Akademia Zamojska – wyższa uczelnia założona w 1594 roku przez Jana Zamoyskiego w Zamościu. W tym samym roku papież Klemens VIII zatwierdził powołanie Akademii w formie stosownej bulli, przy tej okazji dodając swój herb rodowy Aldobrandinich do godła Akademii. Statut Akademii zatwierdził w imieniu papieża biskup chełmski Stanisław Gomoliński[1]. Oficjalne otwarcie uczelni odbyło się 15 marca 1595 roku. Akademia była pierwszą prywatną uczelnią a czwartą – po krakowskiej (1364), Lubrańskiego w Poznaniu (1519) i wileńskiej (1578) – wyższą uczelnią w Rzeczypospolitej. Uczelnie w Krakowie i Wilnie zostały ufundowane ze skarbca królewskiego, Akademia Lubrańskiego ze środków biskupów poznańskich, natomiast Akademia Zamojska była w całości opłacana przez wielkiego kanclerza będąc symbolem potęgi i ogromnych ambicji fundatora. Obecny budynek dawnej akademii powstał pod koniec I poł. XVII wieku. Budowano go od 1639 roku przez 12 lat w stylu wczesnobarokowym na wzór kolegiów jezuickich. Dokonał tego Jan Jaroszewicz i Jan Wolff. Natomiast jego dzisiejszy wygląd pochodzi z I poł. wieku XIX. Ma charakterystyczną formę, o niemal identycznych wymiarach każdego boku, z wewnętrznym dziedzińcem. Po roku 1620 świetność uczelni zaczęła upadać, Akademia nie cieszyła się już takim prestiżem. Również ordynaci zamojscy nie przywiązywali do niej większej wagi. W kolejnym wieku, w roku 1746, przeprowadzono tu reformę, dzięki czemu sytuacja uczelni się poprawiła, ale nie na długo. Dokonano wówczas również modernizacji gmachu Akademii, w stylu późnobarokowym.

Po pierwszym rozbiorze Polski (1772 r.), w roku 1784, jej działalność została zamknięta przez zaborców, czyli Austriaków. Utworzono tu Liceum Królewskie, przekształcone w Szkołę Wojewódzką im. Zamoyskich, która odznaczała się wysokim poziomem. W 1811 roku została jednak przeniesiona do Szczebrzeszyna, a budynek zamieniono dla potrzeb wojskowych na koszary – dokonano jego przebudowy, zniknęły portale oraz arkady od strony dziedzińca. Dopiero po likwidacji twierdzy zamojskiej, w roku 1866, przywrócono tu szkołę. Do czasu II wojny światowej znajdowało się tu gimnazjum, a po jej zakończeniu liceum ogólnokształcące.

Przy dawnej akademii, powstał szkolny ogród zoologiczny (przyrodniczy), jaki przyczynił się do powstania obecnego, zamojskiego zoo.

Obecnie mieści się tu I Liceum Ogólnokształcące im. Hetmana Jana Zamoyskiego w Zamościu oraz rektorat Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej, jednej z pięciu wyższych uczelni w Zamościu. Za wiki

/p>

Ulica Akademicka - jedna z głównych ulic Starego Miasta, od zachodu, która jest jedną z najstarszych ulic miasta. Prowadzi ona od ul. Szczebrzeskiej (przy Katedrze Zamojskiej) do ronda J. Zamoyskiego. Dawniej (jeszcze w 1935 roku) miała nieco inny przebieg niż dzisiaj - była bardziej wyprostowana, a krótki odcinek od ronda J. Zamoyskiego do zakrętu był fragmentem dawnej ul. Botanicznej, biegnącej na linii prostej w kierunku płd.zach.
Przy ulicy tej (po zachodniej stronie) znajduje się Pałac Zamoyskich, w którym obecnie mieści się Sąd Rejonowy (planowane jest jego przeniesienie na teren przy ul. Prymasa S. Wyszyńskiego, między rondem Kardynała S. Wyszyńskiego, a CH Echo). Do ul. Akademickiej przylega również Park Miejski oraz kilka staromiejskich zabytków (wspomniana akademia, dawne seminarium duchowne, stara Brama Lubelska). Za wiki

Ulica J. Piłsudskiego - jedna z głównych arterii w Zamościu, która jest ulicą jednojezdniową i jedną z najstarszych w mieście. Ulica ta powstała (podobnie jak ul. Partyzantów i ul. Lwowska) na początku lat 20. XIX wieku. Początkowo jako Trakt Lubelski, a następnie Wyjazd Lubelski prowadził od Starego Miasta do granic miasta. W latach 20. XX wieku ulica została nazwana jako ul. Lipowa (do szpitala) i ul. Lubelska (dalej do granic miasta). Od 1933 roku całkowicie jako ul. J. Piłsudskiego, następnie w czasie okupacji niemieckiej jako ul. Lublinerstrasse, a od początku lat 50. Aleje Stalina i ponownie ul. Lubelska. W 1990 roku ostatecznie przemianowana na obecną nazwę (do ul. Wojska Polskiego) i dalej jako ul. Lubelska. Obecnie ulica jest jedną z głównych w mieście i stanowi połączenie Starego Miasta z północnymi terenami, z których znaczna część jest dawnym Przedmieściem Lubelskim (północne tereny osiedla Janowice i Kilińskiego tworzyły dawniej dzielnicę o tej nazwie). Po obu stronach ulicy zlokalizowane są głównie osiedla mieszkaniowe (zwłaszcza po zachodniej), jednakże można znaleźć też takie obiekty jak: Zamojski Szpital Niepubliczny (dawniej publiczny; przy skrzyżowaniu z ul. Peowiaków), markety PSS Społem i Stokrotka, DH Hetman, DH Łukasz, Koszary (tereny wojskowe i jednostka - 3. Batalion Zmechanizowany), placówki licznych banków i firm, m.in. Multimedia Polska S.A. (telewizja kablowa). Za wiki