edna z trzech kaponier wzniesionych w okresie modernizacji umocnień Góry Gradowej w latach 1867-1874; zbudowana została w okresie 1867-1868 mniej więcej w miejscu dawnego rawelina Neu(ge)bauera; jej zadaniem była obrona czynna fragmentu dna fosy suchej za pomocą ognia ze stanowisk artyleryjskich, jak i strzeleckich; podobnie jak kaponiera środkowa, z kaponierą południową powiązana była podziemnym przejściem galeria przeciwskarpowa z chodnikami przeciwminerskimi, zwieńczona ponadto blokhauzem (obiekty te zostały rozebrane po 1919 r.); po I wojnie światowej siedziba jednej z niemieckich korporacji akademickich - Corps Borussia (in WSC); w późniejszych latach przejęta przez wojsko, po 1945 r. służyła krótko prawdopodobnie komunistycznym służbom bezpieczeństwa. Do lat 70. XX w. użytkowana jako magazyn artykułów spożywczych, następnie jako klub młodzieżowy (m.in. słynna w latach 90. XX w. „Kaponiera”). W latach 2007-2008 poddana gruntownej renowacji, dziś mieści w sobie stałą wystawę interaktywną poświęconą fizyce pt. „Energia, Niebo i Słońce”.

Link: