 1626 arsenał otrzymał nowe sklepienie oraz został przykryty łamanym dachem krakowskim.
Arsenał na początku XIX w. ocalał przed rozbiórką, która dotknęła większość murów obronnych dzięki interwencji senatora Feliksa Radwańskiego. W latach 1854–1861 został przebudowany przez Antoniego Stacherskiego. Nadbudowano piętro z przeznaczeniem na magazyn i koszary, a budynek otrzymał kształt włoskiego, wczesnorenesansowego zameczku. W 1874 r. gmina ofiarowała budynek razem z basztami Stolarską i Ciesielską na cele muzealne księciu Władisławowi Czartoryjskiemu. Zostały zakupione również sąsiednie kamienice i część dawnego klasztoru oo. Pijarów. Po adaptacji budynków, opracowanej przez Maurycego Ouradou powstał zespół architektoniczny, składający się z pałacu, tzw. klasztorka i arsenału, połączonych ze sobą pomostami.
W roku 1876 został poświęcony i otwarty Klasztorek. Data uważana jest za otwierającą nowy okres w historii muzeum, zwanego Muzeum Ksiąśąt Czartoryjskich. Przez długi czas w Arsenale mieściła się Biblioteka Czartoryjskich, od 1961 r. księgozbiór znajduje się w kamienicy przy ul.św. Marka 17 w Krakowie. W latach 1965–1975 Arsenał został przebudowany według projektu S. Świszczowskiego. Dach czterospadowy zastąpiony został dachem płaskim ze świetlikami.
W 1961 r. zbiory przeniesiono do nowego gmachu przy ulicy św. Marka 17, a w dawnym Arsenale otwarto wystawę części zbiorów Muzeum Czartoryskich. Założeniem wystawy stałej sztuki starożytnej, mieszczącej się na 1 piętrze w Arsenale, jest ukazanie kompleksowego obrazu sztuki kultur starożytnych. Trzon ekspozycji stanowi zbiór pozyskany przez księcia Władysława Czartoryskiego w 2. połowie XIX w.. Jako dopełnienie głównej ekspozycji sztuki starożytnej zwiedzający może zobaczyć dwie wystawy w pomieszczeniach baszt przylegających do budynku Arsenału: wybór monet greckich i rzymskich oraz zespół obiektów z terenu Polski pochodzący z kolekcji prahistorycznej księcia Władysława Czartoryskiego.