Zakład Karny w Nowym Wiśniczu jest jednostką typu zamkniętego dla recydywistów penitencjarnych. Administracyjnie podlega Dyrektorowi Okręgowemu Służby Więziennej w Krakowie. Jednostka znajduje się na terenie województwa małopolskiego w powiecie bocheńskim. Pojemność jednostki wynosi 403 miejsca a pełni w niej służbę 146 funkcjonariuszy oraz 21 pracowników cywilnych. Zakład Karny zajmuje budynki dawnego klasztoru Karmelitów Bosych.

Na terenie jednostki działa liczący 34 miejsca Oddział Terapeutyczny dla osób uzależnionych od alkoholu. Wykorzystuje on kontakty z grupami anonimowych alkoholików z terenu kilku sąsiednich miast. Realizowane są również programy edukacyjno-terapeutyczne między innymi dla sprawców przemocy w rodzinie oraz ułatwiające aktywizację zawodową po zakończeniu kary.
Edukacją osadzonych zajmuje się Zespół Szkół dla dorosłych prowadząc nauczanie w zakresie Zasadniczej Szkoły Zawodowej przygotowującej do zawodu obuwnika oraz Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące. Każdego roku podejmuje naukę ok. 100 skazanych. Należy też wspomnieć, iż jedną z form działalności szkoły jest organizacja specjalistycznych kursów zawodowych.
Skazani mają możliwość podjęcia pracy w Przedsiębiorstwie Przemysłu Obuwniczego. Zatrudnionych jest tutaj 75 osadzonych, produkujących obuwie robocze. Wśród nich są też uczniowie ZSZ, odbywający zawodową praktykę.

Współpracując z samorządem lokalnym, jednostka od 1999 r. wysyła na teren gminy kilkuosobowa grupę osadzonych, którzy wykonują prace remontowo-budowlane.


Wiśnicki zakład karny mieści się w budynkach odziedziczonych po klasztorze Karmelitów Bosych. Ufundował go jeden z największych magnatów Rzeczypospolitej Polskiej XVII wieku - Stanisław Lubomirski jako wotum za zwycięstwo w bitwie pod Chocimiem. Kasatę Klasztoru Karmelitów Bosych ogłosił dekretem z 1783 r. cesarza Józef II. Budynki klasztorne przeznaczono na ciężkie więzienie dla 80 osób, a od 1786 roku mieścił się tu również sąd i mieszkania sędziów. Tutaj przyszedł na świat malarz Juliusz Kossak, syn sędziego sądu karnego Michała. W czasie II wojny światowej po opanowaniu Polski przez Niemców, więzienie zostało wykorzystane na obóz do czasu założenia obozu w Auschwitz. Kościół klasztorny został najpierw zniszczony a potem rozebrany.

Wiśnickie więzienie funkcjonuje w różnych formach od 224 lat. XVII-wieczna zabudowa wzbogaciła się o budynki wzniesione przez Austriaków na bazie murów obronnych. Najciekawszym wątkiem najnowszej historii więzienia był bunt więźniów i zajęcie jednostki w 1989 roku. Należy wspomnieć również o generalnym remoncie więzienia, jaki miał miejsce w 1990 roku. Wtedy to budynki zostały skanalizowane i doprowadzono instalacje c.o. do każdej celi mieszkalnej. Obecnie jednostka przeznaczona jest dla 403 osób a w latach 70 - tych przebywało w niej ok. 1000 skazanych.
źrodło :