starsze
nowsze
1
1+
2-
2
2+
3-
3
3+
4-
4
4+
5-
5
5+
6-
6
oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 4 głosy | średnia głosów: 6

Polska woj. mazowieckie Warszawa Śródmieście - Muranów ul. Nowolipki Nowolipie 14a - Nowolipki 17

1981 , W centrum zdjęcia widoczny blok Nowolipki 17.
"Nowolipki - widok w stronę ulicy Marchlewskiego" - zdjęcie (skan) pochodzi z tygodnika Stolica nr 42 (1765) 18.10.1981

Skomentuj zdjęcie
Balbina
Na stronie od 2012 wrzesień
13 lat 7 miesięcy 21 dni
Dodane: 24 czerwca 2020, godz. 18:43:27
Autor: Janusz Pokorski ... więcej (585)
Rozmiar: 1210px x 1600px
9 pobrań
989 odsłon
6 średnia ocen
Poprzednie i następne zdjęcia Balbina
Obiekty widoczne na zdjęciu
Nowolipie 14a - Nowolipki 17
więcej zdjęć (7)
ul. Nowolipki
więcej zdjęć (343)
Ulica Nowolipki powstała po roku 1624 jako droga narolna biegnąca od Nalewek (obecna ul. Bohaterów Getta), na gruntach posiadłości brygidek zwanej Nowe Lipie. W początkach swej historii była bardzo słabo zabudowana: jeszcze w roku 1762 drewnianą zabudowę posiadały parcele w początkowym rejonie ulicy. Przy jej dalszym odcinku znajdowały się liczne ogrody, i stąd jej nieoficjalna nazwa - Ogrodniki. Obecną nazwę zatwierdzono w roku 1770, choć pewien czas funkcjonowało też określenie Nowolipska. Wtedy też za sprawą geometry Macieja Deutscha Nowolipki zostały uregulowane i przedłużone aż do ul. Wolność. U zbiegu z ulicą Nalewki od roku 1770 znajdował się "magazyn karowy", remiza wozów wyworzących nieczystości zaprojektowana przez Stanisława Zawadzkiego lub Jakuba Fontanę. Na sąsiedniej posesji w roku 1775 pobudowano nowe skrzydła pałacu Konstancji Hilzenowej, żony wojewody mińskiego Jana Augusta Hylzena, stojącego przy sąsiedniej ul. Nowolipie, natomiast pod nr. 7 po roku 1784 wzniesiono pałacyk Jana Poltza, już przed rokiem 1792 będący własnością Stanisława Sołtyka. W epoce konstytucyjnej Królestwa Kongresowego dzięki realizacjom rządowym początkowy odcinek ulicy uzyskał późnoklasycystyczny, reprezentacyjny charakter: magazyn karowy przebudowano na koszary Gwardii Artylerii Koronnej, zaś pałac Hilzenów po roku 1795 przeszedł na własność Tadeusza Mostowskiego, ministra spraw wewnętrznych Księstwa Warszawskiego. W roku 1824 Antonio Corazzi przebudował Pałac Mostowskich na siedzibę Komisji Rządzącej Spraw Wewnętrznych i Duchownych. Na posesji nr. 33 już przed rokiem 1819 istniała pierwsza w Warszawie gisernia wosku należąca do Karola Schultza, zaś w roku 1835 na terenie dawnego magazynu karowego znalazł siedzibę IV Oddział Straży Ogniowej. Po przekształceniu dawnych zabudowań połączono je z budynkiem bramnym, na którym znajdował się taras z wysoką, cylindryczną strażnicą, na której znajdowała się stacja telegrafu optycznego. W latach 1840-43 powstał pod nr. 11/15 gmach II Gimnazjum Męskiego przejściowo mieszczący także Instytut Szlachecki przeniesiony potem na ul. Wiejską. Pałacyk Sołtyka w międzyczasie mieszczący Dyrekcję Ubezpieczeń i zredukowany do roli oficyny, od roku 1843 mieścił również pierwszą w mieście stałą Kasę Ubezpieczeń i Oszczędności; po roku 1864 urządzono w nim meczet, a przed rokiem 1868 wydawnictwo i drukarnię Józefa Ungra z redakcjami takich tytułów jak Tygodnik Ilustrowany i Wędrowiec. Po roku 1840 ruch inwestycyjny zamarł na 25 lat; około roku 1860 Nowolipki oświetliły latanie gazowe, zaś w roku 1863 przeprowadzono przedłużenie ul. Karmelickiej. W okresie ożywienia budowlanego 1875-1882 przy ulicy powstało kilka szybko i niedbale wybudowanych domów o tandetnym wystroju, wybudowanych w celach spekulacyjnych. Jeszcze większą ilością podobnych realizacji zaowocował okres 1884-88, jednak wystrój architektoniczny tych obiektów prezentował już nieco wyższy poziom. W dalszym ciągu jednak za ich fasadami kryły się małe i ciasne mieszkania, zasiedlone do granic możliwości przez ubogą ludność żydowską. Dopiero przełom XIX i XX wieku przyniósł realizacje kamienic wybijających się stylistyką ponad szarość okolicy: u zbiegu z Smoczą pod numerem 51 powstała neogotycka kamienica wzniesiona dla Eugeniusza Torzewskiego; jej fasady ozdobiła czerwona cegła zaś naroże - wieżyczka nakryta hełmem. Podobna estetyka wyróżniała też kamienice pon numerami 41 i 43, które prócz ornamentyki późnobarokowej posiadały znaczne partie obłożone licową cegła, tyle że jasnej barwy - białej lub żółtej.

W latach 1892-96 przy ulicy wybudowano według projektu Józefa Hussa i Edwarda Cichockiego kościół p.w. św. Augustyna. Ceglana świątynia uzyskała najwyższą wtedy w Warszawie, 70 metrową wieżę, wzniesioną w stylu romanizmu lombardzkiego. W okresie wczesnego modernizmu powstała tylko jedna kamienica, wybudowana około roku 1911 dla Karola Piltza. Do roku 1939 działało przy Nowolipkach wiele firm, zazwyczaj produkcyjnych; wśród nich odnajdujemy fabrykę kas ogniotrwałych, niklownię i garbarnię, ale też wytwórnię rowerów i introligatornię. Równie obficie występowały sklepy, choć tych spożywczych było najmniej. Czasy międzywojenne nadbudowy kilku budynków, i w roku 1936 - dmp parafialny projektu Konstantego Jakimowicza. W chwili wybuchu II wojny światowej Nowolipki posiadały zwartą zabudowę, na końcowym odcinku znajdowały się co prawda drewniane zabudowania warsztatów, jednak początek ulicy wciąż ozdabiały okazałe gmachy. W roku 1939 spłonął gmach szkoły pod nr. 11 oraz skrzydła Pałacu Mostowskich. W roku 1940 Nowolipki zostały włączone w obręb Getta poza numerami 1 i 3, po roku 1943 wyłączono z niego końcowy odcinek ulicy, w okolicy Wolność. Od połowy roku 1942, kiedy większość ludności żydowskiej wywieziono już do obozów koncentracyjnych, Nowolipki były wymarłą, pustą ulicą, i taką pozostały aż do powstania w getcie w roku 1943, po którym hitlerowcy spalili większość zabudowy. Ocalał jedynie kościół pw. św. Augustyna, oszczędzony zapewne z racji obserwacyjnych walorów strzelistej wieży - archiwalne zdjęcia pokazują bryłę kościoła otoczoną morzem gruzów. Sam kościół stał się składem sprzętów zrabowanych mieszkańcom getta. Powstanie 1944 przyniosły zniszczenia na początkowym odcinku ulicy, gdzie spłonęły koszary Straży Ogniowej oraz Pałac Mostowskich. W okresie powojennym Nowolipki skrócono do ulicy Przejazd (obecnie fragment Alei gen. Władysława Andersa), rozebrano dom parafialny z roku 1936, oraz już w roku 1992 ostatnią zachowaną kamienicę. Unicestwiono też wtedy ostatnie relikty dawnej brukowanej nawierzchni wraz z rynsztokami. Domy osiedla Muranów stojące wzdłuż ulicy wybudowano bezpośrednio na gruzach dawnej zabudowy; płytko podpiwniczone domy stoją na górkach obsypanych ziemią i obsianych trawą. Pod nr. 20 zachowały się oficyny kamienicy należącej przed wojną do Warszawskiej Gminy Starozakonnych. Mimo że sama kamienica została zniszczona w roku 1944, oficyny mają ogromną wartość historyczną - są jedynymi budynkami żydowskimi zachowanymi w rejonie dawnego centralnego getta. Na przełomie października i listopada 2009 r. dokonano remontu /rewitalizacji/ nawierzchni ulicy na odcinku Al. W. Andersa do Al. Jana Pawła II.

Źródło:
al. Jana Pawła II
więcej zdjęć (693)
Dawniej: Solna, Druckiego-Lubeckiego, Nowokarmelicka, Parysowska, Juliana Marchlewskiego
Aleja Jana Pawła II – jedna z głównych i ważniejszych ulic Warszawy, ciągnąca się od dworca Warszawa Centralna do ulicy Wojska Polskiego.
Aleja ma swój początek w okolicach Dworca Centralnego, będąc kontynuacją ciągu alei Niepodległości i ul. Chałubińskiego w kierunku północnym - łączącego Mokotów z Żoliborzem.

Aleja Jana Pawła II na całej długości jest ulicą dwujezdniową, rozdzieloną szerokim pasem zieleni. W pasie zieleni wyznaczone są torowiska tramwajowe. Wszystkie skrzyżowania zaopatrzone są w sygnalizację świetlną.

Wzdłuż całej niemal długości znajduje się ścieżka rowerowa. Nie jest ona niestety zbyt szczęśliwie poprowadzona - kilkakrotnie "przeskakuje" pomiędzy stronami alei.
Dzisiejszą Aleję Jana Pawła II projektowano już przed rokiem 1939; prace wznowiono w okresie powojennym, przeprowadzając ją w latach 1955-59 jako fragment trasy N-S. Odcinek od Alej Jerozolimskich do Twardej oddano w roku 1956; wciągu trzech kolejnych lat, do roku 1959, zakończono prace na całej długości, wytyczając na osi Alei Rondo Babka. W swym przebiegu nowo powstała ulica Juliana Marchlewskiego wchłonęła dawne ulice Solną, Franciszka Ksawerego Druckiego-Lubeckiego oraz Parysowską wraz z Placem Parysowskiem.

Ulica Solna - Przeprowadzono ją jako krótką przecznicę około roku 1775; biegła od ul. Elektoralnej do ul. Leszno (dziś: al. "Solidarności"). W ciągu dziesięciu lat jej istnienia otrzymała stosunkowo gęstą zabudowę, uzupełnianą w okresie XIX wieku.
W okresie 1940-42 znajdowała się w obrębie getta, cała zabudowa została spalona po upadku powstania w roku 1944. Ulicę Solną wymienia jeszcze spis ulic z roku 1955; w 1956 przestała istnieć w związku z wytyczeniem trasy N-S. Ocalałą zabudowę wyburzono, pozostawiając jedynie silnie przekształconą i obniżoną kamienicę Trachtenberga z roku 1913 (Solna 16, dziś Al. Jana Pawła II 32). Mimo ciekawego ukształtowania oficyn podczas remontu 1985-6, niepotrzebnie zrezygnowano z odtworzenia wystroju fasady i dodano wysoki mansardowy dach.

Ulica Franciszka Ksawerego Druckiego-Lubeckiego - powstała przed rokiem 1861, łączyła ulicę Gęsią (dziś: ul. Anielewicza z ul. Miłą. Zabudowywana po 1875 czynszówkami typu przedmiejskiego, zamieszkiwana przez biedotę żydowską. Od roku 1940 w obrębie getta, utraciła całą zabudowę po powstaniu 1943. Ostatecznie zlikwidowana wraz z budową trasy N-S.
Ulica Parysowska - powstała w roku 1893, biegła od ul. Stawki do Dzikiej. Jednocześnie po zachodniej stronie ulicy wytyczono Plac Parysowski w kształcie zbliżonym do trapezu. Nazwę nadano dla upamiętnienia jurydyki Parysowskiej, istniejącej tu od XVI wieku. Zabudowana ulicy powstawała od pierwszego dziesięciolecia XX wieku, z nasileniem przed wybuchem I wojny światowej. W okresie 1940-42 znalazła się w obrębie getta, zabudowania zostały doszczętnie zniszczone podczas powstania 1943.
Ulica i plac zostały ostatecznie zlikwidowane w roku 1961 po wytyczeniu końcowego odcinka Trasy N-S. Współczesnej varsavianistyce nie są niestety znane żadne zdjęcia ukazujące wygląd zabudowy Parysowa i ul. Parysowskiej przed rokiem 1939. Zachowały się jedynie fotografie lotnicze, ukazujące ogólny zarys zabudowań.
Źródło: