|
starsze nowsze oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 4 głosy | średnia głosów: 6
1936 , Semperit, Polskie Zakłady Gumowe. Czy ta brama stała w miejscu tego pomnika ?Skomentuj zdjęcie
|
11 pobrań 1192 odsłony 6 średnia ocen Poprzednie i następne zdjęcia esski Obiekty widoczne na zdjęciu
Fabryka Wyrobów Gumowych Bersona więcej zdjęć (2) Zbudowano: 1920 Zlikwidowano: 2007 Dawniej: "Semperit", Polskie Zakłady Gumowe, Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe "Krakgum" Sp z o.o. Fabryka Wyrobów Gumowych Bersona w swojej pierwszej lokalizacji funkcjonowała przy ulicy Straszewskiego 2, jako firma "Berson-Kauczuk" - później stanowiła największy krakowski zakład branży gumowej. Początkowo produkowano podeszwy i obcasy. W 1926 zakład przeniesiono na Rzeźniczą 20 do obiektów dawnej Fabryki ydła, świec i smarów Godzickiego. W nowej lokalizacji dysponowano znacznie większym zapleczem pozwalającym na zwiększenie produkcji i poszerzenie asortymentu. W 1929 część akcji zakładu została wykupiona przez istniejącą od 1824 austriacką firmę "Semperit". Austriacy wyposażyli fabrykę w wyeksploatowane maszyny sprowadzone z Wiednia - łączna moc silników wynosiła 246 KM. Poszerzono produkcję o artykuły chirurgiczne oraz opony i dętki rowerowe. Produkowano także artykuły techniczne w tym patentowe węże "Rivalit", piłki do gry, również tenisowe oraz zabawki i inne artykuły sportowe. W 1934 w krakowskiej fabryce "Semperit" było zatrudnionych 193 pracowników. Warunki pracy były ciężkie, a płace niskie. Sytuacja najgorzej zarabiających (głównie kobiet) dodatkowo się pogorszyła z uwagi na wprowadzony w 1936 (przez sanacyjny rząd) podatek dochodowy. Od lutego w wielu krakowskich zakładach prowadzono akcje strajkowe polegające na godzinnej a później dwugodzinnej przerwie w pracy. W marcu w sąsiedniej fabryce czekolady "Suchard" rozpoczęto strajk okupacyjny do którego przyłączyli się pracownicy innych fabryk m.in. "Zieleniewskiego", "Kabla" oraz "Semperitu". Podczas okupacji niemieckiej wszystkie fabryki wyrobów gumowych znalazły się pod niemieckim zarządem. Wprowadzono przy tym tzw. racjonalizację produkcji polegającą na znacznym ograniczeniu asortymentu produktów. Utrzymano jedynie produkcję artykułów technicznych, a w fabryce "Semperit" uruchomiono dział renowacji sprzętu wojskowego. W lipcu 1944 sporą część wyposażenia fabryki zdemontowano i wysłano do Rzeszy. Wywieziono 58 maszyn (40% wyposażenia) oraz cały surowiec kauczukowy. Część maszyn udało się pracownikom fabryki ukryć na terenie zakładu. W przełomowym okresie 1945 pracownicy pilnowali fabryki zapobiegając ewentualnym grabieżom, dzięki czemu dość szybko udało się uruchomić zakład. Krakowskie Zakłady Gumowe "Semperit" w styczniu 1945 zostały objęte zarządem państwowym i przeznaczone do nacjonalizacji. Pomimo trudności z zaopatrzeniem w surowce w 1945 wyprodukowano 102 t wyrobów, a rok później już 405 t. Asortyment produkcji obejmował szeroki zakres od opon rowerowych przez płyty podeszwowe do artykułów technicznych i sanitarnych. Według wytycznych planu 3-letniego (1947-49) fabryka musiała osiągnąć przedwojenny poziom produkcji czyli 600 t. Było to trudne z uwagi na spore trudności w zaopatrzeniu w surowce - kauczuk, barwniki, drut i opakowania, co powodowało przestoje w produkcji. W 1948 przymusowy postój trwał aż 40 dni. Dla fabryki oznaczało to pogorszenie sytuacji finansowej z uwagi na brak środków obrotowych, uzyskiwanych ze sprzedaży produkcji. Pomimo tych problemów plan 3 letni udało się wypełnić z nawiązką - w 1949 wyprodukowano 1583 t wyrobów przy zatrudnieniu 809 pracowników. W 1949 "Semperit" połączono ze znacjonalizowaną fabryką "Magna" tworząc razem przedsiębiorstwo o nazwie "Zjednoczone Zakłady Przemysłu Gumowego - Wytwórnia Nr 3 w Krakowie". W 1958 nazwę zmieniono na "Krakowskie Zakłady Przemysłu Gumowego". Jeszcze w 1945 nadbudowano jedną z hal fabrycznych, co pozwoliło na zwiększenie potencjału produkcji. Aby wykonać założenia planu 5-letniego konieczna była znaczna rozbudowa zakładu. Na to nie chciały się zgodzić władze miejskie twierdząc iż jest to niepożądane ze względów urbanistyczno-zdrowotnych. W pobliżu rozpoczęto bowiem budowę dzielnicy mieszkaniowej "Grzegórzki". Rozważano zatem alternatywie budowę nowych obiektów w innej części miasta, a nawet całkowitą likwidację fabryki. Według założeń, działalność produkcyjna miała być prowadzona tylko do końca 1955, po czym fabryka miała być przeniesiona na Prokocim. Ostatecznie zadecydowano o pozostawieniu zakładu w tym samym miejscu z zastrzeżeniem, że z produkcji zostanie wyeliminowany szkodliwy regenerat. W latach 1957-65 dokonano znacznej rozbudowy zakładu w dotychczasowej lokalizacji. Wybudowano nowe hale fabryczną i magazynową. Powiększono warsztat mechaniczny, rozbudowano kotłownię oraz wybudowano nowy biurowiec przy ulicy Rzeźniczej 22. Efektem tej rozbudowy miało być podniesienie zdolności produkcyjnych do 3170 t wyrobów rocznie. Ostatecznie w 1965 produkcja osiągnęła 4995 t, a w rekordowym 1969- 6426 t. W 1980 krakowski oddział został postawiony w stan upadłości i wydzielono z niego inne spółki. Jedną z nich było Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe "Krakgum" Sp z o.o. Z czasem nie tylko większość produkcji, ale także siedzibę tej firmy przeniesiono z Krakowa do Dobczyc. Niestety firma w 2006 ogłosiła upadłość. Budynki w Krakowie zostały wyburzone, a na ich miejscu powstały biurowce i osiedle mieszkaniowe.
ul. Rzeźnicza więcej zdjęć (15) |