starsze
nowsze
1
1+
2-
2
2+
3-
3
3+
4-
4
4+
5-
5
5+
6-
6
oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 7 głosów | średnia głosów: 6

Polska Wydarzenia historyczne 1939-1945 - II wojna światowa 1944 - Powstanie Warszawskie

wrzesień 1944 , Zasobnik lotniczy z bronią spada na ulicę zajętą przez powstańców.

Skomentuj zdjęcie
Kuba Jastrzębski
+2 głosów:2
To Elektoralna w kierunku pl. Bankowego - widać od lewej Elektoralna 16 - kamienicę Frageta: potem nr 14, następnie pawilon szpitala św Ducha i fasada boczna kamienicy Elektoralna 10 i za nią wyższa kamienica nr 8. Po prawej wylot Mirowskiej i kamienica Elektoralna 29:
2012-03-12 16:48:20 (14 lat temu)
Kavikvs
Na stronie od 2004 wrzesień
21 lat 8 miesięcy 15 dni
30 pobrań
3857 odsłon
6 średnia ocen
Poprzednie i następne zdjęcia Kavikvs
Obiekty widoczne na zdjęciu
1944 - Powstanie Warszawskie
więcej zdjęć (795)
Zbudowano: 1944

Powstanie Warszawskie - trwająca 63 dni walka zbrojna rozpoczęta 1 sierpnia 1944 - istotne wydarzenie tragicznej historii Polski w II Wojnie Światowej, mylone w pewnym okresie przez prasę zagraniczną z powstaniem w Getcie Warszawskim, które wybuchło 19 kwietnia 1943 roku i trwało 28 dni.

 



Decyzja o przeprowadzeniu w Warszawie akcji zbrojnej została podjęta 25 lipca 1944  na odprawie Komendy Głównej Armii Krajowej (konspiracyjna armia podporządkowana legalnym władzom Rzeczypospolitej Polskiej, będąca największą siłą zbrojną w okupowanym kraju i największą podziemną armią Europy) w porozumieniu Delegatem Rządu na Kraj Janem Stanisławem Jankowskim ps. „Soból". Moment wybuchu powstania uzależniono od rozwoju sytuacji na froncie wschodnim. Po otrzymaniu informacji o zbliżaniu się wojsk radzieckich do Warszawy, przy widocznych przygotowaniach niemieckich do obrony miasta, 31 lipca 1944 roku o godzinie 18.00 dowódca Armii Krajowej gen. dyw. Tadeusz Komorowski ps. „Bór" wydał rozkaz rozpoczęcia powstania w dniu następnym tj. l sierpnia 1944 roku o godzinie 17 (godzina „W").

 



Do walki stanęło około 23 tysięcy żołnierzy Armii Krajowej i jej oddziałów pomocniczych (Wojskowa Służba Ochrony Powstania, Wojskowa Służba Kobiet) oraz organizacji scalonych lub formalnie podporządkowanych Armii Krajowej (m.in. Narodowa Organizacja Wojskowa, Organizacja Wojskowa Powstańczego Pogotowia Socjalistów, cześć Narodowych Sił Zbrojnych, Bataliony Chłopskie). Broń posiadało zaledwie 15% z nich. Przeważnie byłyto: granaty, butelki zapalające, pistolety i karabiny, rzadziej broń maszynowa i tylko pojedyncze sztuki cięższej broni. W Powstaniu Warszawskim uczestniczyły też organizacje niezależne od Armii Krajowej (m.in. Armia Ludowa, Polska Armia Ludowa, Korpus Bezpieczeństwa, Państwowy Korpus Bezpieczeństwa, część Narodowych Sił Zbrojnych), które przystąpiły do walki w łącznej sile około 2 tysięcy żołnierzy dysponujących podobnym uzbrojeniem. Całością sił powstańczych dowodził komendant Warszawskiego Okręgu Armii Krajowej płk/gen. bryg. Antoni Chruściel ps. „Monter". Masowo zgłaszali się ochotnicy i siły te wzrosty do około 50 tysięcy. Stan ich uzbrojenia poprawiał się dzięki zdobyczom na nieprzyjacielu i zrzutom alianckim, jednak przez cały czas był słaby i zawsze brakowało amunicji.



