Dzieje Wągrowca od XIV wieku aż do kasaty klasztoru przez Prusaków w 1835 roku związane były z Cystersami. Swą siedzibę, z sąsiadującego z Wągrowcem Łękna,cystersi przenieśli tu pod koniec XIV wieku, rozpoczynając jednocześnie budowę kościoła i klasztoru. Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętrzej Marii Panny ukończono około 1455 roku, a klasztoru w 1512. Budynki zniszczone w pożarze w 1747 roku, odbudowane w stylu barokowym pod kierunkiem architekta Jana Catenazziego, pod koniec XVIII stulecia. W czasie zaborów po kasacie klasztoru, w jego zabudowaniach umieszczono m.in. sąd powiatowy oraz więzienie, natomiast kościół podjął funkcję parafialne.
W 1945 roku 20 na 21 stycznia budowle ponownie spłonęły w wyniku podpalenia przez wycofujące się wojska niemieckie.Ich odbudowa trwała do 60 lat dwudziestego wieku. Z wyposażenia dawnego kościoła zachowała się jedynie późnogotycka, polichromowa rzeźba Madonny z Dzieciątkiem z 1510 roku oraz późnobarokowy ołtarz główny

W skład zespołu klasztornego wchodzą:
- kościół, ob. par. p.w. Wniebowzięcia NMP, 2 poł. XVIII, 1946-62,
nr rej.: AK-I-11a/261 z 14.03.1933 (wypis z księgi rejestru)
- brama, przy kościele, 2 poł. XVIII, nr rej.: A-180 z 20.07.1968
- klasztor, ob. dom księży emerytów, XIV/XV, 2 poł. XVIII, 1946-48,
nr rej.: kl.IV-73/2/58 z 3.11.1958