Nagrobek książąt mazowieckich Janusza III i Stanisława w warszawskiej archikatedrze św. Jana Chrzciciela jest najstarszym nagrobkiem renesansowym na Mazowszu. Płytę rzeźbioną z czerwonego marmuru, przedstawiającą zmarłych w młodym wieku braci – ostatnich męskich przedstawicieli mazowieckiej gałęzi Piastów – wykonał w latach 1526–1528 najprawdopodobniej Bernardino de Gianotis, uczeń Bartolomeo Berecciego (choć w archiwach zachowała się jedynie wzmianka o tym, iż autorem pomnika jest Włoch). Fundatorką pomnika była siostra zmarłych, Anna mazowiecka, która później została żoną Stanisława Odrowąża ze Sprowy.

Nagrobek należy do upowszechniającego się w czasach zygmuntowskich na terenach Rzeczypospolitej, pod wpływem twórców sprowadzonych z Włoch, typu nagrobków, w których płyty z leżącymi postaciami zmarłych umieszczone są pochyło, na tzw. pulpicie. Rzeźbiarz przedstawił tu obu książąt w rycerskich zbrojach, a u ich stóp spoczywają hełmy. Bracia obejmują się wzajemnie i wspólnie dzierżą proporzec, którego drzewce stanowi oś kompozycji.

Oryginalna płaskorzeźba została zniszczona wraz z kościołem w 1944. W 1966 rzeźbiarz Leon Machowski dokonał uzupełnień oraz gruntownej konserwacji ocalałych ze zniszczeń wojennych fragmentów płyty nagrobka. Wkomponowano ją w nową obudowę z lokalnego piaskowca i ustawiono w prawej nawie. Prawdopodobnie w celu wyeksponowania części oryginalnej (i ukryciu w cieniu części rekonstruowanych), płyta nagrobna została obrócona o 180 stopni w porównaniu do ułożenia sprzed 1939 roku.

Podczas odgruzowywania odnaleziono także fragmenty płyty inskrypcyjnej, głoszącej (po łacinie): „Stanisław i Janusz, synowie Konrada, księcia mazowieckiego, ze starożytnych królów polskich, ostatnia latorośl męska książąt mazowieckich, przez 600 lat panujących szczęśliwie. Młodzieńcy obaj poczciwością i niewinnością celujący, mocą przeznaczenia przedwczesnego i nieszczęsnego w krótkich odstępach czasu, z wielkim swych poddanych smutkiem, zmarli: Stanisław w roku zbawienia 1524 mając lat 24, Janusz zaś w 1526 w wieku lat 24; po śmierci których dziedzictwo i panowanie nad całym Mazowszem do królów Polski przeszło. Anna księżniczka, zdobna w dziewiczość i poczciwość niezrównaną, braciom rodzonym z płaczem gorzkim [pomnik ten] położyła.”