Mimo miażdżącej przewagi militarnej i stosowania bestialskich metod walki wojska niemieckie wszędzie napotykały zaciekły opór i w ciężkich bojach wydzierały powstańcom kolejne części miasta. W lewobrzeżnej Warszawie walki trwały na Woli i na Ochocie do 11.VIII, na Starym Mieście i na Sadybie do2.IX, na Powiślu do 6.IX, w Sielcach (nazywanych Dolnym Mokotowem) do 15.IX, na Powiślu Czerniakowskim (nazywanym Czerniakowem) do 23.IX, na Mokotowie do 27.IX, na Żoliborzu do 30.IX, w Śródmieścia dzień dłużej. 



W walkach poległo lub zaginęło ok. 18 tys. powstańców, około 25 tys. zostało rannych, a około l6 tysięcy dostało się do niewoli.



Wśród ludności cywilnej było ok. 180 tys. ofiar śmiertelnych, czego blisko połowa to osoby zamordowane. Pozostała ludność, w liczbie około 500 tys., została wygnana z Warszawy w czasie powstania i bezpośrednio po nim. Z tego około 400 tysięcy osób przeszło przez obozy przejściowe w Pruszkowie i w Ursusie skąd wysłane zostały na poniewierkę po okupowanej części krają, na przymusowe roboty do Niemiec i do obozów koncentracyjnych.



Podczas walk legło w gruzach 25% zabudowy miasta. Ponad drugie tyle zniszczyli Niemcy metodycznie paląc i wysadzając w powietrze uprzednio splądrowane budynki.



Powstanie zakończyło się podpisaniem 2 października 1944 układu o zaprzestaniu działań wojennych w Warszawie.


1939-1945 - II wojna światowa
więcej zdjęć (81)
Wydarzenia historyczne
więcej zdjęć (6)
ul. Elektoralna
więcej zdjęć (327)
Ulica Elektoralna powstała jako dawna droga narolna rozdzielająca ziemie Starej Warszawy od dóbr książęcych; jednocześnie obok ulic Grzybowskiej i Chłodnej pełniła rolę fragmentu dawnego traktu do Wrocławia.

Ulica zwana wówczas Wielopolską została uregulowana około roku 1720 przy wytyczaniu zaprojektowanej przez Matthäusa Pöppelmanna Osi Saskiej. Obecna nazwa, Elektoralna, została nadana w roku 1770 i pochodzi od przebiegającego tędy szlaku ku Polu Elekcyjnemu na Woli. Pierwszym budynkiem wzniesionym przy ulicy był należący do nieznanego właściciela pałac, którego autorstwo przypisuje się niekiedy Tylmanowi z Gameren; zredukowany z czasem do roli oficyny dotrwał do roku 1944.

Po roku 1770 powstał pałac Hilarego Wicherta, po roku 1784 poprzedzony od frontu kamienicą. Po roku 1815 pałac nadbudowano o piętro; w latach 1829-31 mieszkał w nim Juliusz Słowacki, co upamiętnia ustawiony na jego miejscu kamień ze stosowną inskrypcją.

Trzecią znacząca rezydencją był pałac starosty krakowskiego Hieronima Wielopolskiego, wybudowany około roku 1778 prawdopodobnie według projektu Stanisława Zawadzkiego. W tym samym czasie pod nr. 12 działała zatrudniająca 300 osób manufaktura powozów i karoc Tomasza Dangla; przy ulicy powstało też kilka kamienic naśladujących formami kamienicę Hilarego Wicherta. Ożywienie budowlane przyniósł okres 1815-30; przy Elektoralnej wybudowano 13 obiektów, w tym wyróżniającą się kamienicę Ksawerego Brzostowskiego pod nr. 3, powstałą na bazie starszej, nie ukończonej budowli. Autorem projektu przebudowy był Stefan Baliński; starannie opracowane detale uczyniły dom Brzostowskiego jednym z najefektowniejszych w skali miasta.

Wśród pozostałych, dość podobnych kamienic wyróżniała się najdłuższa przy ulicy kamienica Reschkego, licząca 29 osi. Domy powstające przy Elektoralnej nierzadko były dziełami wybitnych architektów; odnajdujemy tu nazwiska takie jak Fryderyk Albert Lessel, Karol Galle, Hilary Szpilowski wreszcie Antonio Corazzi. Od roku 1831 Na miejscu manufaktury Dangla mieściła się Komora Główna Celna, zaś rok wcześniej powstał gmach mieszczący biura Banku Polskiego.`

Wśród licznych zakładów działających przy ulicy wyróżniała się słynna fabryka wyrobów platerowanych Józefa Frageta działająca od roku 1844. Licznie występowały też manufaktury powozów, których było w tym okresie na Elektoralnej aż 10; była to działalność charakterystyczna dla całej okolicy, jako że przy pobliskiej ulicy ul. Orlej znajdowały się kolejne manufaktury tego typu. W połowie XIX wieku ulica posiadała już kompletną zabudowę, toteż po tym okresie nastąpiła wymiana zdekapitalizowanych obiektów na nowe kamienice.

Na miejscu dawnej Komory Celnej powstały zabudowania Szpitala Św. Ducha; wybudowany w latach 1859-61 według projektu Józefa Orłowskiego był w tym czasie najnowocześniejszą placówką w mieście.

W roku 1879 ułożono eksperymentalną nawierzchnię z żeliwnych krat, zastąpiona potem drewnianym brukiem, i ostatecznie kostkami czerwonego granitu. W początkach XX wieku Elektoralna była ulicą handlową, pełną sklepów i lokali usługowych; podobnie jak na sąsiedniej ulicy Przechodniej było tu bardzo wiele sklepów z ubiorami i galanterią. Po roku 1900 wybudowano przy ulicy kilka nowych obiektów; u zbiegu z nieistniejącą już ulicą Solną (obecnie Aleja Jana Pawła II w Warszawie|Al. Jana Pawła II) wzniesiono trzypiętrową kamienicę z zaokrąglonym narożnikiem, której przyziemie wypełniły wysokie, dwukondygnacyjne witryny. Lata trzydzieste XX wieku przyniosły nadbudowę kilku kamienic, okres wczesnego modernizmu przyniósł budowę dwóch nowych obiektów. Krótko przed rokiem 1939 zadbano o estetykę ulicy, porządkując zasłaniające fasady bardzo liczne szyldy.

Podczas bombardowań w roku 1939 zniszczeniu uległy zabudowania biurowe Banku Polskiego oraz Szpitala Św. Ducha, pod gruzami którego zginęło 200 osób. Od roku 1940 Elektoralna znalazła się w obrębie getta, z którego wyłączono ją w dwóch etapach do roku 1943. Podczas powstania warszawskiego 9 sierpnia Niemcy uderzając z Woli spalili całą zabudowę i wymordowali mieszkańców. Zburzeniu uległy wtedy tylko nieliczne obiekty, jednak już w roku 1946 Dział Inspekcji Budowlanej BOS nakazał wyburzenie nawet dobrze zachowanych budynków. Zagładzie uległa nawet Corazziańska kamienica pod nr. 1, wyburzona w roku 1949. W miejsce unikatowej enklawy historycznej zabudowy wzniesiono szereg obiektów o historyzujących fasadach; ocalałe domy obniżono oraz pozbawiono wystroju architektonicznego.

Wikipedia